Khai mạc ngày hội chuyển đổi số, khởi nghiệp sáng tạo quận 7
TP HCMNgày hội "Chuyển đổi số - Không gian khởi nghiệp sáng tạo năm 2023" với nhiều hoạt động thúc đẩy quá trình số hóa trong hàng loạt lĩnh vực, khai mạc sáng 6/10.

Ngày hội "Chuyển đổi số - Không gian Khởi nghiệp sáng tạo năm 2023" do UBND quận 7 (TP HCM) tổ chức vào hai ngày 6-7/10, tại quảng trường Trung tâm Hành chính quận 7. Sự kiện mở đầu bằng lễ khai mạc, với sự tham gia của lãnh đạo TP HCM, các sở ban ngành, đại diện doanh nghiệp, người dân và giới trẻ.

Ngày hội "Chuyển đổi số - Không gian Khởi nghiệp sáng tạo năm 2023" do UBND quận 7 (TP HCM) tổ chức vào hai ngày 6-7/10, tại quảng trường Trung tâm Hành chính quận 7. Sự kiện mở đầu bằng lễ khai mạc, với sự tham gia của lãnh đạo TP HCM, các sở ban ngành, đại diện doanh nghiệp, người dân và giới trẻ.

Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Hoàng Minh Tuấn Anh - Chủ tịch UBND quận 7 cho biết chuyển đổi số là định hướng quan trọng của quốc gia nói chung và quận nói riêng. Thời gian qua địa phương có nhiều sáng kiến để thúc đẩy quá trình này, ra mắt nhiều nền tảng quản lý thông minh, chia sẻ dữ liệu trong tất cả các lĩnh vực.

Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Hoàng Minh Tuấn Anh - Chủ tịch UBND quận 7 cho biết chuyển đổi số là định hướng quan trọng của quốc gia nói chung và quận nói riêng. Thời gian qua địa phương có nhiều sáng kiến để thúc đẩy quá trình này, ra mắt nhiều nền tảng quản lý thông minh, chia sẻ dữ liệu trong tất cả các lĩnh vực.

Lãnh đạo quận cho rằng các giải pháp chuyển đổi số thời gian qua góp phần quan trọng trong thúc đẩy sự phát triển, giải quyết nhiều bài toán về quản lý, kinh tế, xã hội, văn hóa, y tế, giáo dục. Trong tương lai, địa phương tiếp tục ứng dụng nhiều mô hình trên ba trụ cột chính quyền số, kinh tế số, xã hội số.
"Chuyển đổi số phải để người dân, doanh nghiệp hưởng lợi từ dịch vụ công, tiện ích xã hội thuận tiện hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn và chính họ sẽ tạo ra nguồn lực cho sự phát triển", ông Tuấn Anh khẳng định.

Lãnh đạo quận cho rằng các giải pháp chuyển đổi số thời gian qua góp phần quan trọng trong thúc đẩy sự phát triển, giải quyết nhiều bài toán về quản lý, kinh tế, xã hội, văn hóa, y tế, giáo dục. Trong tương lai, địa phương tiếp tục ứng dụng nhiều mô hình trên ba trụ cột chính quyền số, kinh tế số, xã hội số.
"Chuyển đổi số phải để người dân, doanh nghiệp hưởng lợi từ dịch vụ công, tiện ích xã hội thuận tiện hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn và chính họ sẽ tạo ra nguồn lực cho sự phát triển", ông Tuấn Anh khẳng định.

Ông Dương Anh Đức - Phó chủ tịch UBND TP HCM đánh giá quận 7 là một trong những địa phương năng động nhất thành phố suốt thời gian qua, thể hiện qua thành tựu trong chuyển đổi số, áp dụng công nghệ.
Ông Đức mong muốn không riêng quận 7 mà nhiều địa phương khác tiếp tục thúc đẩy quá trình số hóa, nhất là trong cải cánh hành chính, tài chính, ngân hàng, tài nguyên môi trường.
"Ngoài ra, việc mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp, cơ sở giáo dục cũng tạo ra những 'cú đấm thép', thúc đẩy chuyển đổi số thành công, toàn diện", Phó chủ tịch UBND TP HCM nhấn mạnh.

Ông Dương Anh Đức - Phó chủ tịch UBND TP HCM đánh giá quận 7 là một trong những địa phương năng động nhất thành phố suốt thời gian qua, thể hiện qua thành tựu trong chuyển đổi số, áp dụng công nghệ.
Ông Đức mong muốn không riêng quận 7 mà nhiều địa phương khác tiếp tục thúc đẩy quá trình số hóa, nhất là trong cải cánh hành chính, tài chính, ngân hàng, tài nguyên môi trường.
"Ngoài ra, việc mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp, cơ sở giáo dục cũng tạo ra những 'cú đấm thép', thúc đẩy chuyển đổi số thành công, toàn diện", Phó chủ tịch UBND TP HCM nhấn mạnh.

Đại diện UBND TP HCM, các đơn vị và doanh nghiệp thực hiện nghi thức bấm nút khai mạc ngày hội.

Đại diện UBND TP HCM, các đơn vị và doanh nghiệp thực hiện nghi thức bấm nút khai mạc ngày hội.

Lãnh đạo UBND thành phố, các sở ngành, quận, huyện tham quan triển lãm. Khoảng 20 gian hàng bố trí trong không gian mở giới thiệu hệ sinh thái các các sản phẩm công nghệ, ứng dụng thông minh những doanh nghiệp có thế mạnh về chuyển đổi số như FPT, HDBank, Phú Mỹ Hưng...
Ngày hội còn có sự đồng hành của nhiều doanh nghiệp như Công Ty TNHH Tân Thuận (TTC) với định hướng trở thành nhà phát triển và điều hành khu công nghiệp hàng đầu tại Việt Nam. Hiện khu Tân Thuận với diện tích 300 ha đã trở thành một trung tâm hiện đại và đa chức năng, thu hút khoảng 250 nhà đầu tư đến từ 22 quốc gia và lãnh thổ, tập trung vào các lĩnh vực phát triển phần mềm, công nghệ cao, công nghiệp điện tử...

Lãnh đạo UBND thành phố, các sở ngành, quận, huyện tham quan triển lãm. Khoảng 20 gian hàng bố trí trong không gian mở giới thiệu hệ sinh thái các các sản phẩm công nghệ, ứng dụng thông minh những doanh nghiệp có thế mạnh về chuyển đổi số như FPT, HDBank, Phú Mỹ Hưng...
Ngày hội còn có sự đồng hành của nhiều doanh nghiệp như Công Ty TNHH Tân Thuận (TTC) với định hướng trở thành nhà phát triển và điều hành khu công nghiệp hàng đầu tại Việt Nam. Hiện khu Tân Thuận với diện tích 300 ha đã trở thành một trung tâm hiện đại và đa chức năng, thu hút khoảng 250 nhà đầu tư đến từ 22 quốc gia và lãnh thổ, tập trung vào các lĩnh vực phát triển phần mềm, công nghệ cao, công nghiệp điện tử...

Đại diện các gian hàng chia sẻ về giải pháp, sản phẩm ứng dụng công nghệ giải quyết nhiều vấn đề trong y tế, quản lý tòa nhà, hành chính công, thanh toán không tiền mặt...

Đại diện các gian hàng chia sẻ về giải pháp, sản phẩm ứng dụng công nghệ giải quyết nhiều vấn đề trong y tế, quản lý tòa nhà, hành chính công, thanh toán không tiền mặt...

Sau khi nghe giới thiệu, các đại biểu đánh giá cao nỗ lực của những đơn vị, doanh nghiệp đã kiến tạo các giải pháp thông minh, ứng dụng công nghệ phục vụ trong quản lý hành chính, kinh kế, đời sống, cộng đồng...

Sau khi nghe giới thiệu, các đại biểu đánh giá cao nỗ lực của những đơn vị, doanh nghiệp đã kiến tạo các giải pháp thông minh, ứng dụng công nghệ phục vụ trong quản lý hành chính, kinh kế, đời sống, cộng đồng...

Ngoài triển lãm, ngày hội còn có không gian dành cho các buổi tọa đàm. Trong đó, sáng 6/10 diễn ra tọa đàm "Ứng dụng chuyển đổi số trong thực tiễn" thu hút hàng trăm người tham dự nghe chia sẻ về các giải pháp chuyển đổi số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, ứng dụng thanh toán không tiền mặt, môi trường làm việc số. Buổi chiều diễn ra tọa đàm "Ứng dụng chuyển đổi số trong giáo dục".
Ngày 7/10, sự kiện tiếp tục diễn ra với vòng chung kết cuộc thi ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp, giải chạy online và offline, đêm nhạc.

Ngoài triển lãm, ngày hội còn có không gian dành cho các buổi tọa đàm. Trong đó, sáng 6/10 diễn ra tọa đàm "Ứng dụng chuyển đổi số trong thực tiễn" thu hút hàng trăm người tham dự nghe chia sẻ về các giải pháp chuyển đổi số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, ứng dụng thanh toán không tiền mặt, môi trường làm việc số. Buổi chiều diễn ra tọa đàm "Ứng dụng chuyển đổi số trong giáo dục".
Ngày 7/10, sự kiện tiếp tục diễn ra với vòng chung kết cuộc thi ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp, giải chạy online và offline, đêm nhạc.

Khai mạc Ngày hội chuyển đổi số

Khai mạc ngày hội "Chuyển đổi số - Không gian Khởi nghiệp sáng tạo năm 2023". Video: Hoàng Thanh

Viptour ngày hội chuyển đổi số

Đại biểu tham quan các gian hàng tại lễ khai mạc ngày hội "Chuyển đổi số - Không gian Khởi nghiệp sáng tạo năm 2023". Video: Công Khang

Chủ tịch Trương Gia Bình chia sẻ về chuyển đổi số

Chủ tịch FPT Trương Gia Bình chia sẻ trực tuyến tại lễ khai mạc ngày hội "Chuyển đổi số - Không gian Khởi nghiệp sáng tạo năm 2023". Video: FPT

Hoài Phương
Ảnh: Quỳnh Trần


Quận 7 trưng bày trung tâm điều hành đô thị thông minh
TP HCMMô hình giám sát giao thông, an ninh, dịch bệnh, phân tích các dữ liệu về kinh tế xã hội... được giới thiệu tại ngày hội chuyển đổi số quận 7.

Triển lãm công nghệ nằm trong ngày hội "Chuyển đổi số - Không gian Khởi nghiệp sáng tạo năm 2023" do UBDN quận 7 tổ chức vào hai ngày 6-7/10 tại Quảng trường Trung tâm Hành chính. Nổi bật tại triển lãm là gian hàng giới thiệu Trung tâm Điều hành đô thị thông minh quận 7. Đây là mô hình được tiếp nối và phát triển trên nền tảng các cơ sở dữ liệu của Trung tâm chỉ huy phòng, chống dịch Covid-19 và khôi phục kinh tế do quận 7 phối hợp Tập đoàn FPT xây dựng trong thời gian đại dịch Covid-19 năm 2021.
Trung tâm được xây dựng với mục tiêu đưa ra các giải pháp công nghệ đồng bộ, đảm bảo các hệ thống hiện tại và tương lai có thể tích hợp, chia sẻ dữ liệu một cách linh hoạt thống nhất, hình thành cơ sở dữ liệu chung của quận như số hóa tích hợp các dữ liệu về các lĩnh vực như kinh tế; đô thị; tài nguyên và môi trường; y tế; văn hóa xã hội...

Triển lãm công nghệ nằm trong ngày hội "Chuyển đổi số - Không gian Khởi nghiệp sáng tạo năm 2023" do UBDN quận 7 tổ chức vào hai ngày 6-7/10 tại Quảng trường Trung tâm Hành chính. Nổi bật tại triển lãm là gian hàng giới thiệu Trung tâm Điều hành đô thị thông minh quận 7. Đây là mô hình được tiếp nối và phát triển trên nền tảng các cơ sở dữ liệu của Trung tâm chỉ huy phòng, chống dịch Covid-19 và khôi phục kinh tế do quận 7 phối hợp Tập đoàn FPT xây dựng trong thời gian đại dịch Covid-19 năm 2021.
Trung tâm được xây dựng với mục tiêu đưa ra các giải pháp công nghệ đồng bộ, đảm bảo các hệ thống hiện tại và tương lai có thể tích hợp, chia sẻ dữ liệu một cách linh hoạt thống nhất, hình thành cơ sở dữ liệu chung của quận như số hóa tích hợp các dữ liệu về các lĩnh vực như kinh tế; đô thị; tài nguyên và môi trường; y tế; văn hóa xã hội...

Trung tâm tích hợp nhiều thành phần như hệ thống giám sát an ninh trật tự, an toàn giao thông; Hệ thống an toàn thông tin, giám sát chỉ đạo, điều hành; Hệ thống góp ý phản ánh của người dân và doanh nghiệp, Hệ thống giám sát phòng chống dịch bệnh. Đồng thời trung tâm phát triển các hạng mục về dịch vụ hành chính công quận 7, góp phần cụ thể hóa việc chuyển đổi số trong công tác chính quyền, trọng tâm là phát triển kinh tế số, xây dựng đô thị thông minh, chính quyền điện tử, tiến tới chính quyền số.

Trung tâm tích hợp nhiều thành phần như hệ thống giám sát an ninh trật tự, an toàn giao thông; Hệ thống an toàn thông tin, giám sát chỉ đạo, điều hành; Hệ thống góp ý phản ánh của người dân và doanh nghiệp, Hệ thống giám sát phòng chống dịch bệnh. Đồng thời trung tâm phát triển các hạng mục về dịch vụ hành chính công quận 7, góp phần cụ thể hóa việc chuyển đổi số trong công tác chính quyền, trọng tâm là phát triển kinh tế số, xây dựng đô thị thông minh, chính quyền điện tử, tiến tới chính quyền số.

Các công cụ của trung tâm giúp người dân và doanh nghiệp được tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến, trực tiếp trao đổi đổi thông tin với chính quyền qua môi trường mạng. Đồng thời, hệ thống còn phân tích các dữ liệu về dân cư, kinh tế, y tế, giáo dục trên địa bàn, thể hiện qua dạng các biểu đồ, có đối chiếu, so sánh qua từng năm.
Bên cạnh đó, các cán bộ công chức, công dân tại quận cũng được xây dựng văn hoá số thông qua việc sử dụng các ứng dụng như "Công chức trực tuyến" và "Quận 7 trực tuyến".

Các công cụ của trung tâm giúp người dân và doanh nghiệp được tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến, trực tiếp trao đổi đổi thông tin với chính quyền qua môi trường mạng. Đồng thời, hệ thống còn phân tích các dữ liệu về dân cư, kinh tế, y tế, giáo dục trên địa bàn, thể hiện qua dạng các biểu đồ, có đối chiếu, so sánh qua từng năm.
Bên cạnh đó, các cán bộ công chức, công dân tại quận cũng được xây dựng văn hoá số thông qua việc sử dụng các ứng dụng như "Công chức trực tuyến" và "Quận 7 trực tuyến".

Ngoài ra, không gian triển lãm còn có hàng chục gian hàng của các doanh nghiệp công nghệ, ngân hàng, giáo dục, y tế, công nghiệp như FPT, Vinama, KDI, Momo, HD Bank, Acecook, Phú Mỹ Hưng, Khu chế xuất Tân Thuận. Các gian hàng trưng bày, giới thiệu nhiều sản phẩm mới, ứng dụng khoa học công nghệ.

Ngoài ra, không gian triển lãm còn có hàng chục gian hàng của các doanh nghiệp công nghệ, ngân hàng, giáo dục, y tế, công nghiệp như FPT, Vinama, KDI, Momo, HD Bank, Acecook, Phú Mỹ Hưng, Khu chế xuất Tân Thuận. Các gian hàng trưng bày, giới thiệu nhiều sản phẩm mới, ứng dụng khoa học công nghệ.

Khách tham quan tìm hiểu về hệ thống nhà thông minh như các cảm biến, công tắc, camera giám sát từ FPT. FPT còn mang đến hệ sinh thái sản phẩm của các công ty thành viên như hệ thống hợp đồng điện tử, nền tảng FPT Play, akaBot, hệ thống xác thực thông minh…

Khách tham quan tìm hiểu về hệ thống nhà thông minh như các cảm biến, công tắc, camera giám sát từ FPT. FPT còn mang đến hệ sinh thái sản phẩm của các công ty thành viên như hệ thống hợp đồng điện tử, nền tảng FPT Play, akaBot, hệ thống xác thực thông minh…

Khách tham quan trải nghiệm kiểm tra chỉ số cơ thể. Máy sẽ tiến hành phân tích các chỉ số như chiều cao, cân nặng, tỷ lê cơ, mỡ, đánh giá và đưa ra tư vấn về chế độ dinh dưỡng, tập luyện.

Khách tham quan trải nghiệm kiểm tra chỉ số cơ thể. Máy sẽ tiến hành phân tích các chỉ số như chiều cao, cân nặng, tỷ lê cơ, mỡ, đánh giá và đưa ra tư vấn về chế độ dinh dưỡng, tập luyện.

Gian hàng của KDI cung cấp các giải pháp chuyển đổi số trong giáo dục như hệ thống học liệu trực tuyến.

Gian hàng của KDI cung cấp các giải pháp chuyển đổi số trong giáo dục như hệ thống học liệu trực tuyến.

KDI giới thiệu sản phẩm tự động hóa, robot, máy in 3D dùng giảng dạy thực tế tại các trường tiểu học.

KDI giới thiệu sản phẩm tự động hóa, robot, máy in 3D dùng giảng dạy thực tế tại các trường tiểu học.

Siêu Thanh - Ricoh giới thiệu hàng loạt các sản phẩm trong văn phòng thông minh như các máy in, máy photocopy đa chức năng. Các thiết bị này hỗ trợ quản lý bằng di động, phân quyền người dùng để bảo vệ dữ liệu, có thể bóc tác văn bản, hình ảnh khi đưa tài liệu vào máy.
Khu chế xuất Tân Thuận qua sự kiện cũng giới thiệu nhiều cách làm trong quản lý vận hành, giám sát thông minh các nhà xưởng, nhà máy, tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động.

Siêu Thanh - Ricoh giới thiệu hàng loạt các sản phẩm trong văn phòng thông minh như các máy in, máy photocopy đa chức năng. Các thiết bị này hỗ trợ quản lý bằng di động, phân quyền người dùng để bảo vệ dữ liệu, có thể bóc tác văn bản, hình ảnh khi đưa tài liệu vào máy.
Khu chế xuất Tân Thuận qua sự kiện cũng giới thiệu nhiều cách làm trong quản lý vận hành, giám sát thông minh các nhà xưởng, nhà máy, tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động.

Sản phẩm drone dùng trong trình diễn ánh sáng do Vinama cung cấp. Trình diễn ánh sáng bằng drone là hoạt động mới thường thấy tại các lễ hội trong thời gian qua. Drone sẽ được thiết lập theo tọa độ để bay đúng vị trí, tạo thành những hình thù đặc biệt giữa không gian.

Sản phẩm drone dùng trong trình diễn ánh sáng do Vinama cung cấp. Trình diễn ánh sáng bằng drone là hoạt động mới thường thấy tại các lễ hội trong thời gian qua. Drone sẽ được thiết lập theo tọa độ để bay đúng vị trí, tạo thành những hình thù đặc biệt giữa không gian.

Khách tham quan trải nghiệm khám phá nhà máy Acecook trên không gian ảo, nhận quà là các sản phẩm của doanh nghiệp.
Ngoài không gian triển lãm, ngày hội "Chuyển đổi số - Không gian Khởi nghiệp sáng tạo 2023" còn có các buổi tọa đàm. Trong đó, sáng 6/10 diễn ra tọa đàm "Ứng dụng chuyển đổi số trong thực tiễn" thu hút hàng trăm người tham dự nghe chia sẻ về các giải pháp chuyển đổi số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, ứng dụng thanh toán không tiền mặt, môi trường làm việc số. Buổi chiều diễn ra tọa đàm "Ứng dụng chuyển đổi số trong giáo dục".
Ngày 7/10, sự kiện tiếp tục diễn ra với vòng chung kết cuộc thi ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp, giải chạy online và offline, đêm nhạc.

Khách tham quan trải nghiệm khám phá nhà máy Acecook trên không gian ảo, nhận quà là các sản phẩm của doanh nghiệp.
Ngoài không gian triển lãm, ngày hội "Chuyển đổi số - Không gian Khởi nghiệp sáng tạo 2023" còn có các buổi tọa đàm. Trong đó, sáng 6/10 diễn ra tọa đàm "Ứng dụng chuyển đổi số trong thực tiễn" thu hút hàng trăm người tham dự nghe chia sẻ về các giải pháp chuyển đổi số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, ứng dụng thanh toán không tiền mặt, môi trường làm việc số. Buổi chiều diễn ra tọa đàm "Ứng dụng chuyển đổi số trong giáo dục".
Ngày 7/10, sự kiện tiếp tục diễn ra với vòng chung kết cuộc thi ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp, giải chạy online và offline, đêm nhạc.

Hoài Phương
Ảnh: Quỳnh Trần


Vợ chồng tử vong trong căn nhà cháy
Căn nhà cấp 4 ở xã Yên Mỹ, huyện Lạng Giang bốc cháy ngùn ngụt khiến cặp vợ chồng tử vong lúc rạng sáng 5/10.
Khoảng 4h50, lửa bắt đầu bùng lên tại phòng ngủ căn nhà cấp 4 rộng khoảng 50 m2, lợp fibro xi măng ở xã Yên Mỹ. Trong phòng có vợ chồng anh Đặng Đình Thao, 46 tuổi.
Bà Triệu Thị Nghi, mẹ của anh Thao, đi hái rau ngoài ruộng về, thấy cháy nên hô hoán giúp đỡ. Hàng xóm và lực lượng chức năng đã tới dập lửa. Tuy nhiên, lúc này lửa đã lan khắp nhà.
Gần 6h, hỏa hoạn được dập tắt. Vợ chồng anh Thao đã tử vong. Đồ đạc trong nhà bị thiêu rụi.

Căn nhà bốc cháy ngùn ngụt lúc rạng sáng. Ảnh: Hoàng Qúy
Đại diện UBND xã Yên Mỹ cho biết vợ chồng anh Thao từng có con riêng, về ở với nhau được một năm. Nguyên nhân cháy đang được làm rõ.
Trước đó hồi tháng 6/2023, một ngôi nhà ở xã Trung Sơn, huyện Việt Yên, Bắc Giang xảy ra hỏa hoạn làm ba người chết.
Việt An


Bão Koinu giảm cấp
7h hôm nay, tâm bão Koinu ở bắc Biển Đông, cách Hong Kong khoảng 390 km về phía đông đông nam, sức gió giảm còn 103-133 km/h (cấp 11-12).
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia nhận định hôm nay bão theo hướng tây với tốc độ 10 km/h và suy yếu dần. Đến sáng mai, tâm bão cách Hong Kong khoảng 180 km, sức gió mạnh nhất giảm còn 88 km/h, cấp 9.
Sau đó, bão giữ hướng tây, tốc độ giảm còn 5-10 km/h và suy yếu thành áp thấp nhiệt đới vào sáng 8/10.

Dự báo hướng đi và khu vực ảnh hưởng của bão Koinu, sáng 6/10. Ảnh: NCHMF
Các đài quốc tế đều có chung nhận định bão Koinu sẽ suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, tan trên Biển Đông trước khi tiến gần đảo Hải Nam (Trung Quốc). Khả năng ảnh hưởng của bão đến đất liền Việt Nam rất thấp.
Do ảnh hưởng của bão, bắc Biển Đông có gió mạnh cấp 7-9, sau tăng lên cấp 10-12, giật cấp 15, sóng biển cao 2-4 m, khu vực tâm bão cao 6-8 m.
Koinu là cơn bão thứ tư vào Biển Đông trong năm nay. So với cùng kỳ nhiều năm, bão sau khi vào Biển Đông có xu hướng đi lên phía bắc, chứ không theo hướng tây, vượt qua Philippines và ảnh hưởng đến Việt Nam. Trước Koinu, bão Sao La cuối tháng 8, đầu tháng 9 cũng có hướng đi như vậy.
Cơ quan khí tượng dự báo tháng 10 có 1-2 cơn bão, áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến đất liền Việt Nam.

Gia Chính
Quỹ Hy vọng - báo VnExpress mở chiến dịch "Cùng đồng bào vượt lũ" nhằm hỗ trợ người dân vượt lên nghịch cảnh thiên tai, tái thiết các trường học bị thiệt hại. Mọi đóng góp của bạn xin ủng hộ tại đây.


1.000 công nhân trở lại làm việc
Nghệ AnKhoảng 1.000 công nhân Công ty TNHH Viet Glory quay lại nhà máy sau 4 ngày ngừng việc để đòi một số quyền lợi, hiện còn gần 5.000 người chưa đi làm.
7h ngày 6/10, công nhân Công ty TNHH Viet Glory ở xã Diễn Trường, huyện Diễn Châu, tiếp tục tập trung tại cổng doanh nghiệp. Khoảng 1.000 người sau đó vào làm việc. Đến 7h30 khi bảo vệ đóng cửa, khoảng 3.000 người ra về.
Ông Hà Huy Đồng, Chủ tịch Liên đoàn lao động huyện Diễn Châu, đánh giá một bộ phận công nhân trở lại làm việc là tín hiệu tích cực. Họ đã nhận thức được nếu ngừng việc quá 5 ngày sẽ bị doanh nghiệp đơn phương thanh lý hợp đồng. Nhiều người khác cũng đến, nhưng còn nghe ngóng xem đồng nghiệp quyết định ra sao, sau đó mới đưa ra hướng xử lý.
"Công đoàn và chính quyền sẽ tiếp tục tuyên truyền, thuyết phục với công nhân cũng như làm việc với doanh nghiệp để đảm bảo lợi ích hài hòa", ông Đồng nói và cho hay Viet Glory cam kết ngày mai vẫn đón tiếp công nhân theo khung giờ quy định 7h-7h30, mọi chế độ đảm bảo bình thường.

Công nhân tập trung trước cổng Công ty Viet Glory, sáng 6/10. Ảnh: Duy Từ
Từ chiều 2/10, khoảng 6.000 công nhân Công ty Viet Glory ngừng việc nhằm yêu cầu doanh nghiệp đáp ứng một số quyền lợi như tăng lương cơ bản, điều chỉnh mức khoán sản lượng, thưởng tháng 13 theo thời gian làm việc, không khấu trừ nghỉ phép, không đi họp quá nhiều...
Viet Glory đã làm việc với công đoàn, chính quyền, ra văn bản phản hồi lương tối thiểu vùng III Diễn Châu là 3.640.000 đồng, mức lương hiện tại 4.130.200 đồng, phù hợp với quy định pháp luật. Hiện tại đơn hàng ít, không thể điều chỉnh.
Với phản ánh áp sản lượng cao khiến công nhân phải kéo dài thời gian làm việc, Viet Glory khẳng định quy trình đã được bộ phận kỹ thuật làm thử, căn cứ số liệu mới ra định mức. Ban đầu công nhân chưa quen nên sản lượng thấp, nhưng những ngày tiếp theo phải nâng dần lên để đạt định mức chung. Hiện sản lượng của công ty chỉ đạt 50-70% so với định mức của các công ty khác trong tập đoàn.
Một số khiếu nại "không công bằng khi cùng một dây chuyền nhưng có người được hưởng phụ cấp độc hại, có người không", doanh nghiệp phúc đáp người được hưởng khoản này còn phụ thuộc vào hình thể hàng. Những người thi tay nghề đạt thì sẽ đủ điều kiện.
Viet Glory cho biết thời gian tới sẽ căn cứ vào hiệu quả sản xuất kinh doanh để quan tâm đến các chế độ phúc lợi khác như tiền xăng xe, chuyên cần...
Công ty TNHH Viet Glory chuyên sản xuất giày da xuất khẩu, hoạt động từ năm 2019, 100% vốn nước ngoài. Năm 2021-2022, hàng nghìn công nhân hai lần ngừng việc tập thể vào đầu năm.

Đức Hùng


Doanh nghiệp xả thải ra thượng nguồn sông Bến Hải bị xử phạt
Quảng TrịCông ty TNHH MTV Đức Hiền Quảng Trị bị huyện Vĩnh Linh phạt 50 triệu đồng do xả nước thải ra sông Sa Lung, thượng nguồn sông Bến Hải.
UBND huyện Vĩnh Linh quyết định xử phạt ngày 5/10, sau khi có kết quả kiểm nghiệm mẫu nước thải sơ chế cao su thiên nhiên mà công ty cho ra môi trường vượt quy chuẩn cho phép 5,08 lần.

Người dân vớt cá chết trên sông Sa Lung. Ảnh: Vạn An
Từ đầu năm 2023 đến nay, tôm, cá người dân nuôi trong hồ lấy nước từ sông Sa Lung bị chết. Các chủ đầm đi ngược lên thượng nguồn sông Sa Lung, phát hiện nước từ trong một đập thủy lợi đổ ra sông có màu đen, bốc mùi, do nhà máy xả thải ra sông.
UBND huyện Vĩnh Linh sau đó kiểm tra đột xuất việc chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường đối với Công ty TNHH MTV Đức Hiền Quảng Trị, phát hiện cống nước ngầm nối từ khu vực nhà máy xả nước thải ra sông Sa Lung. Làm việc với đoàn kiểm tra, đại diện công ty này thừa nhận có sự cố rò rỉ, để nước thải của nhà máy chưa xử lý chảy trực tiếp ra môi trường.
Huyện Vĩnh Linh cũng phát hiện Nhà máy giấy của Công ty Cổ phần Bắc Trung Bộ ở xã Vĩnh Long xả thải trái phép ra sông Sa Lung.
Sông Sa Lung đổ ra sông Bến Hải, có chiều dài 59 km và diện tích lưu vực 410 km2.
Võ Thạnh


Ba lần thay đổi cách quản lý vỉa hè của TP HCM
Sau hàng chục năm ngăn cấm và hạn chế kinh doanh trên vỉa hè thất bại, TP HCM đang nỗ lực tạo hành lang pháp lý cho khu vực kinh tế không chính thức này, và giúp ngân sách có thêm 800 tỷ đồng mỗi năm.
Đều mỗi tháng, ông Bảy, 50 tuổi, đóng 6 triệu đồng thuê một m2 vỉa hè cho chủ nhà mặt tiền ở khu chợ tự phát gần đường Nguyễn Thị Thập (quận 7) để bán cá. Đây gần như chi phí kinh doanh cố định. Nhưng số tiền này chỉ giúp ông có chỗ cất đồ nghề, không thoát khỏi những cuộc xử phạt của lực lượng quản lý trật tự đô thị.
Người đàn ông 50 tuổi không nhớ đã bao nhiêu lần bị thu hết đồ, rồi lại lên phường nộp phạt, nhận về, hoặc mua mới rồi bán tiếp. Cứ như vậy, ông đã buôn bán trên vỉa hè gần 10 năm.
Đầu năm tới, sạp cá của ông Bảy cũng như những trường hợp kinh doanh trên vỉa hè khác sẽ có sự thay đổi lớn khi đề án thu phí vỉa hè, lòng đường của TP HCM được áp dụng. Cơ chế thuê vỉa hè giúp họ có cơ hội được buôn bán chính thức, không còn phải lo chạy trật tự đô thị mỗi ngày.
Theo đó, TP HCM sẽ có 1.075 tuyến đường có vỉa hè đủ tiêu chí đưa vào danh mục thu phí sử dụng, dự kiến mang lại nguồn thu gần 800 tỷ đồng cho ngân sách mỗi năm. Vỉa hè thuộc diện thu phí phải rộng tối thiểu 3 m - trong đó 1,5 m dành cho người đi bộ, còn lại để giữ xe, kinh doanh, quảng cáo... với mức phí 20.000-350.000 đồng mỗi m2, tùy khu vực.
Với quy định mới, vị trí ông Bảy đang kinh doanh có mức thu 20.000-30.000 đồng mỗi m2, thấp hơn 200-300 lần so với giá thuê hiện tại.

Người mua hàng ở quán bán trên lề đường Nguyễn Hữu Cảnh, quận Bình Thạnh, ngày 4/10. Ảnh: Thanh Tùng
Từ ngăn cấm đến cho phép
40 năm qua, chính sách quản lý sử dụng hè phố tại TP HCM trải qua ba giai đoạn: ngăn cấm, hạn chế, rồi cho phép. Cụ thể, năm 1982, khi thành phố lần đầu ra quyết định quản lý và sử dụng lề đường, mọi hoạt động buôn bán trên vỉa hè đều bị cấm, nhằm xóa bỏ tình trạng kinh doanh tự phát tồn tại từ lâu.
Chính sách này kéo dài hơn một thập kỷ. Đến năm 1994, thành phố ban hành quyết định mới, nới dần từ ngăn cấm sang hạn chế, bằng việc cho sử dụng tạm lề đường để tổ chức một số dịch vụ kinh doanh nhỏ (giữ xe, sửa xe hai bánh...) trên các tuyến đủ điều kiện. Cũng từ đầu thập niên 90, việc thu phí sử dụng hè phố được TP HCM triển khai thông qua thu lệ phí khai thác đất công như chợ, đường phố, bến bãi, cảng với mức 12.000 đồng một m2 mỗi tháng.
Tháng 10/2008 đánh dấu bước chuyển biến mới khi thành phố bước đầu cho phép kinh doanh trên vỉa hè. Giai đoạn đó, TP HCM công bố 172 tuyến đường đủ điều kiện tổ chức các hoạt động như buôn bán, giữ xe... trên hè phố, với điều kiện được cấp phép, trả phí. Đây được xem như sự "thỏa hiệp" của chính quyền thành phố với loại hình này, sau nhiều năm không thể "đòi" lại vỉa hè cho người đi bộ.
Tuy nhiên, việc thu phí theo chính sách trên gặp vướng bởi thành phố chưa ban hành được mức thu - điều kiện mấu chốt để áp dụng cho thuê vỉa hè. Do vậy, nhà chức trách tiếp tục tính mức 12.000 đồng trên một m2 mỗi tháng cho các hoạt động sử dụng vỉa hè.
Khi Luật phí và Lệ phí ra đời năm 2015, chính sách thu phí sử dụng vỉa hè của TP HCM không nằm trong danh mục của luật mới, nên bị bãi bỏ. Ba năm sau, để phù hợp, HĐND TP HCM ra nghị quyết riêng thu phí ôtô đậu dưới lòng đường. Các hoạt động khác trên vỉa hè tiếp tục trong trạng thái chờ, cho đến khi được cơ quan dân cử đồng thuận vào tháng 9 vừa qua.
Kế hoạch thu phí từ đầu năm 2024 sẽ khởi đầu cho việc kinh doanh chính danh trên vỉa hè, có sự cam kết về quyền, nghĩa vụ giữa chính quyền và người dân. Khi thuê vỉa hè, lòng đường, tiểu thương phải đóng phí. Ngược lại, họ được bảo vệ, bảo đảm các quyền khai thác, sử dụng hợp pháp. Các trường hợp được sử dụng tạm vỉa hè, lòng đường gồm: kinh doanh dịch vụ, mua - bán hàng hóa; giữ xe có thu tiền; tổ chức hoạt động văn hóa (thể thao, diễu hành, lễ hội); điểm trung chuyển rác thải...

Nhiều chuyên gia ủng hộ chủ trương "cho thuê" vỉa hè để quản lý của TP HCM, bởi việc cấm đoán hay hạn chế đều không hiệu quả. Hàng năm, các quận, huyện trên địa bàn đều đặn triển khai các chiến dịch xử lý lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, nhưng vi phạm vẫn tái diễn.
Nguyên phó ban chuyên trách Ban An toàn giao thông TP HCM Nguyễn Ngọc Tường, cho rằng các đợt ra quân lập lại trật tự vỉa hè không thành công bởi nguồn lợi từ kinh tế vỉa hè quá lớn, thu hút nhiều nhóm tham gia, nên khó quản lý. Khi ông còn đương nhiệm, đây luôn là vấn đề nổi cộm trong các cuộc họp trật tự giao thông.
Theo ông Tường, từ năm 2012, các quận huyện ở thành phố đã đăng ký 159 tuyến đường 'mẫu' về trật tự lòng, lề đường. Lãnh đạo địa phương cam kết chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND TP HCM nếu để xảy ra lấn chiếm. "Nhưng thực tế sau đó không cải thiện bao nhiêu", ông kể.
Đồng quan điểm, TS Nguyễn Hữu Nguyên (Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP HCM), nói các đợt ra quân xử lý lấn chiếm vỉa hè, lòng đường chỉ là biện pháp cứng. Dù đạt kết quả nhanh, phương pháp này không thay đổi vấn đề gốc rễ là nhu cầu buôn bán, đậu xe ở hè phố quá lớn.
Theo ông, việc sử dụng vỉa hè để kinh doanh, buôn bán là hoạt động kinh tế phi chính thức, đã tồn tại từ lâu và góp phần quan trọng cấu thành nền kinh tế. Nếu giải tỏa hè phố sẽ cản trở kinh tế vỉa hè. Do đó, thành phố phải chấp nhận tình trạng vỉa hè "đa năng", ngoài dành cho người đi bộ còn phục vụ mục đích khác.
"Gò hè vào khuôn"
"Bài toán khó trong việc quản lý vỉa hè là cân bằng giữa lợi ích, nhu cầu kiếm sống của người dân và quản lý đô thị của chính quyền", TS Dư Phước Tân, Viện Nghiên cứu Phát triển TP HCM, nói.
Chuyên gia này đánh giá quyết định mới về thu phí sử dụng tạm vỉa hè, lòng đường của thành phố là bước đi tiến bộ, giúp hoàn thiện chính sách quản lý, dần sắp xếp vỉa hè, lòng đường vào quy củ. Để thật sự "gò hè vào khuôn", ông Tân kiến nghị thành phố cần tiến thêm một bước, là giúp đỡ những người buôn bán để họ thuận lợi mưu sinh, việc quản lý cũng bài bản hơn.
Cụ thể, thành phố có thể nhân rộng mô hình phố hàng rong tại công viên Bách Tùng Diệp và vỉa hè đường Nguyễn Văn Chiêm mà quận 1 thí điểm từ năm 2017. Người được chọn buôn bán tại đây là hộ cận nghèo, được tập huấn an toàn vệ sinh thực phẩm, kỹ năng buôn bán, không phải đóng thuế mà chỉ trả một phần tiền điện, nước, được hỗ trợ bàn ghế, quầy hàng. Đây cũng giải pháp đã được một số nơi có điều kiện tương đồng TP HCM như Bangkok (Thái Lan), Singapore áp dụng.

Khách mua hàng ở phố hàng rong đường Nguyễn Văn Chiêm, quận 1, ngày 5/10. Ảnh: Thanh Tùng
Ông Ngô Hải Đường, Trưởng phòng quản lý khai thác hạ tầng giao thông đường bộ, Sở Giao thông Vận tải, cho biết quan điểm của cơ quan quản lý là thu phí dựa trên đồng thuận giữa người thuê và chủ nhà, tránh mâu thuẫn lợi ích. Trong đó, chủ nhà được ưu tiên thuê phần vỉa hè phía trước theo mức giá của thành phố. Còn chủ nhà và người thuê tự thoả thuận. Về phía nhà nước, khi tổ chức hoạt động ngoài mục đích giao thông, địa phương sẽ tạo lối đi thông thoáng trước cửa nhà dân.
Theo ông Đường, thành phố không triển khai thu phí vỉa hè đại trà mà trước mắt các quận huyện chọn một số tuyến đường để thí điểm, sau đó mới nhân rộng. Sở Giao thông Vận tải sẽ xây dựng phần mềm quản lý, công khai việc cấp phép cho sử dụng lòng, lề đường để người dân giám sát. Phương pháp này cũng giúp giảm tối đa dùng tiền mặt, và hạn chế phát sinh nhân sự thực hiện.
Đại diện Sở cũng khẳng định mục tiêu của thu phí sử dụng lòng đường, vỉa hè không phải để tạo nguồn thu. Thậm chí, thu có thể không đủ bù chi, nhưng sẽ góp phần sắp xếp trật tự đô thị. "Chính sách mới về thu phí không phải chiếc 'đũa thần' giải quyết hết bài toán vỉa hè, lòng đường, nhưng sẽ phần nào hài hòa lợi ích theo đặc thù của TP HCM", ông nói.

Gia Minh


Chưa dừng hợp đồng BOT quốc lộ 51
Sau 19 lần đàm phán, nhà đầu tư dự án BOT quốc lộ 51 (Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu) chưa thống nhất với Cục Đường bộ Việt Nam việc chấm dứt hợp đồng trước hạn.
Ngày 4/10, Bộ Giao thông Vận tải trả lời đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu về dự án xây dựng mở rộng quốc lộ 51 đoạn 73 km qua tỉnh Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu. Dự án này đã tạm dừng thu phí từ ngày 13/1 song đến nay vẫn chưa chấm dứt hợp đồng.
Theo Bộ Giao thông Vận tải, sau 19 lần đàm phán, doanh nghiệp dự án (BVEC) đã bàn giao trạm thu phí và các hạng mục công trình cho Khu Quản lý đường bộ IV (Cục Đường bộ Việt Nam) tiếp nhận, nhưng chưa thống nhất với cơ quan chức năng về việc chấm dứt hợp đồng trước hạn. Do đó công tác bảo trì công trình không kịp thời, phát sinh hư hỏng, có nguy cơ mất an toàn giao thông.
Ngày 13/9, Cục Đường bộ Việt Nam đã mời doanh nghiệp dự án tiếp tục đàm phán lần thứ 20 để hai bên thống nhất chấm dứt hợp đồng trước thời hạn, từ đó cơ quan quản lý đường bộ bố trí kinh phí bảo quản công trình theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.
Tuy nhiên, doanh nghiệp dự án đề nghị hoãn để các nhà đầu tư trao đổi thống nhất nội bộ trước khi đàm phán.

Xe qua trạm thu phí T1 ở Đồng Nai không bị thu phí. Ảnh:Thái Hà
Bộ Giao thông Vận tải cho biết, khi hai bên không chấm dứt hợp đồng thông qua đàm phán, Cục Đường bộ Việt Nam sẽ căn cứ Điều 52 Luật Đầu tư theo phương thức PPP để thực hiện chấm dứt hợp đồng BOT trước thời hạn.
Khi chưa chấm dứt hợp đồng, doanh nghiệp dự án vẫn có trách nhiệm tiếp tục bảo trì công trình và chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để xảy ra tai nạn. Hiện Cục Đường bộ Việt Nam vẫn tăng cường tổ chức kiểm tra, chủ động phối hợp các đơn vị bảo dưỡng, duy tu, khơi thông hệ thống thoát nước và đảm bảo giao thông trên tuyến.
Dự án BOT quốc lộ 51 dài hơn 72 km từ TP HCM đi Đồng Nai, Vũng Tàu, quy mô 6 làn xe, 2 làn hỗn hợp, tốc độ thiết kế hơn 80 km/h, tổng mức đầu tư gần 3.800 tỷ đồng, đã khai thác từ tháng 4/2013.
Theo hợp đồng giữa Cục Đường bộ Việt Nam và nhà đầu tư năm 2009, tổng thời gian thu phí dự án đầu tư mở rộng quốc lộ 51 là khoảng 20 năm, trong đó thu phí hoàn vốn khoảng 16 năm, thu phí tạo lợi nhuận 4 năm, tổng cộng đến 28/3/2033.
Dự kiến năm 2018 có cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu chạy song hành quốc lộ 51, lưu lượng xe của dự án sẽ phân lưu sang cao tốc khoảng 60%. Tuy nhiên, đến nay cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu chưa triển khai, dẫn đến lưu lượng xe thực tế trên quốc lộ 51 cao hơn so với phương án tài chính ban đầu, thời gian thu phí của dự án kết thúc sớm hơn so với hợp đồng đã ký.

Anh Duy


Cao tốc TP HCM - Long Thành tắc hơn 3 km sau vụ cháy ôtô
Xe container bốc cháy dữ dội khiến cảnh sát phải đóng tạm thời một làn cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây để xử lý, ùn tắc hơn 3 km, sáng 6/10.
Gần 8h, nam tài xế khoảng 40 tuổi lái xe đầu kéo thùng hàng 40 feet chạy trên cao tốc hướng từ TP HCM đi Đồng Nai. Khi đến gần trạm thu phí Long Phước, tài xế phát hiện có khói lửa phát ra từ nóc cabin nên bung cửa tháo chạy. Ít phút sau, đám cháy bùng phát mạnh, bao trùm đầu kéo.

Xe đầu kéo cháy ngùn ngụt trên cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây. Ảnh: Phạm Trung
Lực lượng PCCC có mặt dập lửa, ngăn cháy lan sang thùng hàng. CSGT cùng lúc phân luồng, đóng lối vào làn cao tốc từ vòng xoay An Phú để điều tra hiện trường, hạn chế xe dồn lại gây ùn tắc nghiêm trọng. Hỏa hoạn không gây thương vong, song toàn bộ đầu kéo bị cháy rụi, thùng hàng không bị ảnh hưởng.
Sự cố khiến giao thông ở khu vực ùn tắc hơn ba km. Đến Đến 9h, lực lượng chức năng đang xử lý sự cố, điều tiết, phân luồng. Theo cảnh sát, nguyên nhân cháy có thể cabin ôtô bị chập điện.

Ôtô ùn tắc kéo dài đoạn gần trạm thu phí. Ảnh: Phạm Trung
Cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây dài 55 km, đi qua địa phận TP HCM và Đồng Nai. Từ khi thông xe năm 2015, cao tốc xảy ra hàng chục vụ cháy xe, tai nạn. Tuyến đường đang được dự tính mở rộng gấp đôi đoạn qua TP HCM, từ 4 lên 8 làn, để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng cao.
Đình Văn


Cựu bí thư Quảng Ninh Nguyễn Văn Đọc bị cách tất cả chức vụ trong Đảng
Ông Nguyễn Văn Đọc, cựu bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND, Chủ tịch tỉnh Quảng Ninh, bị Ban Bí thư cách tất cả chức vụ trong Đảng vì sai phạm liên quan AIC và FLC.
Tại cuộc họp chiều 5/10, Bộ Chính trị, Ban Bí thư cách tất cả chức vụ trong Đảng với các ông bà: Nguyễn Đức Long (nguyên Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch UBND tỉnh); Đặng Huy Hậu, Vũ Thị Thu Thủy (cựu Phó chủ tịch tỉnh); Vũ Xuân Diện (Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy); Nguyễn Ngọc Thu (nguyên Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường); Trần Văn Hùng (cựu Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư).
Bộ Chính trị cảnh cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh nhiệm kỳ 2015 - 2020 do vi phạm nguyên tắc, quy định của Đảng, Quy chế làm việc; buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát để Đảng đoàn HĐND tỉnh, Ban cán sự đảng UBND tỉnh, UBND tỉnh và nhiều tổ chức đảng trực thuộc vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Vi phạm nêu trên "đã gây hậu quả nghiêm trọng"; nhiều cán bộ, đảng viên thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý vi phạm phải thi hành kỷ luật, một số đảng viên bị khởi tố hình sự, gây dư luận bức xúc, làm giảm uy tín của tổ chức đảng.

Ông Nguyễn Văn Đọc tại hội nghị năm 2018. Ảnh: Báo Quảng Ninh
Ông Nguyễn Văn Đọc đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy định của Đảng, Quy chế làm việc của Tỉnh ủy, Ban cán sự đảng UBND tỉnh, Quy định về những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương; ký và để cấp dưới ký một số văn bản có nội dung vi phạm quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Ông Đọc cũng thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, để xảy ra nhiều vi phạm tại các dự án, gói thầu do Công ty cổ phần Tiến bộ quốc tế (AIC) và Công ty cổ phần Tập đoàn FLC thực hiện, thiệt hại lớn ngân sách nhà nước.
Vi phạm, khuyết điểm của ông Nguyễn Văn Đọc "gây hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng, chính quyền địa phương".
Các ông bà Nguyễn Đức Long, Đặng Duy Hậu, Vũ Thị Thu Thủy đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy định của Đảng, Quy chế làm việc của Tỉnh ủy, Ban cán sự đảng UBND tỉnh, Quy định về những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương; ký nhiều văn bản có nội dung vi phạm quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
Ba ông bà Long, Hậu, Thủy thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, để xảy ra nhiều vi phạm tại các dự án, gói thầu do Công ty AIC và Tập đoàn FLC thực hiện, thiệt hại lớn ngân sách nhà nước. Những vi phạm này "gây hậu quả rất nghiêm trọng, dư luận bức xúc, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng, chính quyền địa phương".
Ông Vũ Xuân Diện vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy định của Đảng, Quy chế làm việc của Đảng ủy Sở Y tế, Quy định về những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương; ký một số văn bản có nội dung vi phạm pháp luật của Nhà nước.
Ông Diện thiếu trách nhiệm, để xảy ra vụ án tham nhũng nghiêm trọng tại dự án Bệnh viện Sản nhi, nhiều cán bộ, đảng viên bị xử lý hình sự, gây thiệt hại lớn ngân sách nhà nước, gây hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng, chính quyền địa phương.
Bà Nguyễn Ngọc Thu và ông Trần Văn Hùng vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy định của Đảng, Quy chế làm việc của Đảng ủy cơ quan, Quy định về những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương; ký một số văn bản có nội dung vi phạm pháp luật của Nhà nước; thiếu trách nhiệm, gây hậu quả rất nghiêm trọng, thiệt hại lớn ngân sách nhà nước, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng, chính quyền địa phương.
Bộ Chính trị, Ban Bí thư đề nghị các cơ quan chức năng kỷ luật hành chính kịp thời, đồng bộ với kỷ luật đảng.
Theo quy định của Trung ương, có 4 hình thức kỷ luật với đảng viên chính thức gồm khiển trách, cảnh cáo, cách chức, khai trừ.


Bão cấp 12 vào Biển Đông
Chiều 5/10, bão Koinu với sức gió mạnh nhất 133 km/h (cấp 12) đi vào bắc Biển Đông, trở thành cơn bão thứ tư ở vùng biển này trong năm nay.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cho biết lúc 16h, tâm bão cách Quảng Đông (Trung Quốc) khoảng 370 km về phía đông đông nam, di chuyển theo hướng tây, tốc độ 10 km/h.
Đến 16h ngày mai, tâm bão cách Quảng Đông khoảng 140 km, giảm còn cấp 10. Bão sau đó theo hướng tây với tốc độ 5-10 km/h và tiếp tục suy yếu thành áp thấp nhiệt đới vào chiều 8/10 khi ở bắc Biển Đông.

Bão Koinu vào Biển Đông chiều 5/10. Ảnh: NCHMF
Đài khí tượng Nhật Bản cho biết bão đang mạnh 126 km/h, suy yếu thành áp thấp nhiệt đới vào ngày 8/10. Đài Hong Kong đưa ra nhận định tương tự.
Do ảnh hưởng của bão, bắc Biển Đông có gió mạnh cấp 7-10, sau tăng lên cấp 11-12, sóng cao 2-4 m, riêng khu vực đông bắc sóng 4-6 m, vùng gần tâm bão sóng cao 6-8 m.
Koinu là cơn bão thứ tư vào Biển Đông trong năm nay. So với cùng kỳ nhiều năm trước, sau khi vào Biển Đông, bão có xu hướng lên phía bắc, chứ không theo hướng tây, vượt qua Philippines và ảnh hưởng đến Việt Nam. Trước Koinu, cơn bão Sao La cuối tháng 8, đầu tháng 9 cũng có hướng đi như vậy.
Cơ quan khí tượng dự báo tháng 10 có 1-2 cơn bão, áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến đất liền Việt Nam.

Gia Chính
Quỹ Hy vọng - báo VnExpress mở chiến dịch "Cùng đồng bào vượt lũ" nhằm hỗ trợ người dân vượt lên nghịch cảnh thiên tai, tái thiết các trường học bị thiệt hại. Mọi đóng góp của bạn xin ủng hộ tại đây.


Hàng nghìn hộ dân bị chia cắt do sạt lở đường
Cống thoát nước bắc ngang tuyến đường liên xã nối Bình Phước và Bình Dương bị mưa lũ cuốn trôi, hàng nghìn hộ dân không thể đi qua.
Nước dâng cao, chảy xiết vào khuya 3/10 đã xói mòn, phá vỡ đoạn đường nhựa và cống dài hơn 10 m. Việc tuyến đường liên xã nối Tân Lập, huyện Đồng Phú (Bình Phước) và xã Phước Sang, huyện Phú Giáo (Bình Dương) bị chia cắt đã ảnh hưởng nhiều người dân ở khu vực.
"Do nước lũ chảy siết, người dân không dám qua lại mà phải đi vòng xa hơn 5 km", ông Nguyễn Văn Tân, ngụ ấp 5, xã Tân Lập nói.

Mưa lũ khiến đường liên xã nối hai tỉnh bị chia cắt. Ảnh: Văn Trăm
Ngay sau sự cố, chính quyền đến hiện trường lập rào chắn cảnh báo, hướng dẫn người dân đi hướng khác để đảm bảo an toàn. Hiện UBND xã Tân Lập phối hợp các cơ quan chuyên môn khảo sát, đề xuất cấp trên sớm xây cầu mới.
Những ngày qua, Bình Phước liên tục có mưa lớn khiến nước các con suối dâng cao gây ngập hàng trăm căn nhà, nhiều ha hoa màu, cây trồng cũng bị hư hỏng do chìm trong biển nước.
Văn Trăm - Phước Tuấn


Trồng chanh bonsai đón Tết
Hải PhòngSau 5 năm theo đuổi, Tuấn Anh, 36 tuổi, thành công khi ghép giống chanh tứ quý vào gốc bưởi, uốn thành thế bonsai, dự kiến bán cây dịp Tết 2024.
Vườn chanh tứ quý của Nguyễn Tuấn Anh nằm giữa những thửa ruộng bỏ hoang trên cánh đồng Ngói, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy. Trong vườn, nhóm nhân công người tưới nước, người nhổ cỏ, uốn cành tạo dáng cho những cây chanh quả đã mọng nước nhưng vỏ còn xanh.
Trước khi khởi nghiệp với cây chanh tứ quý, anh Tuấn Anh từng trải qua 7 năm làm hướng dẫn du lịch. Tới nhiều vùng nông thôn, anh thấy thợ sửa xe máy thiếu dụng cụ chuyên nghiệp nên sửa rất lâu. Vốn thích cơ khí, anh mày mò tìm hiểu, chế tạo ra máy tháo lốp. Sản phẩm đắt hàng, anh quyết định bỏ du lịch, chuyển sang nghề cơ khí.
Đang ổn định với nghề mới, năm 2018, anh bất ngờ nói với gia đình đầu tư quy mô lớn vào nông nghiệp. "Cả gia đình ngạc nhiên vì nghề cơ khí đang cho thu nhập tốt, còn quay về làm nông vất vả, chịu nhiều rủi ro. Thực ra, tôi chỉ muốn tận dụng ruộng đất bỏ hoang ở quê", Tuấn Anh giải thích. Vùng đất quê anh vốn trũng, nhiều chuột, trồng lúa không hiệu quả nên bị bỏ hoang nhiều năm.

Anh Tuấn Anh và những chậu chanh bonsai quả vẫn còn xanh. Ảnh: Lê Tân
Sau nhiều ngày tìm hiểu các mô hình nông nghiệp, cây giống, anh Tuấn Anh quyết định chọn chanh tứ quý. "Không chỉ ăn quả, trong phong thủy cây chanh còn giúp loại bỏ các nguồn năng lượng xấu, mang lại năng lượng tích cực, đem lại may mắn cho gia chủ nên có thể trồng làm cảnh", anh nói.
Anh thuê người cải tạo ba mẫu ruộng của gia đình rồi tới Hưng Yên nhập 5.000 cây giống chanh tứ quý. Giống cây xuất xứ từ châu Mỹ, cho quả quanh năm, vị chua, mọng nước. Khi chín, quả màu vàng tươi, thích hợp để làm cảnh.
Chủ vườn chia cây giống làm hai loại. 3.000 cây trồng để thu hoạch quả, lá và tạo cây giống sau này. Số còn lại được ghép vào gốc bưởi để ra loại cây khỏe hơn, dễ tạo thế bonsai, bán vào dịp Tết với giá cao.
Để chanh có cả quả chín vàng, quả xanh, hoa và lá chơi dịp Tết, anh Tuấn Anh phải tính thời điểm tỉa cành, rẽ lá. Đợt quả đầu tiên ra vào tháng 2 Âm lịch và sẽ chín vàng sau 8 tháng. Giữa năm là lúc cây chanh bonsai cho ra đợt quả thứ hai, khi xuất bán quả vẫn còn xanh. Sau khi chơi Tết, cây chanh chỉ cần được tưới nước, bón phân vi sinh định kỳ là tiếp tục sinh trưởng, cho quả dùng quanh năm.
Tuấn Anh chỉ sử dụng phân vi sinh, phân chuồng ủ mục, đậu đỗ tương ngâm thay cho phân đạm hóa học. Hệ thống tưới nước tự động được thiết kế đến từng gốc cây giúp vườn chanh khỏe mạnh, đẹp mã. "Phương pháp này khiến chi phí cùng công chăm sóc sẽ cao, nhưng cây bền, khỏe, người chơi có thể ăn quả, lá, mà không phải lo lắng", anh giải thích.
Sau hai năm tạo phôi, cây chanh được anh đưa lên chậu uốn thế. Cành chanh dễ gãy, nhiều gai. Anh và người nhà tự uốn đều không được, hỏng hàng trăm cây giống nên phải mời thợ chuyên về giúp, chấp nhận chi phí cao. Mỗi năm, nhóm thợ Nam Định sẽ ra hai lần để uốn thế và chỉnh sửa dáng cây, mỗi lần hai tháng, tiền công 700.000 đồng một người một ngày.

Đến Tết, chậu chanh bonsai cho quả chín vàng tươi. Ảnh: Lê Tân
Chanh bonsai phải mất 4-5 năm mới bán được, trong khi đó tất cả tài sản tích góp từ nghề cơ khí cùng mấy tỷ vay ngân hàng anh Tuấn Anh đều đầu tư vào vườn chanh. "Chăm vườn vất vả, lại chưa ra tiền, không dưới 10 lần tôi muốn từ bỏ. Rất may gia đình và bạn bè đã thường xuyên động viên, hỗ trợ", anh chia sẻ. Hiện anh vẫn làm máy tháo lốp xe để có thu nhập, trang trải chi phí trồng chanh.
Vườn chanh đến nay đã được mở rộng lên 10 mẫu với 2.000 cây bonsai lên chậu, sẵn sàng cho vụ Tết. Chủ vườn đang xây dựng thêm kênh quảng bá trên Youtube và các nền tảng xã hội khác để khách hàng biết đến sản phẩm mới này.
Lãnh đạo UBND xã Thuận Thiên đánh giá trồng chanh bonsai là mô hình mới, duy nhất ở huyện Kiến Thụy, có nhiều tiềm năng phát triển. Mô hình này đã tận dụng đất bỏ hoang nên được các cấp quan tâm, hỗ trợ vay vốn chính sách.
Lê Tân


Thu nhập bình quân lao động Hà Nội vượt TP HCM
Quý III/2023 ghi nhận thu nhập bình quân lao động tại Hà Nội đạt 9,9 triệu đồng trong khi tại TP HCM là 9,3 triệu đồng.
Theo công bố của Tổng cục Thống kê, thu nhập bình quân lao động cả nước trong quý III đạt 7,1 triệu đồng, tăng 146.000 đồng so với quý II/2023. Hà Nội sau nhiều năm đã vượt TP HCM, khi thu nhập bình quân của lao động tăng 9,7%, tương ứng 873.000 đồng; của TP HCM tăng 0,6%, tức 56.000 đồng.
Thu nhập bình quân của lao động tại các tỉnh thành lớn đều tăng so với cùng kỳ năm trước, như Đồng Nai đạt 8,7 triệu đồng (tăng 155.000 đồng); Thái Nguyên 7,3 triệu (tăng 979.000 đồng); ngược lại Bắc Ninh giảm 328.000 đồng.

Xét trên diện rộng, lao động vùng đồng bằng sông Hồng tăng thu nhập nhanh nhất, hơn 6%. Đông Nam Bộ có sự chững lại, chỉ 2,2%. Đây cũng là vùng có tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động cao nhất nước quý III, khoảng 3,08%.
Mức thu nhập của các địa phương phản ánh tình hình việc làm quý III. Đông Nam Bộ với tam giác công nghiệp TP HCM - Bình Dương - Đồng Nai chiếm tới 70% lao động chịu ảnh hưởng tiêu cực của làn sóng mất việc, cắt giảm việc làm, giảm thu nhập. Trong khi đó, các địa phương miền Bắc ít chịu ảnh hưởng hơn, thậm chí còn tăng tuyển dụng lao động ngành điện tử.
Thu nhập tăng nhưng đời sống lao động chưa được cải thiện do giá cả sinh hoạt và các mặt hàng thiết yếu, điện, nước, xăng đều tăng.

Lao động làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm TP HCM, tháng 7/2023. Ảnh: Thanh Tùng
Trong quý III, số lao động bị ảnh hưởng tiêu cực vì đơn hàng trong quý này giảm so với quý II, tập trung tại hai ngành da giày, dệt may. Số người mất việc còn 118.000, giảm gần một nửa, chủ yếu ở TP HCM và Bình Dương. Lao động nghỉ giãn việc còn 54.000, giảm 187.000 người, phần lớn trong doanh nghiệp FDI. Trong đó da giày chiếm gần 32% và dệt may chiếm 31%.
Tổng cục Thống kê dự báo sức mua ở các thị trường xuất khẩu vẫn kém, chiến tranh, lạm phát, chính sách tiền tệ thắt chặt... khiến tổng cầu hàng hóa thế giới sụt giảm. Doanh nghiệp trong nước vẫn có thể bị cắt giảm đơn hàng nên lao động vẫn sẽ mất việc làm, giảm thu nhập.
Chất lượng thị trường lao động cũng chưa có sự cải thiện đáng kể khi lực lượng phi chính thức chiếm khoảng 65%. Trong khi tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ mới đạt 27,3%, tăng nhẹ trong bối cảnh học sinh, sinh viên tốt nghiệp ra trường. Cả nước vẫn còn trên 38 triệu lao động chưa qua đào tạo.
Hồng Chiêu


Công đoàn kêu gọi công nhân trở lại nhà máy
Nghệ AnLiên đoàn Lao động tỉnh kêu gọi hàng nghìn công nhân Công ty TNHH Viet Glory trở lại làm việc nhằm đảm bảo thu nhập, duy trì hoạt động sản xuất.
Sáng 4/10, tại cổng Công ty TNHH Viet Glory đóng ở xã Diễn Trường, huyện Diễn Châu, đại diện Liên đoàn Lao động tỉnh Nghệ An, Sở Lao động Thương binh và Xã hội, chính quyền huyện Diễn Châu đã có cuộc trao đổi với khoảng 2.000 công nhân.
Ông Nguyễn Chí Công, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Nghệ An, kêu gọi công nhân sớm trở lại làm việc để duy trì thu nhập. Bởi nếu ngừng việc quá 5 ngày cho phép, lúc doanh nghiệp xem xét chấm dứt hợp đồng thì lao động sẽ thiệt thòi, cơ quan chức năng khó bảo vệ. Người lao động cần phân tích kỹ các khía cạnh để đưa ra cách ứng xử phù hợp.
Theo ông Công, hai hôm nay công đoàn đã làm việc với đại diện các dây chuyền, gửi 8 ý kiến đề nghị tăng lương, điều chỉnh mức khoán sản lượng... của công nhân lên Ban giám đốc Công ty Viet Glory cùng các ban ngành liên quan. Doanh nghiệp đã có văn bản trả lời, tuy nhiên đến nay người lao động vẫn chưa phản hồi rằng giải quyết như vậy được hay chưa. Do vậy công đoàn, chính quyền rất muốn lắng nghe, ghi nhận thêm ý kiến để đảm bảo quyền và lợi ích của các bên.
Đại diện cho người lao động, một nữ công nhân cho hay ngoài 8 vấn đề nêu trong bản kiến nghị gửi lãnh đạo công ty hôm 2/10, họ muốn thương lượng tăng thêm các khoản phụ cấp như tiền xăng xe, thâm niên làm việc. "Bộ phận phun keo giày da đang làm thủ công. Với những người chưa thi tay nghề, công việc hàng ngày vất vả nhưng không được hưởng tiền nặng nhọc. Tôi mong các cấp kiến nghị để công nhân được hưởng khoản này", nữ công nhân nói.

Ông Nguyễn Chí Công, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Nghệ An (áo xanh, cầm micro) nói chuyện với hàng nghìn công nhân, sáng 4/10. Ảnh: Diệu Hoa
Cuộc trao đổi giữa công đoàn, chính quyền và người lao động diễn ra trong một tiếng. Do không có đại diện doanh nghiệp nên những vấn đề công nhân nêu chưa nhận được phản hồi. Hơn 8h, công nhân lái xe máy ra về, không vào sản xuất.
Liên đoàn Lao động tỉnh Nghệ An sau đó cùng đoàn liên ngành đã làm việc với Ban lãnh đạo Công ty Viet Glory. Doanh nghiệp phúc đáp tới đây khi rà soát các kiến nghị mới, những vấn đề nào chưa phù hợp sẽ xem xét.
Công ty cũng cho rằng công nhân có một số phản ánh chưa hợp lý. Chẳng hạn với định mức lao động ban hành hồi đầu tháng 10, ngoài khoán sản phẩm thì còn tính đến yếu tố lao động đi làm chậm. Tuy nhiên, các trưởng dây chuyền chưa phổ biến hết thành ra cấp dưới không nắm rõ vấn đề.
Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Nghệ An cho hay những ngày tới công đoàn tiếp tục cùng các ban ngành thuyết phục công nhân trở lại làm việc. Ngoài ra, cơ quan này sẽ đề nghị huyện Diễn Châu thành lập đoàn liên ngành kiểm tra toàn diện việc sử dụng lao động của Viet Glory để trả lời thỏa đáng cho người lao động. Khi có kết luận, nếu phía doanh nghiệp làm sai thì cơ quan chức năng sẽ yêu cầu sửa.
Từ chiều 2/10, khoảng 6.000 công nhân Công ty Viet Glory ngừng việc nhằm yêu cầu doanh nghiệp đáp ứng một số quyền lợi như tăng lương cơ bản, điều chỉnh mức khoán sản lượng, thưởng tháng 13 theo thời gian làm việc, không khấu trừ nghỉ phép, không đi họp quá nhiều...
Trong văn bản trả lời, Viet Glory giải quyết 2/8 đề xuất. Cụ thể, công ty sẽ tuân thủ quy định pháp luật về phụ cấp cho những công nhân làm trong môi trường độc hại nặng nhọc. Người lao động sẽ được hưởng lương tháng 13 theo quy định phúc lợi của doanh nghiệp. Với những đề xuất còn lại, Viet Glory cho rằng đã giải quyết và sửa đổi. Về tăng lương, công ty nói lương tối thiểu vùng III Diễn Châu là 3.640.000 đồng, mức lương hiện tại 4.130.200 đồng, phù hợp với quy định pháp luật. Hiện tại đơn hàng ít, công ty không thể điều chỉnh.
Công ty TNHH Viet Glory chuyên sản xuất giày da xuất khẩu, hoạt động từ năm 2019, 100% vốn nước ngoài. Năm 2021-2022, hàng nghìn công nhân hai lần ngừng việc tập thể vào đầu năm.

Đức Hùng


Nhà 4 tầng ở TP HCM bị nghiêng sau khi căn kế bên sập
Sau sự cố nhà sập khiến 7 người mắc kẹt ở phường 27, quận Bình Thạnh, căn hộ 4 tầng bên cạnh bị nghiêng do ảnh hưởng kết cấu, phải di dời người dân.

Căn nhà 4 tầng (tường gạch) bị nghiêng sau sự cố nhà sập hôm 24/9. Ảnh: Đình Văn
Chiều 4/10, bà Đào Thúy Vân, Phó chủ tịch UBND phường 27, quận Bình Thạnh, cho biết Trung tâm quản lý nhà và giám định xây dựng (trung tâm) khảo sát sơ bộ các căn nhà trong khu vực sau sự cố sập nhà 4 tầng ở số 133/1 Bình Quới hôm 24/9.
Trong đó, có một căn hộ 4 tầng bên nhà sập hiện bị nghiêng 0,44-1,2 độ do tác động của căn nhà sập. Để đảm bảo an toàn, đơn vị đã yêu cầu chủ nhà (hộ này chỉ có một người ở) di dời. Bên ngoài ngôi nhà cũng được căng dây, phong tỏa, treo biển cảnh báo khu vực nguy hiểm, không cho người dân đến gần.
Quận cùng Sở Xây dựng TP HCM đang lập tổ điều tra nguyên nhân tìm hướng khắc phục. Theo bà Loan, qua khảo sát trên địa bàn phường không có nhà bị nghiêng, lún do nền đất yếu. "Căn nhà sập có thể do chủ hộ thi công tu sửa tác động đến kết cấu", bà Loan nói.
Báo cáo của UBND Q.Bình Thạnh cho thấy căn nhà 4 tầng sập cách đây 10 ngày khi đang sửa chữa. Bảy người mắc kẹt được giải cứu, trong đó hai thợ xây (23-31 tuổi) bị gãy xương đùi trái, dập phổi, tổn thương ngực, đầu, cổ.
Hộ này được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất rộng 130 m2, gồm 4 tầng và sân, kết cấu bêtông cốt thép. Công trình được chủ xin sửa chữa, cải tạo tại UBND phường 27 vào ngày 7/8 với các hạng mục: xử lý nền lún nứt, cải tạo mặt tiền, thay men, sơn tường và xây bịt cửa sổ.

Đình Văn


Trở lại Thời sự

Kinh tế vỉa hè - thị trường vô thừa nhận

Từ chiếc xe đẩy trên vỉa hè TP HCM, Đoàn Văn Minh Nhựt và Hồ Đức Hải phát triển thành công thương hiệu bánh mì với doanh thu 2 triệu USD mỗi năm.

"Chúng tôi đề nghị 5 tỷ đồng cho 36% cổ phần công ty các bạn", đại diện nhà đầu tư ra giá với Đoàn Văn Minh Nhựt và Hồ Đức Hải - hai nhà đồng sáng lập thương hiệu Bánh mì Má Hải.

Trong 8 năm, Nhựt và Hải đã đưa những chiếc xe đẩy từ lề đường đến mời gọi vốn các nhà đầu tư nổi tiếng. Mô hình kinh doanh của họ cho thấy, hè phố không chỉ là nơi những người buôn bán nhỏ mưu cầu sinh kế, mà có khả năng tạo ra các doanh nghiệp triệu USD, hấp dẫn nhà đầu tư như nhiều start-up công nghệ thời thượng.
Kinh tế vỉa hè là tên gọi không chính thức của các hoạt động buôn bán trên hè phố, tồn tại dưới ba hình thức: kinh doanh mặt tiền (để xe trên vỉa hè), bán hàng rong, hoặc buôn bán nhỏ lẻ cố định. Thương hiệu của Nhựt vốn thuộc nhóm thứ ba, nhưng đã sớm vươn lên và gia nhập khu vực kinh tế chính thức.
Người bán hàng rong trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, quận Bình Thạnh, sáng 5/10. Ảnh: Thanh Tùng

"Triệu phú" vỉa hè
22 tuổi, tốt nghiệp loại giỏi Đại học Kinh tế TP HCM, có cơ hội làm việc cho một công ty đa quốc gia - là chân dung Đoàn Văn Minh Nhựt năm 2015. Nhưng vỉa hè mới là nơi anh lựa chọn để bắt đầu sự nghiệp, bất chấp can ngăn của gia đình.
Nhựt bắt tay Hồ Đức Hải, đồng môn đại học khoá trên, khởi nghiệp với thương hiệu "Bánh mì Má Hải". Vốn liếng của Hải là ý tưởng, kinh nghiệm tự quản lý những điểm kinh doanh khi còn là sinh viên. Còn Nhựt có hơn chục năm phụ mẹ bán bánh mì trên vỉa hè quê nhà An Giang.
Tài sản của hai đồng sáng lập khi đó là 8 chiếc xe đẩy, hoạt động 3 tiếng mỗi sáng quanh quận 10 với gần 30 sinh viên muốn kiếm thêm thu nhập. Chi phí đầu tư mỗi xe đẩy chỉ khoảng 3 triệu đồng, Nhựt và Hải hoàn vốn sau chưa đầy hai tháng với doanh số đều đặn hơn 100 ổ bánh mì mỗi ngày.
Mô hình khởi nghiệp thuở ban đầu của Nhựt và cộng sự là đại diện tiêu biểu cho khu vực kinh tế phi chính thức: không đăng ký kinh doanh, không con dấu pháp nhân, không hợp đồng lao động và không phải nộp thuế. Họ cũng đối mặt vấn đề như mọi người bán hàng rong: không được kinh doanh trên vỉa hè.
Theo Luật Giao thông đường bộ, lòng đường và hè phố chỉ được sử dụng cho mục đích giao thông. Hành vi bán hàng rong hoặc hàng hoá nhỏ lẻ trên vỉa hè sẽ bị phạt tiền tuỳ mức độ, theo Nghị định 100/2019. Đội trật tự đô thị - những người có trọng trách quản lý hè phố, trở thành "khắc tinh" của hai doanh nhân trẻ.
"Hầu như tháng nào cũng lên phường mếu máo đóng phạt rồi lấy xe về bán tiếp", Nhựt kể về những ngày đầu kinh doanh, trở thành nhân vật quen mặt bất đắc dĩ của Đội trật tự đô thị quận 10.
Là một trong những người đầu tiên bán bánh mì xe đẩy theo chuỗi với nhận diện đồng bộ, Nhựt và Hải mang lý tưởng định nghĩa lại hình ảnh thức ăn đường phố nói riêng và kinh tế vỉa hè nói chung. Nhưng họ đều hiểu, địa điểm kinh doanh "đặc biệt" này chưa được hợp thức hoá về mặt pháp lý.
"Các anh đô thị tịch thu xe làm đúng trách nhiệm, nên mình phải chấp nhận", Nhựt nói.
Không chỉ vậy, nhân viên của Nhựt còn phải đối phó với cả những nhóm người mà họ gọi là "giang hồ", đòi tiền "bảo kê". Nhưng Nhựt nghĩ, nếu đóng tiền một lần, chắc chắn sẽ có lần sau nên quyết định không thỏa hiệp. Vài tuần sau, xe bánh mì bị tạt mắm tôm. Kế đó, điểm kinh doanh này có thêm những "nhân viên" đặc biệt canh giữ. Khách hàng không ghé mua, sinh viên không dám bán, Nhựt đành từ bỏ địa điểm, tập trung vào vị trí gần trường học, trên các trục đường lớn có nhiều công sở.

Người dân ăn uống trên một vỉa hè tại quận Gò Vấp, tối 4/10. Ảnh: Thanh Tùng
Sau một năm, hai ông chủ tuổi chưa tới 25 đã có hơn 40 xe bánh mì. Khi số lượng nhân sự cần quản lý lên đến hàng trăm, Nhựt và Hải quyết định chính quy hoá bằng việc đăng ký thành lập công ty. Từ chỗ tự vận hành, họ bắt đầu nhượng quyền mô hình cho những người muốn kinh doanh để nhanh chóng mở rộng độ phủ. Một số địa phương bắt đầu đề nghị công ty hỗ trợ nhượng quyền mô hình kinh doanh cho những hoàn cảnh khó khăn như một giải pháp an sinh.
Từ điểm tựa vỉa hè, thương hiệu bánh mì của Nhựt và Hải giờ đây đã có mặt trên 37 tỉnh thành, với gần 500 xe đẩy, gián tiếp tạo việc làm cho hàng nghìn người, được khách hàng, đối tác thừa nhận.
Nhưng kinh tế vỉa hè vẫn là loại hình kinh doanh không chính thức. Dù hoạt động công khai 24 giờ mỗi ngày, bền bỉ 365 ngày bất kể lễ Tết, nó chưa hề được công nhận trên bất kỳ văn bản pháp lý nào.

Khu vực kinh tế vô thừa nhận
"Vỉa hè là tài sản công, còn các hoạt động kinh doanh trên đó lại phục vụ lợi ích riêng, nên chính quyền không thể nào dễ dàng công nhận", TS Nguyễn Văn Đáng, chuyên gia về quản trị công (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh), lý giải nguyên nhân kinh tế vỉa hè vẫn nằm ngoài các quy định pháp luật.
Dù vỉa hè đã có đời sống kinh tế riêng từ cả trăm năm trước, khung pháp lý chính thức cho việc kinh doanh trên hè phố chưa từng tồn tại trong luật. Nghiên cứu năm 1929 của Trần Nguyễn Chấn chỉ ra từ thời TP HCM còn là Sài Gòn - Gia Định, các hoạt động buôn bán di động trên đường phố đã len lỏi khắp đô thị. Nơi nào có đường sá, ở đó có kinh tế vỉa hè. Chính quyền Pháp cũng cố gắng kiểm soát loại hình này bằng cách ban hành quy định về hành vi đúng mực ở đô thị, trong đó cấm bán hàng rong, và cảnh sát được quyền tịch thu bất kỳ hàng hoá nào trên vỉa hè.
Thế nhưng, sau hơn một thế kỷ, kinh tế vỉa hè vẫn tồn tại, thậm chí trở thành một trong những bộ phận quan trọng nhất của kinh tế phi chính thức - khu vực sản xuất, kinh doanh không có tư cách pháp nhân. Hiện, Việt Nam chưa có thống kê riêng nào về quy mô của thị trường này. Tuy nhiên, điều tra của Tổng cục Thống kê năm 2017 ước tính các hộ kinh doanh cá thể, bao gồm những người buôn bán trên vỉa hè, tạo ra giá trị kinh tế khoảng 11-13% GDP quốc gia.
TS Đáng cho rằng thực tế này khiến chính quyền nhiều địa phương rơi vào thế khó xử. Nhà quản lý không thể mặc nhiên công nhận các hoạt động kinh tế vỉa hè vì đi ngược lại chức năng giao thông vốn có, nhưng cũng không thể xoá bỏ vì những lợi ích thực tế.
"Không ai có thể phủ nhận kinh tế vỉa hè", TS Đáng khẳng định.
Người bán, phần đông là nhóm chưa qua đào tạo, khó tiếp cận các cơ hội việc làm chính thức, dùng vỉa hè để nuôi sống bản thân và gia đình. Riêng TP HCM, ước tính có khoảng 20.000 điểm kinh doanh thức ăn đường phố với gần 25.000 lao động, theo Viện Nghiên cứu Phát triển thành phố.
Vỉa hè còn là nơi nương náu của không ít công nhân mỗi khi bị loại khỏi vòng quay của nền kinh tế chính thức. Ông chủ trẻ Minh Nhựt cảm nhận rõ thực tế này. Giai đoạn mô hình xe đẩy bánh mì nhận được nhiều đề nghị nhượng quyền nhất là sau khi TP HCM mở cửa hậu Covid-19 hai năm trước. Lần tiếp theo là năm nay, khi các doanh nghiệp cắt giảm công nhân vì thiếu đơn hàng.
Với người mua, vỉa hè là nơi mua sắm nhanh, tiện lợi, giá rẻ, lại phù hợp với xe máy - phương tiện giao thông chủ đạo tại Việt Nam. Với du khách quốc tế, các hoạt động trên vỉa hè, đặc biệt là ẩm thực, còn trở thành nét văn hoá.

Khách hàng ngồi tràn ra vỉa hè trước các quán cà phê trên đường Nguyễn Siêu (quận 1, TP HCM), tối 4/10. Ảnh: Thanh Tùng
Tom Divers, nhà sáng lập website tư vấn du lịch Vietnam Coracle, khi đặt chân đến Việt Nam 18 năm trước, đã bị mê hoặc bởi sự sống động của đời sống vỉa hè. Ông không tìm thấy điều này tại quê hương London (Anh).
"Hãy quên đi những điểm tham quan không thể bỏ qua, ẩm thực đường phố mới là tài sản du lịch có giá trị nhất, điểm thu hút số một với du khách khi đến Sài Gòn", ông khẳng định.
Mỗi khi đón bạn bè đến TP HCM, thú vui của ông là đưa họ đi ăn tối trên vỉa hè và lang thang khám phá các con hẻm địa phương dọc đường Sư Vạn Hạnh (quận 10), Vạn Kiếp hay Phan Văn Hân (quận Bình Thạnh). Đó là cách giúp những người lạ hoà mình vào điều mà ông gọi là "bản sắc của Sài Gòn".
"Thay vì cố gắng biến nơi đây thành Singapore hay Seoul, các bạn nên phát huy bản sắc nội tại của nó", ông đề nghị.
Tom không hình dung được một ngày vỉa hè "sạch bóng" hàng ăn quán nước, và gọi tương lai đó, nếu có, là "điều đáng buồn". Bởi TP HCM sẽ không chỉ mất đi "sức hấp dẫn quý giá nhất", mà hàng nghìn lao động nhập cư khó khăn cũng mất kế sinh nhai.

Hợp thức hoá kinh tế vỉa hè
Tình cảm mà khách nước ngoài như Tom dành cho ẩm thực đường phố, hay khao khát phát triển của những chủ doanh nghiệp như Nhựt, không đủ để xoá bỏ trạng thái chưa hợp thức hoá của kinh tế vỉa hè. "Giành lại vỉa hè cho người đi bộ", "dọn dẹp vỉa hè" trở thành khẩu hiệu cho nhiều chiến dịch lập lại trật tự đô thị. Thế nhưng, kết thúc những chiến dịch này, các vi phạm lại tái diễn.
"Sức sống của kinh tế vỉa hè khiến các nỗ lực xóa bỏ nó không thể nào thành công", TS Đáng đánh giá. Ông nhấn mạnh các giải pháp cực đoan, khiến nguồn sống của một bộ phận người dân bị cắt đứt đột ngột, đều không thể đem lại hiệu quả. Thậm chí, việc này còn có nguy cơ tạo ra các đứt gãy trong xã hội, đào thêm hố sâu bất bình đẳng.
Nhà nước không có nguồn thu nào từ khu vực kinh tế vỉa hè, nhưng lại phải chi nhiều ngân sách để giải quyết các hệ lụy như mất an toàn giao thông, bộ mặt đô thị nhếch nhác, nguy cơ về an toàn thực phẩm...
Việc bỏ ngỏ quản lý trong khi nhu cầu buôn bán rất lớn còn tạo ra rủi ro ngầm, khiến người bán hàng buộc phải chấp nhận các khoản "phí" không chính thức để được kinh doanh, theo thạc sĩ Trần Linh Huân (Đại học Luật TP HCM).
Khảo sát của Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM năm 2019 với hơn 100 người bán hàng rong nhập cư ở trung tâm thành phố cho thấy, 22% từng chịu rủi ro an ninh trật tự, bao gồm mất tiền "bảo kê", bị trộm cắp, hoặc tranh chấp với những người bán hàng khác. Đơn cử, tháng 9 vừa qua, Công an huyện Hóc Môn đã khởi tố hai thành viên đội quản lý trật tự đô thị với cáo buộc họ tịch thu xe hàng rong rồi tự ra giá từ 500.000 đến 3 triệu đồng để trả lại hàng.

Hàng quán kinh doanh trên vỉa hè đường Nguyễn Văn Bảo (quận Gò Vấp, TP HCM), tối 4/10. Ảnh: Thanh Tùng
Kinh tế vỉa hè không phải bài toán của riêng Việt Nam.
Nghiên cứu của Giáo sư Nurul Amin (Viện Công nghệ châu Á - Thái Lan) chỉ ra nhiều quốc gia đều đi qua 4 giai đoạn quản lý vỉa hè với các cấp độ: cấm đoán, hạn chế, cho phép và giúp đỡ. Đối chiếu với khung phân tích này, TS Dư Phước Tân (Viện Nghiên cứu Phát triển TP HCM), cho rằng TP HCM đã bắt đầu giai đoạn 3 từ năm 2008, với việc cho phép người dân trả phí để sử dụng tạm thời một phần vỉa hè 172 tuyến đường.
Chính sách này, dù vậy, không thể triển khai trong thực tế khi không có mức phí cụ thể đi kèm. Đến năm 2015, Luật phí và lệ phí được thông qua với nhiều quy định khác quyết định của UBND TP HCM, khiến chính sách này đi vào ngõ cụt.
Không bỏ cuộc, tháng 9 vừa qua, HĐND thành phố tiếp tục thông qua đề án thu phí vỉa hè, lòng đường, dự kiến áp dụng từ đầu năm 2024. Chính sách lần này kỳ vọng thu về cho ngân sách hàng năm khoảng 800 tỷ đồng.
Theo TS Nguyễn Văn Đáng, khi kinh tế vỉa hè vẫn là một phần không thể thiếu, giải pháp thu phí chính thức như TP HCM là lựa chọn phù hợp. Người buôn bán có cơ hội được làm ăn ổn định. Còn việc đi lại vẫn được đảm bảo khoảng cách an toàn tối thiểu.
Nhiều đô thị lớn ở châu Á đã hợp thức hóa kinh tế vỉa hè. Cơ quan quản lý đô thị Bangkok (Thái Lan) yêu cầu những người kinh doanh trên hè phố phải đăng ký, đóng phí hàng tháng và chỉ được bán hàng ngoài giờ cao điểm ở khu vực đông đúc để không ảnh hưởng đến giao thông. Còn Singapore lựa chọn xây dựng nhiều trung tâm hàng rong để tổ chức quy củ loại hình này. Người kinh doanh phải xin giấy phép của cơ quan quản lý, đảm bảo điều kiện an toàn thực phẩm, và có hiệp hội đại diện.
Ngay khi biết về chính sách thu phí mới của TP HCM, Minh Nhựt đã chuẩn bị cải tiến mô hình xe của công ty và tìm cách phát triển thêm sản phẩm để sẵn sàng đón đầu cơ hội hiếm có này. Một khi được đóng phí để sử dụng vỉa hè, những đối tác kinh doanh của anh có thể yên tâm buôn bán cả ngày, thay vì chỉ hoạt động đến 9h.
Vỉa hè - nơi hai thế hệ gia đình Nhựt kinh doanh bánh mì, từ chiếc xe đẩy đến doanh nghiệp triệu USD, đang đứng trước ngưỡng cửa được thừa nhận chính thức.

Người bán hàng rong phố đi bộ Nguyễn Huệ bỏ chạy khi bị xử lý

Nháo nhác "chạy" trật tự đô thị trên phố đi bộ Nguyễn Huệ. Video: Nguyễn Điệp - Tuấn Việt
Việt Đức
Bài 3: Ba cuộc cải cách quản lý vỉa hè của TP HCM

TP HCM thu phí sử dụng vỉa hè, lòng đường đầu năm 2024
Quan điểm trái chiều về chủ trương cho thuê vỉa hè ở Sài Gòn
Cuộc 'trốn tìm' trên vỉa hè Sài Gòn


Dự án vành đai 4 vùng Thủ đô có thể đội vốn 2.800 tỷ đồng
Bộ Giao thông Vận tải cho biết tổng vốn đầu tư dự án vành đai 4 vùng Thủ đô dự kiến tăng 2.880 tỷ đồng, điều chỉnh chủ trương đầu tư.
Thông tin nêu trong báo cáo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng ký gửi đến Quốc hội mới đây.
Năm 2022, Quốc hội phê duyệt sơ bộ tổng mức đầu tư toàn bộ dự án 85.810 tỷ đồng. Tuy nhiên, báo cáo của các địa phương khi triển khai thực tế cho thấy, ước tính tổng mức đầu tư dự án tăng thêm 2.880 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu là áp dụng đơn giá bồi thường đất ở, tính theo giá thị trường.
Cụ thể, dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại Hưng Yên tăng 1.500 tỷ đồng và tại Bắc Ninh tăng 2.870 tỷ đồng. Dự án thành phần đầu tư xây cao tốc do UBND TP Hà Nội triển khai giảm 1.480 tỷ đồng.
Sau khi phê duyệt nghiên cứu khả thi các dự án thành phần, ba địa phương sẽ rà soát xác định chính xác tổng mức đầu tư toàn bộ dự án, nếu vượt mức vốn được Quốc hội phê duyệt sẽ làm thủ tục điều chỉnh. Đến nay, tổng vốn đã bố trí cho dự án đạt 12.600 tỷ đồng, trong đó giải ngân được 64%.

Vành đai 4 vùng Thủ đô sẽ gồm đường trên cao và dưới thấp. Đồ họa: Ban Quản lý dự án
Bộ Giao thông Vận tải cũng cho biết tiến độ khởi công các dự án thành phần làm đường song hành chậm. Tại Hà Nội, dự án đường song hành khởi công từ tháng 6, nhưng đến nay hiện trường chủ yếu chỉ xây dựng lán trại, thi công lớp đất hữu cơ, đắp nền một số phân đoạn và xây dựng đường công vụ.
Nguyên nhân là phải hoàn thiện thủ tục khai thác mỏ vật liệu phục vụ dự án. Việc bồi thường, hỗ trợ tài định cư tại ba địa phương đều chậm. Diện tích giải phóng mặt bằng đạt 86,5%, nhưng chủ yếu là đất nông nghiệp. Khu vực chưa giải phóng mặt bằng thuộc đất ở của người dân, cơ quan, tổ chức hoặc đất liên quan tín ngưỡng.
Bộ Giao thông Vận tải đánh giá đây là khu vực rất khó khăn để thu hồi, do ảnh hưởng đến sinh kế người dân, doanh nghiệp, nhiều thủ tục. "Tỷ lệ mặt bằng đã bàn giao khá lớn, tuy nhiên còn xôi đỗ, khó thi công đồng loạt", báo cáo nêu.

Vành đai 4 vùng Thủ đô đi qua Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh. Đồ họa: Đỗ Nam
Vành đai 4 vùng Thủ đô dài 112 km, đi qua Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh. Điểm đầu dự án tại điểm nối cao tốc Hà Nội - Lào Cai, điểm cuối nối cao tốc Nội Bài - Hạ Long. Tổng mức đầu tư hơn 85.000 tỷ đồng. Dự án khởi động từ năm 2022, mục tiêu cơ bản hoàn thành năm 2026 và đưa vào khai thác từ 2027.
Dự án được triển khai theo 7 dự án thành phần, vận hành độc lập. Trong đó Hà Nội thực hiện ba dự án thành phần: Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; xây dựng đường song hành (đường đô thị) địa phận Hà Nội và đầu tư xây dựng hệ thống cao tốc theo phương thức PPP. Hưng Yên và Bắc Ninh mỗi tỉnh chịu trách nhiệm hai dự án thành phần: Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xây dựng đường song hành (đường đô thị) địa phận của mỗi tỉnh.
Việc hoàn thiện vành đai 4 vùng thủ đô sẽ góp phần giải tỏa ách tắc giao thông, kết nối giữa các tỉnh và tạo không gian phát triển mới cho cả vùng Thủ đô, trong đó có Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh.

Viết Tuân


Hủy quả bom Mỹ 337 kg
Quả bom đa năng của Mỹ dài 1,2 m, nặng 337 kg được hủy tại chỗ bằng máy cắt di động, đảm bảo an toàn cho các hộ dân trong khu vực.
Ngày 4/10, lực lượng công binh Bộ Chỉ huy Quân sự hai tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị cùng tổ chức nhân đạo Golden West, dự án PeaceTrees Việt Nam Quảng Bình hủy quả bom do người dân phát hiện tại rừng tràm ở xã Quảng Hợp, huyện Quảng Trạch.

Quả bom được vô hiệu hóa bằng hệ thống cắt bom di động. Ảnh: Hoàng Cuối
Quả bom sót lại từ thời chiến tranh, lắp ngòi nổ đuôi M112 có kim hỏa lò xo và hệ thống chống tháo dỡ, di chuyển.
Công binh cho rằng phương án hủy nổ tại chỗ rất khó thực hiện bởi bom cách nhà dân gần nhất 83 m, cách trụ điện đường dây 500kV 260 m. Trong bán kính 400 m từ vị trí quả bom có 55 hộ dân.
Để bảo đảm tuyệt đối an toàn, lực lượng chức năng sử dụng máy cắt di động tách rời phần đầu và đuôi có ngòi nổ đem hủy cùng thuốc nổ lấy ra từ thân bom. Vỏ bom bằng thép được giữ lại nguyên vẹn.
Quảng Bình từng hứng chịu nhiều bom đạn từ máy bay và tàu chiến Mỹ trong chiến tranh. Năm 2019, theo khảo sát của Trung tâm Công nghệ xử lý bom mìn (Bộ Tư lệnh công binh), tỉnh có 159/159 xã, phường, thị trấn bị ô nhiễm bom mìn với diện tích hơn 200.000 hecta, chiếm 28,2% diện tích. Tai nạn bom mìn đã cướp đi hơn 2.930 sinh mạng, làm bị thương 3.820 người.
Võ Thạnh


Chị Lê Thị Chi (41 tuổi) hỏi bảo vệ quán hủ tiếu bằng chất giọng Quảng Ngãi.

Ông bảo vệ cũng là cán bộ khu phố, ban ngày cho chị ngồi bán ké, nhưng tối thì đi chung với trật tự đô thị để phạt hàng rong, nên rành lịch trình của họ.

Chị Chi đặt gánh mạch nha dừa xuống vỉa hè, vừa kịp đón lượng khách ăn sáng. Dù là hàng rong, chị vẫn tự quy hoạch 5 chỗ ngồi cố định trên các tuyến đường quanh quận 1. Hai do chị tự phát hiện và xin chủ nhà cho ngồi bán, ba điểm được mẹ "chuyển nhượng" từ 10 năm trước - khi chị vừa vào Sài Gòn. Mỗi nơi, chị chỉ ngồi chừng hai tiếng, đến tối thì lang thang khắp các vỉa hè, phố nhậu. Lộ trình được lên kế hoạch theo từng khung giờ với tiêu chí: đón một lượng khách nhất định và tránh đội trật tự đô thị.
10 năm bán hàng rong, chị sợ nhất là những cán bộ này.
Buôn bán rong được Nghị định 39/2007 của Chính phủ định nghĩa với hai đặc điểm: lưu động, và không phải đăng ký kinh doanh. Dù được nhà nước công nhận như một công việc, chị Chi chật vật hành nghề.
"Mình di chuyển thì họ không phạt. Nhưng sao đi hoài được, cũng phải dừng lại kéo kẹo, lấy bánh cho khách. Trúng lúc ấy mà bị đô thị bắt gặp là coi như xong", chị giải thích cho một thập kỷ trốn tránh đội trật tự đô thị.
Người đi trốn
9h, đang rảo bước đến chợ Bến Thành, chị Chi thấy lấp ló phía trước chiếc xe bán tải của đội trật tự đô thị đậu bên đường. Cạnh đó, ba bóng áo xanh đang tịch thu bàn ghế bày bán trước chùa Bà Ấn. Chị vội vã cắt ngang con phố, cúi đầu để chiếc nón lá che hết mặt, mặc mấy chiếc xe bấm còi inh ỏi vì cú sang đường bất ngờ. Gánh hàng rong nép sâu trong hẻm nhỏ, chờ chiếc bán tải rời đi.
Mới mấy ngày trước, chị bị trật tự đô thị phạt, vẫn chưa hoàn hồn. Lúc lui cui lấy điện thoại gọi cho con gái - vừa vào TP HCM nhập học, chị thấy một bàn tay chộp lấy đòn gánh. Nhìn lên là người đàn ông mặc áo xanh nhạt với phù hiệu hai bên cầu vai - bộ đồng phục mà chị ám ảnh. Năn nỉ một hồi nhưng thất bại, chị đành để họ tịch thu chiếc đòn gánh gắn bó chục năm.
Khung cảnh giống y 10 năm trước - lần đầu chị bị phạt khi mới vào nghề được ba ngày. Vừa ngồi xuống trước rạp phim, chị ngơ ngác khi mấy gánh bánh tráng xung quanh chạy túa vào các nhà gần đó, nhanh như cắt. Từ quê ra phố, chị mới biết về trật tự đô thị qua lời kể của mẹ. Chưa kịp hiểu chuyện gì, một người đàn ông chộp lấy gánh hàng, bỏ chúng vào thùng xe tải bên trong chất đầy biển quảng cáo, ghế nhựa….
Đội vừa đi, ai nấy lại ùa ra bán. Chị lên phường, khóc như mưa, mong xin lại chiếc đòn gánh lập nghiệp nhưng cán bộ nêu mức phạt 700.000 đồng. Chị tính, vốn bỏ ra cùng lắm cũng chưa tới 500.000, không bằng tiền phạt, đành bỏ.
"Từ đó không bao giờ quay lại rạp phim đấy nữa. Dị ứng lắm", chị kể.
Ngày ấy, chị hiểu ra, gánh hàng rong không lãng mạn như trong thơ ca nhạc hoạ, mà được xem là biểu hiện của sự hỗn loạn và mất trật tự, cần phải "dọn dẹp" để giữ văn minh cho đường phố. Né trật tự đô thị trở thành tiêu chí cao nhất trong mọi quyết định kinh doanh của chị Chi.

Gánh hàng rong của chị Chi được thu xếp gọn gàng, không một chi tiết thừa, để chạy ngay khi thấy bóng trật tự đô thị

Cần khách, nhưng chị Chi luôn tránh những chỗ quá đông người vì "dễ bị đô thị chú ý". Để yên ổn, chị chấp nhận bán ở những nơi vắng hơn. Đôi khi, chị chọn ranh giới giữa các phường hoặc quận. Đây là "mánh" được giới hàng rong truyền tai nhau, bởi trật tự đô thị chỉ có thể phạt trong địa giới hành chính. “Chiêu” này thường rất hữu ích nếu thông thuộc địa bàn.
Gánh mạch nha hơn 15 kg khiến chị cứ dăm ba phút phải đổi vai một lần. Đôi chân nhịp nhàng lách qua đủ loại chướng ngại vật, thành thục né tránh dòng xe bất ngờ lao lên hè phố không báo trước.

Vất vả, nhưng người phụ nữ 41 tuổi chưa từng có ý định đổi sang xe đẩy như xu hướng bây giờ, bởi vỉa hè Sài Gòn "không được thiết kế cho những thứ có bánh". Chị thường bắt gặp những chiếc xe lăn bán vé số phải đi dưới lòng đường dù hè phố không bị lấn chiếm. Nhiều vỉa hè không có chỗ lên xuống, hoặc những barrie nằm chắn ngang sẽ khiến chiếc xe mắc kẹt ở đâu đó.
“Đi vậy khó trốn đô thị lắm", chị đúc kết.
Nhờ khối kinh nghiệm đó, 10 năm qua, chị mới bị phạt đúng hai lần, ít hơn nhiều so với "đồng nghiệp" cùng địa bàn. Hú hồn nhất là giai đoạn quận 1 mở chiến dịch dọn dẹp vỉa hè năm 2017, do nguyên phó chủ tịch UBND quận 1 Đoàn Ngọc Hải chỉ đạo, chị đã tưởng phải bỏ nghề.

Chị Chi kể về giai đoạn ám ảnh nhất trong 10 năm "chạy" đô thị

Chị Chi kể về giai đoạn ám ảnh nhất trong 10 năm "chạy" đô thị

Trưa, chị Chi lấy trong rổ tre suất ăn tự nấu gồm cơm trắng và canh cải tôm, không có món mặn. Từ ngày biết tin con đậu đại học, chị tằn tiện hơn. Con vừa nhập học, chị đã phải đóng 16 triệu học phí - số tiền bằng 800 cái bánh tráng kẹo. Con gái học đại học phải mất 4 năm, còn đứa con trai nhỏ đang lớp 7. Hai vợ chồng càng tính càng lo, nhưng chị không muốn truyền mối lo âu ấy cho con gái. Chỉ với gánh hàng rong này, mẹ chị đã nuôi 3 người con khôn lớn. Chị tin cũng có thể nuôi hai đứa con ăn học đủ đầy.
10 năm trước, kinh tế ở quê nhà Quảng Ngãi khó khăn, kiếm bữa nào ăn bữa đó, chị quyết theo mẹ vào TP HCM bán kẹo mạch nha dừa. Tính tổng thời gian hai mẹ con bán hàng rong cộng lại đã hơn 40 năm, nuôi sống hai thế hệ. Họ là chân dung điển hình cho những lao động phi chính thức trên vỉa hè TP HCM: phụ nữ, hơn 40 tuổi, học hết lớp 9, dân nhập cư, mang trên vai gánh nặng gia đình.
Theo nghiên cứu gần nhất năm 2019 của Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM, 70% người bán hàng rong ở trung tâm thành phố là nữ và 70% là dân nhập cư. Đa số trên 40 tuổi - nhóm không còn được săn đón ở các nhà máy - khu vực kinh tế chính thức. Họ lựa chọn hàng rong bởi công việc giản đơn, không ràng buộc độ tuổi, giới tính, quê quán, học vấn, kinh nghiệm.
Độ tuổi và giới tính của người bán hàng rong tại trung tâm TP HCM

(*Theo khảo sát Người bán hàng rong tại TP HCM (2019) của Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn)
Với những lao động nhập cư tay trắng như chị Chi, bán hàng rong là phương án "khởi nghiệp" nhanh nhất, rẻ nhất. Mạch nha gởi từ quê lên, dừa chỉ mấy nghìn một trái, mua thêm đòn gánh và ít bánh tráng để giỏ hàng thêm hấp dẫn, tổng vốn chưa tới 500.000 đồng. Mặt bằng là tất cả con phố chị đi qua, và khách hàng có thể là bất cứ ai đi tới.
Mỗi ngày, chị đi bán từ 8h đến 22h. Nhưng nếu trời mưa lớn, hoặc hôm nào mệt, chị về nhà nghỉ mà chẳng sợ ai rầy la. Có khi, chị về quê hẳn 1-2 tháng để chơi với các con, rồi mới lên bán lại, cũng không sợ bị mất việc.
Nếu buôn may bán đắt, chị lời trung bình 200.000 đồng mỗi ngày. Cả tháng bán đủ 30 ngày được 6 triệu - bằng mức lương cơ bản của công nhân, nhưng được độc lập, tự do. Thế nên, dù nhiều người khuyên, chị chưa bao giờ có ý định vào làm nhà máy.
"Bán cái này cũng ổn, chỉ có lúc chạy đô thị là bất ổn", chị cười nói.
Người đi tìm

Chỉ hai tiếng kể từ khi vào ca trực chiều, chiếc xe tải nhỏ chở tang vật của Đội Trật tự đô thị quận 1 đã đầy ắp, phải về kho cất. "Kho tang vật của quận, cái nào cũng chật cứng. Thu hết không được, mà trả lại thì họ lại tái diễn vi phạm", ông Lê Hữu Hùng, Tổ trưởng Đội Quản lý Trật tự Đô thị quận 1, than phiền.
Trước đây, khi còn xe đẩy tay, mỗi ngày ra quân, đội thu về 10-20 chiếc. Trường hợp đến nhận quyết định xử phạt, đóng tiền, và chứng minh là chủ sở hữu thì phường mới có thể trả lại đồ đạc. Số còn lại phải tiếp tục lưu giữ, khiến hàng hoá tạp nham như rổ rá, ghế nhựa, đòn gánh… xếp thành núi trong kho.
Số tang vật thu giữ nửa đầu năm đã bằng 90% năm 2022, gấp 2,5 lần năm 2021 (năm đại dịch)
Nguồn: UBND Quận 1

18h, thành phố vào giờ tan tầm, cũng là lúc những xe đẩy hàng rong ồ ạt đổ ra các con phố cho ca bán tối. Đoàn 4 xe máy cùng ôtô tải nhỏ của Đội len lỏi giữa dòng người ken đặc, mang theo trọng trách giữ bộ mặt đô thị cho thành phố. Thông thường, một nhóm tuần tra của phường có 3 người. Nhưng tuần này, Đội ra quân đông và làm gắt hơn bởi có sự kiện.
Ông Hùng chỉ tay ra hiệu về gánh bánh tráng nướng trên đường Nguyễn Huệ, 4 xe máy đồng loạt dừng lại. 8 cán bộ trật tự đô thị vội xuống xe tạo thành hàng rào người xung quanh. Người phụ nữ bán bánh tráng vội gánh hàng, toan bỏ chạy vào khu chung cư ngay cạnh nhưng bị ông Hùng giữ lại. Năn nỉ không được, chị đành chịu. Quyền xử phạt thuộc về công an hoặc UBND phường, Đội chỉ có thể tịch thu tang vật trước, rồi để người vi phạm lên phường lập biên bản xử phạt sau.

Đội Trật tự đô thị quận 1 tuần tra và xử lý những người bán hàng sai quy định.
Sau nhiều năm, Đội trật tự đô thị rút ra một bài học: không nên đi một mình. "Nếu đi 1-2 người, gặp chuyện không ai hỗ trợ. Họ hăm mình liền", ông Hùng lý giải cho quân số áp đảo mỗi lần ra quân dẹp vỉa hè.
Thành thói quen, mỗi lần xử lý ai, họ đều thu giữ dao kéo, vật nhọn, và bếp than trước để tránh nguy hiểm. Những người sợ hãi sẽ chạy bạt mạng, còn ai không sợ thì phản kháng. Trường hợp nào cũng gây nguy hiểm cho người xung quanh. Ông Hùng cùng nhiều anh em trong Đội ai cũng ít nhất một lần bị miệt thị bằng lời lẽ nặng nề, xúc phạm, thậm chí dùng vũ lực chống cự.
Cuối năm ngoái, trong lúc đề nghị một thanh niên đi xe máy rời khỏi phố đi bộ, ông bị người này đánh rồi bỏ chạy. Ông không chống cự. "Giờ đi ra đường ai cũng có cái máy để quay hết, mình làm đúng cũng là sai. Mình tự vệ cũng là sai. Nên thôi, làm thinh thôi. Về mình mời công an ra xử lý lẹ hơn", Tổ trưởng Đội trật tự đô thị quận 1 nói.

Đội Trật tự Đô thị bị người bán hàng rong phản kháng khi xử lý vi phạm.
Xe máy của ông Hùng luồn lách giữa dòng người, đôi mắt soi từng quầy hàng trong hội chợ tấp nập, tìm kiếm những gánh hàng rong "ẩn nấp". Bất chợt, ông ra hiệu cho đồng đội, đưa ngón trỏ về hướng một người phụ nữ mặc áo phông trắng lái chiếc Air Blade đen chạy sau. Tất cả ngầm hiểu đó là "kẻ theo đuôi".
"Hội bán hàng rong buôn bán theo nhóm, thấy lực lượng trật tự đô thị đi là cử 1-2 người theo để báo động vị trí, né mình", ông giải thích, tỏ ra thành thục với các "chiêu trò" lẩn trốn.
Nghiệp vụ từ khi ông còn làm công an trở nên hữu ích lúc này. Đang đi, ông bất thình lình rẽ phải. Người phụ nữ áo trắng mất đà đi vụt qua, lấm lét quay lại nhìn, gặp ngay ánh mắt "cảnh cáo" của ông Hùng. Nhưng vô ích, "kẻ theo đuôi" không bỏ cuộc, tiếp tục đeo bám suốt cả buổi, cùng đi, cùng dừng như một thành viên của tổ công tác.
Sau nhiều năm kinh nghiệm, ông Hùng chia những người bán hàng di động theo hai nhóm: dân buôn bán "có hồ sơ"; và những người khó khăn, sinh viên trẻ tìm đường mưu sinh. Ông tự tin nhận định "dòm mặt là biết ai cộm cán, ai mới vào nghề". Những trường hợp mới vi phạm, ông thường chỉ nhắc nhở rồi cho qua.
"Không thể xử lý hết được, nhưng phải phạt để làm gương. Nếu không, họ sẽ bán tràn lan", ông nói.
Đội trưởng Đội Trật tự đô thị quận 1 Nguyễn Đức Thắng, Phó Phòng Quản lý đô thị, giải thích vỉa hè là nơi phản ánh rõ nhất tình trạng kinh tế của những lao động phi chính thức. Thế nên sau đại dịch, Đội "phạt không xuể" vì lượng người ra vỉa hè mưu sinh nhiều vô kể.
"Nhiều người đặt vấn đề tại sao đô thị xử lý không kiên quyết, không triệt để. Thực sự chúng tôi làm không thở kịp. Phạt không giải quyết được cái gốc lõi của vấn đề", ông nói.
Tổ trưởng Lê Hữu Hùng cũng thừa nhận thực tế dù Đội tuần tra liên tục, nhưng mỗi lần quay lại tình hình đều như cũ, người bán hàng rong thay đổi hình thức bán để đối phó. Ông đề xuất thành phố quy hoạch khu vực riêng cho người bán hàng rong, và chỉ cho bán đến hai năm rồi nhường chỗ cho người khác. Đây như cách thành phố hỗ trợ những người khó khăn trong giai đoạn đầu "khởi nghiệp", còn cán bộ trật tự đô thị như ông cũng không phải mải miết trong cuộc đuổi bắt không biết điểm dừng.
Nơi ẩn náu
Trong cuộc tìm kiếm gắt gao của trật tự đô thị, nhiều người bán hàng rong đã tự tìm ra "nơi ẩn náu" cho mình, thông qua sự giúp đỡ của những chủ nhà mặt tiền. Giao dịch với chủ nhà để có một điểm bán cố định trên vỉa hè trở thành một "khế ước ngầm" mà nhiều người bán hàng rong chấp nhận tuân theo với nguyên tắc thuận mua vừa bán.
Một chủ nhà trên đường Nguyễn Thái Sơn, quận Gò Vấp, cho biết đã cho thuê mặt bằng tầng trệt làm tiệm cắt tóc, nhưng vỉa hè trước cửa còn chỗ trống nên cần tìm người thuê. Giao dịch không cần hợp đồng, nộp tiền mặt. Giá thuê đã bao điện, nước, chỗ để đồ và thậm chí cả nhà vệ sinh. Trong khi đó, người thuê sẵn sàng trả mức phí 2-3 triệu đồng mỗi tháng để được buôn bán yên ổn. Vỉa hè vô tình trở thành một loại hình bất động sản với hiệu suất sinh lời gần như tuyệt đối.
Hình ảnh bài đăng trên mạng xã hội tìm người thuê vỉa hè

Previous Next

Trong nghiên cứu về đời sống vỉa hè Sài Gòn, GS ngành Chính sách công Annette M.Kim gọi đây là "sự hợp tác với người bán hàng và chủ sở hữu bất động sản". Việc phải trả phí hay buôn bán miễn phí trước mặt tiền là thỏa thuận riêng của từng người. Bà cho rằng đây là điều đáng ngạc nhiên và cho thấy nét nhân văn trong văn hoá đô thị Sài Gòn, khác hẳn hầu hết các thành phố khác ở Mỹ và châu Âu, nơi hai đối tượng này thường chống lại nhau thay vì chia sẻ không gian để đôi bên cùng hưởng lợi.
Nhờ sự dàn xếp đó, những người buôn bán trên vỉa hè tạo thành một hệ sinh thái hoạt động gối đầu liên tục, khiến nhiều mặt bằng vỉa hè hầu như không có thời gian chết. Vỉa hè đường Nguyễn Gia Trí, quận Bình Thạnh, là một minh chứng khi hàng quán liên tục thay phiên nhau sử dụng hè phố hết công suất.

Vỉa hè Sài Gòn sắp bước vào một cuộc cải cách mới.
Giữa tháng 9, HĐND TP HCM thống nhất chủ trương về thu phí vỉa hè, áp dụng từ đầu năm 2024. Theo đó, ai muốn kinh doanh trên hè phố - dù buôn bán hay để xe - đều phải theo danh mục vị trí được Sở Giao thông cùng UBND quận phê duyệt, đăng ký và đóng phí cho nhà nước. Quy định này đánh dấu sự thay đổi quan điểm của chính quyền thành phố với việc buôn bán trên vỉa hè, kỳ vọng mang lại cuộc cải cách cho bộ mặt đô thị nhờ cơ chế công khai, minh bạch.
Nhưng những người bán hàng rong nay đây mai đó như chị Chi thấy bối rối.
"Thế bán hàng rong như mình thì làm thế nào?", chị hỏi khi nghe về chính sách mới.
Gánh mạch nha của chị dài chừng 1,5 m, ngồi không tốn tới một m2, phí cao nhất cũng chỉ 100.000 đồng mỗi tháng - bằng 5 cái bánh kẹo, mức dễ chịu với chị. Nhưng 10 năm buôn bán, chị chưa từng ngồi yên một chỗ từ sáng tới tối, bởi người Sài Gòn ít đi bộ, chị không đến với khách, không biết khách có đến với chị không.
Những người quản lý trật tự đô thị như ông Hùng thì mong chờ chính sách này, bởi mọi vi phạm có thể đo lường được nhờ chia ô kẻ vạch, nhiệm vụ sẽ trở nên dễ dàng hơn nhiều. Nhưng ông không dám chắc khi quy định mới được áp dụng, "cuộc chơi trốn tìm" với những người bán hàng rong liệu có dừng lại. Bởi nếu không có một nơi bán cố định như yêu cầu của nhà nước, họ sẽ tiếp tục rong ruổi khắp các lòng đường hè phố, còn ông vẫn sẽ phải đóng vai người rượt đuổi cho đến khi đường phố "sạch bóng" hàng rong.
Nội dung: Thu Hằng - Việt Đức
Đồ hoạ: Khánh Hoàng - Thanh Hạ - Đăng Hiếu
Ảnh, Video: Thanh Tùng, Thu Hằng, Đội TTĐT Quận 1
Bài 2: Kinh tế vỉa hè - Thị trường vô thừa nhận


Khởi động kế hoạch khai thác mỏ đất hiếm lớn nhất Việt Nam
Mỏ đất hiếm Đông Pao ở Lai Châu rộng hơn 132 ha, lớn nhất Việt Nam, dự kiến được khai thác sau 10 năm kể từ ngày được cấp phép.
Ông Lưu Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Cổ phần Đất hiếm Việt Nam (VTRE), cho biết doanh nghiệp và đối tác Blackstone Minerals (đơn vị đàm phán đấu thầu các mỏ đất hiếm với Việt Nam) đang lên kế hoạch cho cuộc đấu giá khai thác mỏ Đông Pao. "Ngay sau khi đấu giá thành công, chúng tôi sẽ sử dụng quặng từ mỏ này và các mỏ sẽ được cấp mới để sản xuất", ông Tuấn nói.

Các mẫu đất hiếm tại mỏ Đông Pao hồi tháng 11/2022. Ảnh: Gia Chính
Kế hoạch của VTRE là phối hợp với Công ty Blackstone Minerals để khai thác, quản lý vận hành mỏ theo tiêu chuẩn quốc tế với chứng chỉ môi trường của châu Âu. Việc này không chỉ giúp đáp ứng các yêu cầu về môi trường, con người mà còn đảm bảo cung cấp các sản phẩm theo tiêu chuẩn cho các công ty toàn cầu.
Theo ông Tuấn, những công việc đã và chuẩn bị được triển khai gồm: Thử nghiệm nguyên liệu đất hiếm trên dây chuyền quy mô nhỏ trong năm 2023; đưa ra quy trình, thiết kế nhà máy khai thác mỏ; thiết kế, đào tạo chuyên gia cho nhà máy phân tách quặng thành sản phẩm đất hiếm đạt độ tinh khiết từ 95% trở lên để đưa vào nhà máy phân ly trong năm 2024.
Đại diện Công ty Cổ phần Đất hiếm Lai Châu (Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam), đơn vị quản lý mỏ đất hiếm Đông Pao, cho biết thời gian qua các bên đã có những cuộc khảo sát thực địa, sắp tới sẽ tổ chức lấy mẫu để xét nghiệm. "Hiện các bên chưa có ký kết gì cụ thể với nhau. Công việc này sẽ được triển khai trong thời gian tới, tùy vào đối tác", đại diện công ty nói.

Khu vực mỏ đất hiếm Đông Pao tại Lai Châu tháng 12/2022. Ảnh: Gia Chính
Đất hiếm gồm 17 nguyên tố, phần lớn trong số đó đóng vai trò không thể thay thế trong sản xuất thiết bị công nghệ cao, pin, nam châm vĩnh cửu phục vụ cho xe điện, tuabin điện gió, máy bay, điện thoại và công nghiệp quốc phòng. Theo công bố năm 2022 của Cục Khảo sát địa chất Mỹ, Trung Quốc có trữ lượng đất hiếm lớn nhất, 44 triệu tấn; kế đến là Việt Nam 22 triệu và Brazil 21 triệu tấn.
Trong suốt ba thập kỷ, Trung Quốc khai thác và xuất khẩu đất hiếm lớn nhất thế giới, chiếm đến 80% tổng sản lượng toàn cầu. Đến năm 2010, khi nước này siết chặt khai thác, xuất khẩu, đất hiếm bắt đầu được săn lùng trên toàn thế giới. Các quốc gia đi đầu trong phát triển công nghệ tìm đến Việt Nam với hy vọng có được nguồn đất hiếm thay thế.
Mỏ Đông Pao rộng hơn 132 ha, cách thị trấn Tam Đường, tỉnh Lai Châu, khoảng 10 km. Tháng 12/2014, Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép cho Công ty Cổ phần Đất hiếm Lai Châu (Tập đoàn Than, Khoáng sản Việt Nam) cùng đối tác Nhật Bản khai thác mỏ Đông Pao. Lý do mỏ này có trữ lượng lớn nhất cả nước, có thể khai thác ngay theo quy mô công nghiệp. Tuy nhiên, quá trình khai thác những năm qua gặp nhiều trở ngại từ công nghệ cho đến cơ chế.
Theo Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được Thủ tướng phê duyệt tháng 7/2023, dự tính tổng sản lượng đạt hơn 2 triệu tấn quặng mỗi năm, hai mỏ được chú trọng khai thác là Đông Pao (Lai Châu) và Yên Phú (Yên Bái).

Gia Chính


Nghỉ Tết Dương lịch 3 ngày
Kỳ nghỉ đầu tiên của năm 2024 kéo dài từ ngày 30/12/2023 đến 1/1/2024, thứ bảy đến hết thứ hai tuần kế tiếp.
Bộ luật Lao động quy định dịp Tết Dương lịch nghỉ một ngày. 1/1/2024 là thứ hai, cộng với hai ngày cuối tuần nên lao động được nghỉ ba ngày liên tiếp.

Nông dân Hà Nội chăm sóc quất cảnh dịp cuối năm. Ảnh: Giang Huy
Sau Tết Dương lịch hơn một tháng, người lao động sẽ được nghỉ Tết Nguyên đán. Thời điểm nghỉ chưa được chốt song dự kiến kéo dài 7 ngày. Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đưa ra hai phương án để lấy ý kiến các bộ ngành trước khi trình Chính phủ.
Phương án một nghỉ từ 29 tháng chạp Quý Mão đến hết mùng 5 tháng giêng Giáp Thìn (8/2-14/2/2024). Phương án còn lại nghỉ từ 30 tháng chạp Quý Mão đến hết mùng 6 tháng giêng Giáp Thìn (ngày 9/2 -15/2/2024). Các Bộ Nội vụ, Văn hóa Thể thao Du lịch đồng tình phương án một.

Việt Nam có 5 kỳ nghỉ lễ, Tết với 11 ngày chính thức trong năm. Nếu ngày lễ rơi vào cuối tuần, lao động sẽ được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp nhằm thuận tiện nghỉ ngơi, về quê hoặc đi du lịch.
Người lao động làm thêm giờ, làm việc ban đêm dịp này được hưởng lương ít nhất bằng 300%. Người nước ngoài làm việc tại Việt Nam ngoài lịch chung được nghỉ thêm một ngày Tết cổ truyền và một ngày Quốc khánh của nước họ.
Hồng Chiêu


Quốc lộ 20 - cung đường 'tử thần'
Đường chật hẹp, xe đông, tài xế thường chạy quá tốc độ, lấn làn khiến quốc lộ 20 nối TP HCM - Đà Lạt liên tục xảy ra tai nạn nghiêm trọng.
Hơn một tuần qua, quốc lộ 20 đi qua huyện Định Quán (Đồng Nai) xảy ra ít nhất bốn vụ tai nạn liên quan xe tải, ôtô khách và xe máy làm 6 người chết, 4 người bị thương. Gần đây nhất, ôtô giường nằm Thành Bưởi chở 32 khách tông trực diện xe 16 chỗ trên tuyến đường này, khiến 5 người tử vong.

Ôtô 16 chỗ vỡ nát sau tai nạn với xe Thành Bưởi khiến 5 người chết, sáng 30/9. Ảnh: Phước Tuấn
Tai nạn giao thông trở thành nỗi ám ảnh của người dân ở bên đường. Ông Nguyễn Văn Minh, 45 tuổi, sống bên quốc lộ 20 đoạn qua xã Phú Vinh, huyện Định Quán, cho biết ban đêm ôtô chạy nườm nượp qua tuyến. Nhiều xe khách chạy nhanh, bật đèn pha làm lóa mắt người đi đối diện hoặc bấm kèn inh ỏi buộc xe khác nhường đường. Ban ngày khi đường vắng, ôtô thường lấn làn, vượt trái, người đi xe máy phải chạy sát vào lề mới đảm bảo an toàn.
"Cứ vài hôm trên đường lại xảy ra tai nạn", ông Minh nói.
Quốc lộ 20 dài hơn 260 km, bắt đầu từ ngã ba Dầu Giây, huyện Thống Nhất, Đồng Nai đến ngã ba Dran, huyện Đơn Dương, Lâm Đồng. Đây là tuyến huyết mạch chở khách du lịch, rau quả và nông sản giữa TP HCM với Đà Lạt nên lưu lượng xe đông đúc, nhất là vào ban đêm tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.

Hướng tuyến quốc lộ 20. Đồ họa: Đăng Hiếu
Thống kê 9 tháng đầu năm 2023, tuyến xảy ra 40 vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, làm 34 người chết và 20 người bị thương. Con số này tăng cao so 24 vụ tai nạn, làm chết 22 người trên cung đường của cả năm trước. Phần lớn sự cố xảy ra ở khu vực huyện Định Quán, Tân Phú (Đồng Nai) và đoạn qua đèo Bảo Lộc (Lâm Đồng) - những điểm đen về tai nạn giao thông trên tuyến.
Theo đại diện Khu quản lý đường bộ 4, Cục Đường bộ (Bộ Giao thông Vận tải), quốc lộ 20 là trục đường kết nối TP HCM với Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, mật độ xe rất cao. Tuy nhiên tuyến chỉ hai làn xe mỗi chiều, không có dải phân cách giữa. Nhiều xe thường xuyên chạy nhanh, không giữ khoảng cách an toàn.
Mặt khác cung đường qua tỉnh Lâm Đồng có nhiều đồi núi, một số đoạn đèo với các khúc cua rất gấp, dốc cao, dày đặc sương mù rất nguy hiểm với tài xế. Còn đoạn qua tỉnh Đồng Nai lại có nhiều khu dân cư, mặt đường hẹp, có nơi chỉ rộng 6-7 m dễ dẫn tới va chạm xe.

Quốc lộ 20 đoạn qua huyện Định Quán có bề rộng khoảng 7 m. Ảnh: Đình Văn
Áp lực chở khách và hàng đúng giờ được cho là nguyên nhân quốc lộ 20 thường xảy ra tai nạn. Nhiều năm chạy xe chở rau từ Đà Lạt đi chợ đầu mối nông sản Thủ Đức (TP HCM), tài xế Phạm Hoài, 36 tuổi, cho biết rau sẽ được đóng lên xe vào cuối buổi chiều để đến nơi tiêu thụ lúc rạng sáng. "Lái xe chỉ có khoảng 6 giờ để đi từ Đà Lạt về TP HCM dài hơn 350 km, nên phải chạy cho kịp, nếu quá trễ sẽ bị trừ một phần lương", anh Hoài nói.
Theo anh Hoài, nhiều khi tài xế phải đua nhau chạy để đến chợ sớm do lúc đó các tiểu thương từ các chợ nhỏ đợi sẵn để lấy hàng. Người cầm lái thường không ngủ đủ giấc lại chạy giữa khuya khó giữ được sự tỉnh táo. Trong khi đó ở chiều ngược lại, ôtô chở khách du lịch tuyến TP HCM - Đà Lạt cũng tranh thủ buổi đêm chạy nhanh để tăng số chuyến.
Để kéo giảm tai nạn, đại tá Trần Anh Sơn, Phó giám đốc Công an tỉnh Đồng Nai, cho rằng cần đánh giá, khảo sát các điểm đen tai nạn giao thông để xử lý, hoàn thiện khắc phục cơ sở hạ tầng trên tuyến. Với các hãng xe chở khách, vận tải, chính quyền sẽ tuyên truyền, ký cam kết thực hiện đảm bảo an toàn giao thông.
Đại tá Sơn cũng kiến nghị Cục Đường bộ cung cấp toàn bộ dữ liệu những xe đi trên quốc lộ 20 cho địa phương để giám sát. "Việc này giúp theo dõi, xác định các xe vi phạm tốc độ ra sao, trên những đoạn đường nào, giờ nào. Từ đó có điều chỉnh, bố trí thời gian tuần tra, xử lý vi phạm chính xác hơn, góp phần kéo giảm tai nạn giao thông", ông Sơn nói.

Đèo Bảo Lộc quanh co, nhiều cua gắt dễ xảy ra tai nạn. Ảnh: Phước Tuấn
Còn đại diện Khu quản lý đường bộ 4 đề xuất nên mở rộng quốc lộ 20 và lắp dải phân cách giữa hai làn xe tại những vị trí hay xảy ra tai nạn. Đồng thời tuyến đường cần sớm được lắp đặt camera phạt nguội và tăng cường tuần tra để hạn chế tình trạng vi phạm tốc độ.
Theo Phòng CSGT Công an tỉnh Lâm Đồng, từ khi hệ thống 18 camera phạt nguội lắp đặt vào tháng 3 năm nay, số vụ tai nạn, tình trạng xe khách, ôtô tải và đầu kéo chạy lấn làn, vượt ẩu trên đèo Bảo Lộc giảm hẳn. Những trường hợp vi phạm chủ yếu là ôtô cá nhân ngoại tỉnh và đều bị phạt nguội.
Sắp tới chính quyền Lâm Đồng lắp thêm 20 camera ở các điểm tiềm ẩn tai nạn trên quốc lộ 20 và đèo Mimosa để xử lý vi phạm tốc độ, làn đường. Tỉnh cũng giao các đơn vị liên quan đầu tư hệ thống đèn tín hiệu tại 7 nút giao, rà soát hệ thống chiếu sáng trên tuyến này đảm bảo an toàn xe chạy ban đêm.
Về lâu dài, trục cao tốc Dầu Giây - Liên Khương đang được triển khai để phá thế độc đạo và giảm tải cho quốc lộ 20, nhất là vào dịp lễ, Tết lưu lượng xe tăng cao. Tuyến cao tốc nói trên tổng chiều dài 200 km, gồm ba dự án thành phần: Dầu Giây - Tân Phú, Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương, dự tính hoàn thành trước năm 2030.

Nhóm phóng viên


Bộ Chính trị yêu cầu có chính sách lương theo từng lĩnh vực sự nghiệp công
Bộ Chính trị yêu cầu có chính sách tiền lương phù hợp với đặc thù từng ngành, lĩnh vực sự nghiệp công lập và thu hút nhân tài vào khu vực này.
Theo kết luận sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết 19 Trung ương về Tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập ngày 2/10, Bộ Chính trị đã nêu yêu cầu trên.
Việc xây dựng chính sách tiền lương phù hợp với từng ngành, lĩnh vực sự nghiệp nhằm thực hiện nghị quyết Trung ương từ năm 2017.
Theo Nghị quyết 19, các đơn vị sự nghiệp công lập được phân loại theo mức độ tự chủ tài chính. Đơn vị tự chủ tài chính được trả lương theo kết quả hoạt động. Đơn vị đảm bảo một phần chi thường xuyên được trả lương theo ngạch, bậc, chức vụ, phụ cấp; phần thu tăng thêm được lập quỹ bổ sung thu nhập.
Lương viên chức hiện được tính bằng lương cơ sở nhân hệ số lương. Từ ngày 1/7/2023, lương cơ sở là 1,8 triệu đồng. Viên chức lương cao nhất 14,4 triệu đồng, thấp nhất 2,4 triệu đồng.

Giáo viên trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng, TP Thủ Đức, TP HCM, tháng 9/2023. Ảnh: Quỳnh Trần
Thời gian qua, một số đơn vị sắp xếp bộ máy, tinh giản biên chế máy móc, cào bằng, chưa gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng cán bộ, viên chức. Chính sách xã hội hóa chưa thu hút mạnh mẽ các thành phần kinh tế tham gia phát triển dịch vụ sự nghiệp công.
Vì vậy, Bộ Chính trị yêu cầu thời gian tới kịp thời phát hiện, nhân rộng mô hình sự nghiệp công điển hình, cách làm năng động, sáng tạo, hiệu quả; khen thưởng, biểu dương tổ chức, cá nhân thực hiện tốt; kiểm điểm tổ chức, cá nhân không hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ chủ trương, chính sách.
Khuôn phổ pháp lý cho các đơn vị sự nghiệp công cần hoàn thiện, nhất là tổ chức bộ máy, tiêu chí và điều kiện sắp xếp, nhân lực, cơ cấu độ ngũ, chế độ chính sách. Các đơn vị sự nghiệp công chú trọng thu hút nhân tài, người có chuyên môn, nghiệp vụ giỏi.
Bộ Chính trị yêu cầu các đơn vị sớm hoàn thành lộ trình tính giá dịch vụ sự nghiệp công, xác định rõ chính sách phúc lợi, an sinh trong đó. Theo Nghị quyết 19, giá dịch vụ sự nghiệp công sẽ gồm tính đủ tiền lương, chi phí trực tiếp, chi phí quản lý, khấu hao tài sản. Các lĩnh vực sớm ưu tiên tính đủ giá dịch vụ là y tế, giáo dục đào tạo, giáo dục nghề nghiệp.
Lĩnh vực giáo dục, đào tạo, giáo dục nghề nghiệp, y tế, khoa học, công nghệ ở thành phố lớn, dân số tăng nhanh sẽ có nhiều chính sách ưu đãi đẩy nhanh phát triển đơn vị sự nghiệp ngoài công lập. Những đơn vị sự nghiệp kinh tế đủ điều kiện sẽ chuyển đổi thành công ty cổ phần (trừ bệnh viện và trường học).

Viết Tuân