Bỏ lương hưu tối thiểu dễ khiến hàng triệu người già nghèo đi
Chuyên gia lẫn đại biểu Quốc hội lo ngại bỏ lương hưu tối thiểu khiến lưới an sinh "tụt dốc không phanh", người già không thể đủ sống.
Luật Bảo hiểm xã hội quy định mức lương hưu hàng tháng thấp nhất của lao động đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc bằng lương cơ sở, hiện là 1,8 triệu đồng. Nếu người hưởng thấp hơn mức này sẽ được ngân sách hoặc Quỹ Bảo hiểm xã hội bù đắp. Dự thảo luật sửa đổi bỏ chính sách này vì từ ngày 1/7 không còn áp dụng mức lương cơ sở.
Chính phủ lý giải quy định mức lương hưu thấp nhất chỉ áp dụng với lao động đóng BHXH bắt buộc 20 năm, trong khi dự luật giảm đóng còn 15 năm và quy định mức tính đóng BHXH thấp nhất cho một số nhóm bằng một nửa lương tối thiểu vùng cao nhất (dự kiến 4,96 triệu đồng từ ngày 1/7). Nếu giữ lương hưu thấp nhất thì không phù hợp với hướng sửa đổi.
Theo dự luật sửa đổi, thấp nhất trong hệ thống an sinh là tầng trợ cấp hưu trí xã hội, mức đề xuất 500.000 đồng một người một tháng.

Người cao tuổi ở Đà Nẵng làm bánh tráng, phụ giúp kinh tế gia đình. Ảnh: Nguyễn Đông
GS.TS Giang Thanh Long, giảng viên cao cấp Đại học Kinh tế quốc dân, tính toán mức 500.000 đồng mỗi tháng hay 6 triệu đồng mỗi năm chỉ bằng khoảng 6% GDP bình quân đầu người Việt Nam năm 2023. Mức này không thể phù hợp với giá cả sinh hoạt hiện nay nên trong thời gian tới ngay cả khi điều chỉnh người hưởng lương cũng khó đủ sống.
Theo ông Long, bỏ lương hưu tối thiểu chính là bỏ qua sàn an sinh xã hội đang hướng tới, tức đảm bảo cho người sau tuổi lao động một mức hưởng tối thiểu, tránh tình trạng nhiều người cao tuổi có lương hưu hay trợ giúp xã hội nhưng lại rơi vào nhóm nghèo. Muốn có mức hưởng tối thiểu phù hợp thì ngay từ giờ phải xác định mức đóng tối thiểu tương ứng.
Dẫn Nghị quyết 28 về cải cách chính sách BHXH, ông Long nói ngoài mục tiêu mở rộng độ bao phủ còn phải đảm bảo thu nhập dựa trên các nguyên tắc đóng - hưởng, công bằng, bình đẳng, chia sẻ và bền vững. Nói cách khác, lao động có quyền tiếp cận BHXH và thụ hưởng an sinh ít nhất ở mức tối thiểu để đảm bảo chất lượng cuộc sống lúc về già. Định hướng cải cách để có dân số cao tuổi hưởng lương hưu chứ không phải hưởng trợ giúp xã hội.
Trong thực tế, nhiều người vì nguyên nhân nào đó chỉ có thể đóng mức thấp nên hưởng thấp, thậm chí không đủ sống do những biến động về giá cả. Tuổi thọ người Việt tăng nhưng nhiều bệnh tật, một phần vẫn phụ thuộc vào chăm sóc của con cái, gia đình, cộng đồng.
"Giữ mức lương hưu tối thiểu đồng nghĩa hệ thống BHXH và Chính phủ cam kết một sàn an sinh xã hội, đảm bảo mức sống tối thiểu cho người cao tuổi", chuyên gia nói, thêm rằng những người có mức hưởng hưu cao hơn mức sàn thì không phải điều chỉnh, người hưởng dưới sàn thì hệ thống chia sẻ một phần để nâng mức hưởng lên bằng sàn.
Mức lương hưu tối thiểu không nên quy định bằng con số cụ thể, theo ông Long, mà nên tính theo tỷ lệ mức thu nhập nào đó. Bởi nếu chốt số tiền tuyệt đối sẽ cứng nhắc, không tạo ra cơ chế tự điều chỉnh khi có những thay đổi về giá cả, chuẩn thu nhập. Khi các biến số vĩ mô này tăng thì số tiền cụ thể kia sẽ làm giảm sức mua của người thụ hưởng.

GS.TS Giang Thanh Long nhiều năm nghiên cứu về các vấn đề dân số, khía cạnh kinh tế của già hóa dân số, an sinh xã hội. Ảnh: Gia Chính
Trước lo ngại nếu giữ sàn lương hưu tối thiểu khiến lao động chọn đóng thấp và có tư tưởng "thiếu đâu nhà nước bù", ông Long cho rằng không ai muốn mình là người nghèo, sống phụ thuộc khi về già. Ai cũng cố gắng đóng ở mức cao hơn để có thể có lương hưu cao hơn. Với quy định hiện hành, nhiều lao động từng chọn rút BHXH một lần giờ muốn khôi phục lịch sử đóng, tiếp tục tham gia hệ thống nhưng không được. Việc thiết kế chính sách cần xác lập mức đóng phù hợp trong từng giai đoạn để sau này mức lương hưu không thấp hơn mức sàn.
Dự báo 29 triệu người già trên 60 tuổi vào năm 2049 - tức chỉ còn 25 năm nữa – thì việc nhanh chóng bao phủ an sinh cả chiều rộng (số lượng, tỷ lệ tham gia) lẫn chiều sâu (mức hưởng, đảm bảo mức sống tối thiểu) là cấp thiết với Việt Nam. GS Long dẫn câu chuyện Hàn Quốc, nước giàu nhưng có tới 48% người già nghèo - tỷ lệ cao nhất trong nhóm nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) do tỷ lệ bao phủ lẫn mức hưởng thấp. Đây là "tiếng chuông cảnh báo" cho nhiều quốc gia thu nhập chưa cao nhưng già hóa dân số nhanh, trong đó có Việt Nam.
"Việt Nam sẽ chuyển sang trạng thái dân số già khi người trên 65 tuổi chiếm 14% vào năm 2036. Nếu không thay đổi căn cơ chính sách BHXH thì rất khó xoay chuyển tình thế. Hàng chục triệu người cao tuổi sẽ không hưởng bất kỳ an sinh xã hội nào", ông Long nói.
Chung quan điểm, nguyên Thứ trưởng Lao động Thương binh và Xã hội Phạm Minh Huân phân tích tiền đóng BHXH hiện đạt bình quân 5,7 triệu đồng mỗi tháng, lương hưu vì thế sẽ khó mà cao. Giảm thời gian đóng BHXH xuống 15 năm thì lương hưu càng thấp.
Ông Huân đồng tình giữ lại lương hưu tối thiểu bởi những lần sửa đổi trước kia đã tính toán đây là sàn an sinh cơ bản để đảm bảo cho người già không bị "nghèo hóa". Không còn lương cơ sở từ 1/7, Ban soạn thảo có thể áp dụng mức tham chiếu, xây dựng cách tính cụ thể, rõ ràng để làm căn cứ. Về lâu dài chỉ còn cách nâng mức thực đóng BHXH để nâng mặt bằng lương hưu lên.
Trên nghị trường Quốc hội cuối tháng 5, nhiều đại biểu lo ngại nếu bỏ lương hưu tối thiểu có thể "kéo lùi an sinh", bởi mức thấp nhất dự kiến 500.000 đồng chỉ đạt 25-33% chuẩn nghèo thành thị và nông thôn hiện nay.
Bà Ma Thị Thúy ví an sinh có thể "tụt dốc không phanh" còn đại biểu Vương Thị Hương cảnh báo có thể dẫn tới xu hướng nghèo hóa một bộ phận người dân trong tương lai. Bà Trần Kim Yến nói hiện nay một bộ phận người cao tuổi hưởng hưu trí thấp hơn mức tối thiểu. Vì vậy, cần xem xét lại quy định này để người sau tuổi lao động được hưởng an sinh tốt hơn.

Những khoảng trống trong lưới an sinh

Những "khoảng trống" trong lưới an sinh. Video: Tạ Lư

Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi dự kiến hình thành ba tầng trong hệ thống an sinh. Tầng một là BHXH cơ bản dành cho lao động từ khi đi làm, gia nhập hệ thống an sinh đến trước khi đủ tuổi về hưu. Tầng này có các chế độ như ốm đau, thai sản, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp thất nghiệp cùng khoản đóng góp để khi đủ điều kiện được hưởng lương hưu. Tầng tiếp theo là lao động đủ tuổi về hưu đến dưới 75 tuổi mà chưa đủ năm đóng như dự luật đề xuất. Tầng còn lại dành cho người già trên 75 tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Độ bao phủ an sinh cho người già sau tuổi nghỉ hưu của cả nước chưa tới 40%, trong đó 2,7 triệu người hưởng lương hưu, 630.000 người hưởng trợ cấp BHXH hàng tháng từ Quỹ Bảo hiểm xã hội; hơn 1,8 triệu người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ ngân sách nhà nước. Nghị quyết 28 của Trung ương đặt mục tiêu bao phủ 55% vào năm 2025 và khoảng 60% vào năm 2030.
Tổ chức Lao động quốc tế dự báo nếu không có sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước thì năm 2030 Việt Nam sẽ có trên 16 triệu người cao tuổi không có lương hưu do tốc độ già hóa nhanh hơn cả tốc độ phát triển kinh tế. Khảo sát người cao tuổi Việt Nam (VNAS) năm 2022 cho kết quả nguồn thu nhập của người già Việt Nam phần lớn đến từ sự hỗ trợ của con cái, tới 38%; 29% từ tiếp tục làm việc, chỉ 15% hưởng hưu trí và 10% nhận trợ cấp xã hội.
Dự án Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi dự kiến được Quốc hội thông qua ngày 25/6 và có hiệu lực từ 1/7/2025.
Hồng Chiêu


Đà Nẵng muốn phát triển chip bán dẫn, AI ở khu thương mại tự do
Theo Phó chủ tịch Đà Nẵng Trần Chí Cường, thành phố muốn chuyển dịch theo hướng công nghệ cao, trong đó chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo là chìa khóa.
Tại kỳ họp 7 đang diễn ra, Chính phủ trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết sửa đổi chính sách thí điểm đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng. Một trong những chính sách nổi bật được đề xuất thực hiện là mô hình khu thương mại tự do.
Đại biểu Trần Chí Cường (Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng) trả lời VnExpress về nội dung này.
- Tại sao Đà Nẵng lại đề xuất xây dựng khu thương mại tự do, thưa ông?
- Đà Nẵng quy mô không lớn, diện tích không nhiều, nhưng lại có những lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng. Thành phố nằm trong số rất ít địa phương có cả cảng biển quốc tế và cảng hàng không quốc tế. Cảng biển của Đà Nẵng đều có vai trò trọng điểm trong khu vực miền Trung.
Nhiều tuyến đường quan trọng của quốc gia đi qua Đà Nẵng giúp thành phố có ưu điểm vượt trội về kinh tế, thương mại, dịch vụ và du lịch, không chỉ trong nước mà ở cả khu vực Đông Nam Á. Đà Nẵng cũng có thế mạnh trong sản xuất, phát triển công nghệ cao; điểm du lịch lý tưởng, thu hút khách du lịch hàng đầu của cả nước.
Thành phố cũng đã có kinh nghiệm trong xây dựng một số mô hình tương đồng với khu thương mại tự do như khu chế xuất, kinh tế, công nghiệp, khu công nghệ cao. Đây là cơ sở quan trọng để thành phố nghiên cứu các chính sách mới, chuyên biệt hơn, nâng cao hơn cho khu thương mại tự do, tránh yếu tố bất lợi có thể xảy ra.

Đại biểu Trần Chí Cường, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng. Ảnh: Media Quốc hội
- Đà Nẵng dự kiến phát triển khu thương mại tự do như thế nào?
- Thành phố dự kiến phát triển mô hình này theo ba phân khu gồm sản xuất, logistic và khu phi thuế quan.
Khu phi thuế quan có thể sẽ hình thành các cửa hàng outlet, là nơi bán những hàng hóa của thương hiệu nổi tiếng với giá thành rất cạnh tranh do được ưu đãi về thuế. Những cửa hàng này rất phù hợp với nhu cầu mua sắm của khách du lịch, người nước ngoài đến Việt Nam và cả người dân trong nước.
Bên cạnh đó, khu thương mại tự do cũng dự định thí điểm cơ chế một cửa cho tất cả thủ tục hải quan, thuế, môi trường, đất đai. Nhà đầu tư đến với khu thương mại tự do Đà Nẵng chỉ phải đi đến một cơ quan duy nhất để làm thủ tục. Tất cả thủ tục nằm trong một đầu mối chung. Đây là cơ chế đột phá để cải cách thủ tục hành chính.
- Khi thay mặt Chính phủ trình Quốc hội dự thảo nghị quyết về chính sách đặc thù này, TP Đà Nẵng cho biết sẽ tập trung vào các ngành công nghệ cao như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo. Đâu là lý do để thành phố lựa chọn lĩnh vực này?
- Ý tưởng này xuất phát từ việc nắm bắt xu hướng chuyển dịch công nghệ. Việt Nam có nhiều tiềm năng, đặc biệt là đất hiếm. Đà Nẵng cũng có nền tảng là nguồn nhân lực khoa học tại Đại học Bách khoa, Đại học Việt - Hàn. Thành phố cũng có sẵn khu công nghệ cao, phù hợp để chuyên gia, nhà khoa học về làm việc.
Chúng tôi xác định Đà Nẵng không có dư địa để phát triển công nghiệp nặng nên bắt buộc phải chuyển dịch theo hướng công nghệ cao, giá trị gia tăng cao. Trong đó, chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo sẽ là chìa khóa.
Tuy nhiên, phát triển ngành công nghệ cao không phải đơn giản. Để thu hút được nhà đầu tư chuyển công nghệ, dây chuyền sản xuất vào Việt Nam, chúng tôi phải có cơ chế thực sự ưu đãi. Ví dụ như Đài Loan khi chào mời doanh nghiệp về chip bán dẫn, họ sẵn sàng chi trả 50% lương chuyên gia; hỗ trợ 5% chi phí chuyển đổi cơ sở vật chất, hạ tầng cho nhà đầu tư.
Việt Nam chưa có được chính sách riêng cho lĩnh vực này. Vì vậy, mục tiêu của cơ chế đặc thù lần này là có cơ chế cho ngành công nghiệp bán dẫn, AI. Điểm ưu việt là ưu đãi không dành riêng cho doanh nghiệp nước ngoài mà cả doanh nghiệp trong nước. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt học hỏi được kinh nghiệm, ứng dụng kỹ thuật, phát triển tiệm cận với trình độ thế giới.

Trung tâm hành chính TP Đà Nẵng. Ảnh: Nguyễn Đông
- Tại Quốc hội, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Văn Quảng nói thành phố chấp nhận rủi ro để xây khu thương mại tự do. Theo ông, rủi ro ở đây là gì?
- Thực ra khu thương mại tự do không phải mô hình mới, Singapore, Malaysia, Trung Quốc, Hàn Quốc đã thực hiện và thành công. Họ nghiên cứu cơ chế riêng để tạo sức hút, cạnh tranh rất lớn trong đầu tư, mở rộng thương mại, dịch vụ và nhiều lĩnh vực khác. Đặc biệt, khu thương mại tự do cũng được ví như nơi thử nghiệm chính sách để có cơ sở thực thi ở phạm vi cả nước.
Đề xuất xây dựng khu thương mại tự do thể hiện ý chí, quyết tâm của thành phố Đà Nẵng nhưng cũng là trọng trách nặng nề với trung ương và người dân. Chúng tôi chưa có hệ thống văn bản pháp lý quy định về mô hình này. Thành phố tiên phong, mở đường, nên có những khó khăn mà chúng tôi chưa lường được hết.
Xây dựng một hành lang pháp lý, cơ chế chính sách hoàn toàn mới để áp dụng mô hình này trong thực tế là nhiệm vụ rất khó. Thành phố cũng phải tìm cách tận dụng hết ưu việt của mô hình này phục vụ cho phát triển chung, quy hoạch chung và phù hợp với tổng thể.
Nếu mô hình thành công thì đây là cơ sở để lan tỏa ra cả nước, để địa phương khác làm theo. Nếu thành công một phần, thì cũng là kinh nghiệm quý giá để người làm chính sách hoàn thiện các quy định.
Thậm chí trong điều kiện mô hình này chưa phù hợp với Đà Nẵng thì đây cũng là một bài kiểm chứng quý giá để đánh giá tính hiệu quả, khả thi nếu xây dựng tại các địa phương có trình độ phát triển kinh tế xã hội tương đồng như Hải Phòng, Cần Thơ, TP HCM hay Hà Nội.
Hơn một năm qua, thành phố đã tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo, thu thập ý kiến tất cả bộ ngành và nhiều địa phương. Chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành cũng làm việc ngày đêm để thành phố có cơ sở trình Chính phủ chính sách đặc thù mới.
Nếu Quốc hội thông qua nghị quyết, công việc của Đà Nẵng sẽ nhiều hơn, vất vả hơn nhưng phải quyết tâm cao hơn. Đây là trách nhiệm không của riêng TP Đà Nẵng mà với cả vùng Bắc Trung Bộ, vùng động lực kinh tế miền Trung và cả nước.

Sơn Hà


21 ngày trên thuyền buồm gặp sự cố của ông lão người Mỹ
Quảng NgãiNgười đàn ông Mỹ sống ở Hà Nội một mình du lịch bằng thuyền từ Philippines tới Nha Trang dài hơn 1.000 km đã gặp sự cố, trôi dạt trên biển suốt 3 tuần.
Ngồi trên thuyền tối 4/6, ông Quinn Richard Anthony, 75 tuổi, vui mừng vì động cơ đã hoạt động trở lại. Sau một ngày được lai dắt vào cảng Sa Huỳnh, ông muốn thuyền sớm được sửa để tiếp tục hành trình tới Đà Nẵng, sau đó về Hà Nội gặp vợ - bà Đào Thị Hiếu. Hôm qua ông đã gọi điện cho vợ sau gần một tháng mất liên lạc do sự cố hỏng thuyền.
"Giờ đây anh phải bình tĩnh. Thuyền hư hỏng mà anh vẫn mạnh khỏe là em vui lắm rồi", bà Hiếu an ủi chồng qua điện thoại.

Ông Anthony kể về hành trình trên biển với phóng viên VnExpress, tối 4/6. Ảnh: Châu Thọ
Ông sinh ra ở Aruba - quốc đảo trên biển Caribe, sau đó chuyển đến Mỹ. Năm 19 tuổi, Anthony chọn nghề thủy thủ và giữ trọng trách thuyền trưởng lúc 30 tuổi. Ông từng làm việc cho công ty lớn trong ngành vận tải biển ở Mỹ, chỉ huy tàu công suất 5.000 mã lực, kéo các sà lan hàng trăm feet.
Cựu thủy thủ kể nghề tàu kéo đã đưa ông đến những vùng biển ở Nhật Bản, Đài Loan, châu Phi, kênh đào Panama, Alaska (Mỹ)... Hơn nửa đời người gắn bó với nghề, ông thành thạo các hải đồ cũng như có góc nhìn đa dạng về vẻ đẹp của các vùng đất ven biển.
Anthony từng lập gia đình, có bốn người con, nhưng sau đó ly hôn. Ông quen người vợ hiện tại trong lần du lịch ở Hà Nội vào năm 2006. Hai người làm bạn với nhau hơn 3 năm mới quyết định kết hôn.
Sau đó Anthony chuyển đến Hà Nội sinh sống, đạp xe xuyên Việt. Ưa thích mạo hiểm nên thời gian này, cựu thuyền trưởng ấp ủ thực hiện chuyến du lịch biển dài ngày bằng thuyền buồm.
"Tôi rất yêu biển, còn vợ tôi lại không thích, nên phải đi một mình", người đàn ông 75 tuổi thổ lộ.
Tháng 2 vừa qua, ông sang Philippines mua thuyền buồm dài hơn 10 m, rộng 3 m, hai thân, gắn động cơ. Ông dùng thuyền đi thăm thú các đảo ở Philippines, sau đó xuất phát đi Nha Trang vào ngày 5/4.

Vị trí thuyền buồm trôi dạt được ngư dân lai dắt. Đồ họa: Khánh Hoàng
Để chuẩn bị cho chuyến đi, ông mang theo bếp gas, gạo, thức ăn khô, cần câu, thiết bị lặn... cùng tấm hải đồ lớn và nhiều giấy bút để ghi chép, tính toán. Bằng kinh nghiệm đi biển lâu năm, ông tự tin sẽ đến được Việt Nam theo dự tính.
Trong tuần đầu tiên, gió thổi giúp thuyền buồm chạy đúng như ý muốn. Sau đó gió đổi chiều đẩy thuyền đi lệch hướng. Tuy nhiên do đã về hưu, không vướng bận công việc, ông không thấy lo lắng khi thời tiết khiến lịch trình thay đổi và kéo dài.
Trên tàu, ngoài nấu cơm và dùng đồ ăn chuẩn bị sẵn, ông còn câu cá bổ sung dinh dưỡng. Hơn một tháng trước, ông cập cảng ở Thái Lan mua thực phẩm, gọi điện cho vợ rồi tiếp tục hành trình.
Hôm 14/5, sau 40 ngày trên biển, thuyền gặp gió lớn quật gãy cột buồm, động cơ hoạt động quá công suất cũng bị hỏng. Thuyền trưởng mất mấy ngày liền sửa chữa nhưng không thể khắc phục.
"Lúc đó nhìn vào bản đồ, tôi vẫn nghĩ sẽ đến được Việt Nam nhưng địa điểm không phải Nha Trang, thời gian cũng kéo dài", ông kể, cho biết trước đây khi còn thuyền trưởng, không ít lần tàu đi vào vùng nguy hiểm, gió bão nhưng vẫn vượt qua.
Những ngày sau đó, Anthony chỉ còn cách thả thuyền theo hướng gió. Ông dự tính với hướng gió thổi thuyền sẽ tới Đà Nẵng thay vì Nha Trang. Lúc này lương thực và nước uống trên thuyền dần cạn.

Thuyền đang được neo ơ cảng Sa Huỳnh để sửa chữa. Ảnh: Minh Bằng
Ngày 3/6, sau gần ba tuần thuyền trôi mất phương hướng, Anthony thấy tàu cá Việt Nam đi qua nên gọi lớn, dùng tay làm dấu hiệu cần sự giúp đỡ. Các ngư dân đã cho tàu áp sát, hỏi thăm và lai dắt thuyền vào cảng Sa Huỳnh trên quãng đường gần 80 km.
Khi vào cảng, ông Anthony đã được nhân viên Đồn biên phòng Sa Huỳnh kiểm tra sức khỏe, hỗ trợ ông nước uống, lương thực và liên lạc với vợ. Hiện, thuyền bị hỏng được hai thợ máy người địa phương sửa lại động cơ, sau đó kéo tới cảng để thay cột buồm.
Anthony nói lúc đến Đà Nẵng sẽ để thuyền ở lại và dùng phương tiện khác ra Hà Nội. Khi điều kiện thuận lợi ông sẽ đi thuyền buồm tới TP Nha Trang như dự tính trước đây.

Phạm Linh


TP HCM bổ nhiệm loạt lãnh đạo sở, ngành
Giám đốc Kho bạc Nhà nước TP HCM được bổ nhiệm làm Giám đốc Sở Tài Chính, Phó giám đốc Sở Tài nguyên Môi trường làm Chánh thanh tra thành phố.
Các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ được Chủ tịch UBND TP HCM Phan Văn Mãi trao cho các cá nhân chiều 5/6.
Theo đó, ông Nguyễn Hoàng Hải, 56 tuổi, Giám đốc Kho bạc Nhà nước TP HCM được tiếp nhận, bổ nhiệm làm Giám đốc Sở Tài chính, thay ông Lê Duy Minh đã bị bắt với cáo buộc nhận hối lộ liên vụ án tại Công ty Xuyên Việt Oil.

Ông Nguyễn Hoàng Hải (trái) nhận quyết định làm Giám đốc Sở Tài chính TP HCM. Ảnh: An Phương
Ông Trần Văn Bảy, 53 tuổi, Phó giám đốc Sở Tài nguyên Môi trường được bổ nhiệm giữ chức Chánh thanh tra TP HCM, thay ông Đặng Minh Đạt đã nghỉ hưu.
Trong chiều nay, lãnh đạo UBND TP HCM cũng trao quyết định bổ nhiệm, điều động đối với 4 nhân sự khác, gồm: ông Phạm Minh Mẫn, Chủ tịch UBND quận Tân Phú làm Phó giám đốc Sở Xây dựng thành phố.
Ông Huỳnh Minh Hùng, Phó chủ tịch UBND quận 6 làm Phó giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp TP HCM; ông Trần Bạch Ngọc, Chánh thanh tra Sở Kế hoạch và Đầu tư làm Phó ban đổi mới doanh nghiệp TP HCM.

Ông Trần Văn Bảy nhận quyết định làm Chánh thanh tra TP HCM. Ảnh: An Phương
UBND TP HCM cũng phê chuẩn kết quả bầu Phó chủ tịch UBND huyện Hóc Môn đối với ông Nguyễn Tuấn Anh. Ông Tuấn Anh là Bí thư đảng ủy xã Bà Điểm, được bầu bổ sung làm Phó Chủ tịch UBND huyện Hóc Môn theo cơ chế đặc thù tại Nghị quyết 98 của Quốc hội (UBND các huyện ở thành phố được tối đa 4 phó chủ tịch).
Tại lễ trao quyết định, Chủ tịch UBND TP HCM Phan Văn Mãi đề nghị các cơ quan đón nhận nhân sự mới. Bản thân các cán bộ vừa được bổ nhiệm cố gắng hơn để hoàn thành nhiệm vụ, nhanh chóng tiếp cận công việc, hòa nhập công việc tại cơ quan mới.

Lê Tuyết


Hai mẹ con bị lũ cuốn
Lào CaiMưa lớn, lũ ống tràn xuống lán trông coi ao cá ở xã Bản Vược, huyện Bát Xát khiến hai mẹ con mất tích, sáng 5/6.
Khoảng 6h, người mẹ 30 tuổi và con 2 tuổi đang ngủ tại lán trông coi ao cá thuộc xã Bản Vược thì bất ngờ lũ ống ập tới cuốn trôi cả người và lán.
Lán dựng tạm nằm ở gần cuối khe núi, phía trên có một số ao nuôi cá khác. Mưa lớn ở thượng nguồn khiến nước đổ về làm vỡ liên hoàn ao nuôi cá tạo thành lũ.

Nước lũ đổ về khu vực thôn 1, xã Bản Vược. Ảnh: Trần Trưởng
Bà Bàn Thanh Thảo, quyền Chủ tịch UBND huyện Bát Xát, cho biết đang huy động khoảng 250 người từ công an, dân quân và người dân tìm kiếm nạn nhân.
Do ảnh hưởng của rãnh áp thấp trục 23-25 độ vĩ bắc, từ 8h ngày 4/6 đến 8h hôm nay nhiều tỉnh miền Bắc mưa trên 200 mm. Tại Lào Cai, lượng mưa tại xã Gia Phú, huyện Bảo Thắng hơn 150 mm.
Dự báo trong 3-6 giờ tới, các tỉnh miền núi phía Bắc tiếp tục mưa 30-70 mm, có nơi trên 120 mm, nguy cơ gây lũ quét, sạt lở đất.

Gia Chính


Đề xuất làm đường ven biển qua trung tâm Phan Thiết
Đường ven biển dài hơn 13,5 km qua trung tâm thành phố Phan Thiết được đề xuất đầu tư với tổng vốn hơn 9.800 tỷ đồng.
Phương án làm đường ven biển qua trung tâm TP Phan Thiết vừa được Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh báo cáo UBND Bình Thuận.

Trung tâm thành phố biển Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận. Ảnh: Việt Quốc
Theo phương án, tuyến chạy qua các phường: Phú Hài, Thanh Hải, Phú Thuỷ, Hưng Long, Đức Thắng, Lạc Đạo, Đức Long và xã Tiến Thành. Điểm đầu công trình giao đường 706B hiện hữu ở phường Phú Hài và điểm cuối giao với đường 719 tại dốc Campuchia, xã Tiến Thành. Trên đường còn có hai cây cầu bắc qua hai sông: Phú Hài và Cà Ty.
Công trình được chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn 1 (từ nay đến 2030) đầu tư đoạn từ đầu 706B vượt sông Phú Hài vào đại lộ Nguyễn Tất Thành. Giai đoạn 2 (từ 2031 đến 2035) đầu tư đoạn từ đại lộ Nguyễn Tất Thành vượt sông Cà Ty xuống Tiến Thành.
Theo Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Bình Thuận, tuyến đường giúp chỉnh trang đô thị, bổ sung quỹ đất ven biển, hình thành các công viên, tạo điểm nhấn cho thành phố ven biển.
TP Phan Thiết hiện rộng 211 km2, gần 260.000 người với 18 đơn vị hành chính (14 phường và 4 xã). Năm 2025, địa phương tiếp nhận gần 94 km2 diện tích và hơn 74.700 nhân khẩu của hai huyện Hàm Thuận Nam và Hàm Thuận Bắc. Sau sắp xếp, Phan Thiết sẽ có 18 đơn vị hành chính (13 phường, 5 xã).
Bình Thuận có bờ biển dài 192 km từ mũi đá Chẹt (Cà Ná, Ninh Thuận) vào bãi Bình Châu (Bà Rịa - Vũng Tàu). Những năm qua, đường ven biển Bình Thuận đã được địa phương cũng như Trung ương quan tâm đầu tư, nhưng chưa liền mạch.
Một số đoạn hiện đã khai thác như: Liên Hương – Bình Thạnh (5,8 km), Phan Rí – Hoà Thắng (23 km), 706B Mũi Né – Phú Hài (16,4 km), Kê Gà – Tân Thiện (32,5 km)... Tuyến mới 719B Tiến Thành – Kê Gà (25,6 km) và Hòn Lan – Tân Hải (8,7 km) đang được triển khai thi công.
Bình Thuận đang kiến nghị Trung ương hỗ trợ ngân sách đầu tư thêm đoạn Phan Rí Cửa – Bình Thạnh (16,5 km) ở Tuy Phong và Tân Thắng – Thắng Hải (12,5 km) ở Hàm Tân.
Việt Quốc


Hơn 1.900 bến thủy hoạt động không phép
Bộ Giao thông Vận tải yêu cầu tổng kiểm tra để đề xuất giải pháp xử lý hơn 1.900 bến thủy nội địa đang hoạt động không phép trên cả nước.
Tại cuộc họp Bộ Giao thông Vận tải ngày 4/6, ông Bùi Thiên Thu, Cục trưởng Đường thủy nội địa Việt Nam, cho biết cả nước có 5.553 bến được cấp phép, đang hoạt động và 1.902 bến thủy nội địa không phép trên tuyến đường thủy nội địa quốc gia. Trong đó, 991 bến hết hạn giấy phép song vẫn hoạt động, 909 bến không có giấy phép.
Riêng hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang có 134 bến hoạt động không phép. Bắc Giang có 82 bến nằm trên tuyến sông Thương và sông Lục Nam, sông Cầu; Bắc Ninh có 58 bến nằm trên hai tuyến sông Cầu và sông Đuống.
Cục Đường thủy nội địa Việt Nam đã triển khai nhiều biện pháp xử lý cảng, bến không phép, như tăng cường kiểm tra, gửi văn bản đề nghị địa phương xử lý, hướng dẫn chủ bến hoàn thiện hồ sơ những bến đủ điều kiện hoạt động để được cấp phép.
Theo ông Thu, một số bến không được cấp phép hoạt động do nằm trong hành lang an toàn cầu, các công trình, đê điều, hành lang thoát lũ, hoặc được thông báo thu hồi hợp đồng thuê đất vì chính quyền địa phương cấp đất không đúng thẩm quyền.

Một tàu khai thác cát trên sông Hậu. Ảnh: Cửu Long
Mặc khác, theo Luật Thanh tra năm 2022, Chi cục Đường thủy nội địa khu vực không được giao chức năng thanh tra chuyên ngành. Thanh tra đường thủy do Cục Đường thủy nội địa trực tiếp quản lý mới có thẩm quyền lập biên bản vi phạm và xử phạt nên việc xử lý tại các bến ở địa phương hạn chế.
Thứ trưởng Giao thông Vận tải Nguyễn Xuân Sang giao Cục Đường thủy nội địa Việt Nam xây dựng kế hoạch tổng kiểm tra các bến thủy nội địa từ ngày 1/7 đến hết năm 2024. Trong đó, các đơn vị phải đánh giá hiện trạng cảng, bến, phương tiện, khu neo đậu, từ đó xác định có nguy cơ mất an toàn hay không và kiến nghị giải pháp xử lý.
Thứ trưởng yêu cầu đoàn kiểm tra đánh giá tác động đến vận tải nếu các bến thủy này không phép dừng hoạt động. "Kiểm tra không chỉ xử lý vi phạm mà phải có giải pháp khắc phục, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp", ông nói, cho biết tổng kiểm tra sẽ đánh giá rõ được các tồn tại, từ đó đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định.

Anh Duy


Đề xuất thí điểm tổ hợp giải trí đêm ở 12 địa phương
Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đề xuất thí điểm mô hình sản phẩm du lịch đêm tại 12 địa phương theo kiểu phố đi bộ, chợ đêm, tổ hợp giải trí riêng biệt.
15h ngày 5/6, Bộ trưởng Văn hóa Thể thao Du lịch Nguyễn Văn Hùng sẽ trả lời chất vấn trước Quốc hội. Trong báo cáo gửi đại biểu, ông cho biết nhiều địa phương đã triển khai đề án phát triển kinh tế đêm, tập trung vào du lịch đêm với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Một số sản phẩm du lịch đêm tiêu biểu đã ghi dấu ấn với du khách như: "Tour đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám - tinh hoa đạo học","Đêm Hà Nội - điểm chạm của những xúc cảm","Phố đêm du thuyền Hạ Long","Quận 1 - Sắc màu đêm".
Ngoài ra, nhiều hoạt động văn hóa khác cũng thu hút du khách như biểu diễn âm nhạc đường phố, vẽ ký họa, thư pháp, nhảy zumba, nhảy hiện đại. Tuy vậy, Bộ trưởng Hùng cho rằng chính sách khuyến khích phát triển du lịch đêm vẫn còn thiếu. Sản phẩm du lịch đêm đơn điệu, chủ yếu diễn ra dưới hình thức khu phố đi bộ, mua sắm, ẩm thực, chợ đêm. Quy hoạch không gian riêng, nhận thức về phát triển du lịch đêm còn hạn chế và chưa có cơ chế đặc thù.
"Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch sẽ phối hợp thực hiện thí điểm mô hình sản phẩm du lịch đêm tại 12 địa phương", ông Hùng cho hay.

Khai trương dịch vụ đêm qua cầu Nguyễn Văn Trỗi, Đà Nẵng, tối 31/5/2024. Ảnh: Nguyễn Đông
Bộ Văn hóa dự định phát triển mô hình du lịch đêm theo kiểu phố đi bộ, chợ đêm, tổ hợp giải trí đêm riêng biệt. Để vận hành trơn tru, Bộ sẽ ban hành các quy chế, quy tắc ứng xử nhằm đảm bảo đồng bộ, an toàn, đúng pháp luật.
Ông Hùng đề xuất quảng bá mô hình du lịch đêm "hướng đến nhóm khách lưu trú dài ngày, khả năng chi tiêu cao, sử dụng các sản phẩm chất lượng cao".
Hiện nay du lịch Việt Nam thiếu các hoạt động vui chơi, tham quan, giải trí cho du khách, nhất là các hoạt động về đêm. Khảo sát từ Tổng cục Du lịch cho thấy chi tiêu của khách quốc tế đến Việt Nam năm 2018 chủ yếu là dành cho thuê phòng, ăn uống (chiếm 56-60%); mua hàng hóa, đồ lưu niệm, tham quan, vui chơi, giải trí chiếm 20%, còn lại là chi phí khác.
Nếu chỉ tính tham quan kèm vui chơi, chi phí bỏ ra chỉ bằng 7-10% tổng chuyến đi. Trong khi đó tại Malaysia, Thái Lan, con số này là 40-50%, thậm chí 70%.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng. Ảnh: Giang Huy
Trong phiên chất vấn chiều nay, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng sẽ trả lời về công tác tuyển chọn, đào tạo và chế độ chính sách đối với vận động viên thể thao, nghệ sĩ trong các lĩnh vực nghệ thuật; giải quyết việc làm cho vận động viên, nghệ sĩ sau thời kỳ thi đấu, biểu diễn đỉnh cao.
Ông Hùng cũng sẽ trả lời việc triển khai nhiệm vụ, giải pháp kích cầu, phục hồi du lịch trong năm 2024 và những năm tiếp theo; phát triển sản phẩm du lịch đêm và chính sách đặc thù, thu hút đầu tư cho các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Phạm Dự


Ôtô chạy lùi trên cao tốc TP HCM - Dầu Giây
Đồng NaiXe 7 chỗ lùi trên cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây ở làn đường cho phép chạy 120 km/h do đi quá đường rẽ.
Sáng 4/6, ôtô màu đen chạy trên cao tốc hướng từ TP HCM tới Đồng Nai đã đi quá lối rẽ sang cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây chừng 50 m. Tài xế bật xi nhan cho xe đi lùi trên đường cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây với mục đích vào lối rẽ. Quá trình lùi xe được camera ôtô chạy sau ghi lại.

Ôtô 7 chỗ lùi trên cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây

Ôtô chạy lùi trên cao tốc. Video: Người dân cung cấp

Cục CSGT (Bộ Công an) xác minh khu vực ôtô chạy lùi thuộc địa phận huyện Thống Nhất, Đồng Nai, sau đó mời chủ phương tiện để xử lý.
Làm việc tại cơ quan công an, nữ tài xế thừa nhận vi phạm. Người này cho biết sáng qua đã thuê xe chở con đi chơi. Khi đến đường rẻ vào cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây do không để ý đã bị lố chừng 50 m nên bật đèn xi nhan cho ôtô lùi lại.
"Qua sự việc trên, tôi thấy hành vi của mình đã vi phạm luật giao thông, gây nguy hiểm cho người khác", nữ tài xế cho biết.
Tổ công tác của Đội 6 Cục CSGT đã lập biên bản vi phạm hành chính khi tham gia giao thông với nữ tài xế. Theo quy định, tài xế sẽ bị phạt tiền từ 16 đến 18 triệu đồng, tước giấy phép lái xe từ 5 đến 7 tháng.
Phước Tuấn


Ngư dân Quảng Ngãi cứu ông lão người Mỹ đi thuyền buồm trôi dạt trên biển
Thuyền gãy cột buồm, hỏng động cơ trên đường từ đảo Luzon, Philippines đến Nha Trang dài hơn 1.200 km, người đàn ông 75 tuổi được ngư dân giúp đỡ.
Anh Trương Khắc Huy (quê xã Bình Thuận, huyện Bình Sơn) cho biết khi đánh bắt cách đất liền khoảng 100 km vào chiều 3/6 đã phát hiện thuyền buồm di chuyển bất thường. Trên thuyền có người đàn ông lớn tuổi ra dấu nhờ giúp đỡ.

Thuyền buồm được ngư dân lai dắt vào cảng Sa Huỳnh
Các ngư dân đã tiếp cận tàu gặp sự cố, thấy sức khỏe của ông không ổn, nên lai dắt thuyền buồm vào cảng cá Sa Huỳnh, bàn giao cho Đồn biên phòng Sa Huỳnh (Quảng Ngãi). Nhân viên y tế đã đo huyết áp, kiểm tra sức khỏe cho ông, cơ quan biên phòng hỗ trợ liên lạc với gia đình, cung cấp nhu yếu phẩm.

Ông Anthony khi được đưa vào cảng Sa Huỳnh. Ảnh: Minh Bằng
Người đàn ông cho biết tên là Quinn Richard Anthony, đến từ Mỹ. Ngày 5/4, ông lái thuyền buồm loại 2 thân, có gắn động cơ (mua ở Philippines) xuất phát từ đảo Luzon, Philippines để đến TP Nha Trang, Khánh Hòa, để du lịch. Ông mang nhiều thiết bị lặn, đồ ăn nhanh và nồi chảo nấu ăn trên thuyền.
Tuy nhiên, quá trình vượt biển, gió mạnh khiến cột buồm bị gãy, động cơ hỏng, trôi dạt nhiều ngày, ông không tới được bờ như kế hoạch, sức khỏe suy yếu. Ông rất lo lắng trước khi gặp được những ngư dân Quảng Ngãi. "Tôi thấy rất may mắn khi nhận được sự giúp đỡ từ những người bạn Việt Nam", ông Anthony nói.

Ngư dân Quảng Ngãi giúp ông lão người Mỹ

Bộ đội biên phòng hỗ trợ, thăm khám sức khỏe ông Anthony khi thuyền cập cảng. Video: Minh Bằng

Hiện thuyền buồm được ông neo ở gần đồn biên phòng để cùng các thợ máy sửa động cơ bị hỏng, dựng lại cột buồm để tiếp tục hành trình.
Phạm Linh


Vì sao Hà Nội có nhiều ngõ nhỏ?
Hà Nội tồn tại nhiều ngõ sâu hun hút, chằng chịt như địa đạo là do dân số tăng nhanh và không đủ nguồn lực để quy hoạch, giải tỏa dân cư mở rộng đường.
Trong quá khứ, những con ngõ nhỏ sâu hun hút chỉ tập trung ở 4 quận trung tâm Hà Nội là Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa và Hai Bà Trưng. Tuy nhiên, khoảng 20-30 năm trở lại đây, tình trạng này đã xuất hiện ở 8 quận còn lại và cả huyện ven đô như Đông Anh, Hoài Đức, Gia Lâm, gây trở ngại lớn cho công tác chữa cháy, cứu hộ cứu nạn, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống người dân.
Minh chứng cho nguy cơ tiềm ẩn từ các con ngõ nhỏ là những vụ cháy gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra trong thời gian gần đây. Hỏa hoạn tại hai ngôi nhà trong ngõ phố Trung Kính, quận Cầu Giấy rạng sáng ngày 24/5 khiến 14 người thiệt mạng và 6 người bị thương. 9 tháng trước, vụ cháy chung cư mini cao 10 tầng nằm sâu trong ngõ phố Khương Hạ, phường Khương Đình đã cướp đi 56 sinh mạng, làm 37 người khác bị thương.
Ngõ ngách nhỏ bắt nguồn từ không gian làng xã
Hà Nội trước đây chỉ có 4 quận lõi, sau các huyện dần chia tách, thành lập thêm 8 quận mới. Đơn cử huyện Từ Liêm cũ được tách thành một phần quận Tây Hồ (năm 1995), Cầu Giấy (1996), Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm (2014). Hàng loạt làng xã nông thôn trở thành phố phường, như làng Hòa Mục thành một phần của phường Trung Hòa (quận Cầu Giấy), làng bún Phú Đô thành phường Phú Đô (Nam Từ Liêm), làng Phú Diễn thành phường Phú Diễn (Bắc Từ Liêm)...
Tại các làng xưa kia, nhà dân thưa thớt, hầu như nhà nào cũng có vườn, một số có ao nên không gian thoáng đãng và ít bị mưa ngập. Đường sá trong làng phần lớn nhỏ vì chỉ phục vụ nhu cầu đi lại của khoảng vài nghìn. Cư dân chủ yếu là làm nông nghiệp, buôn bán nhỏ.
Sau 20-30 năm đô thị hóa, các ngôi làng biến thành phố phường, dân đông gấp cả chục lần. Như phường Phú Diễn (sáp nhập từ làng Phú Diễn và một phần thị trấn Cầu Diễn) khi thành lập năm 2013 dân số là 27.060, đến 2022 lên 42.880. Cư dân nhường đất cho các dự án đô thị, chuyển sang làm nghề phi nông nghiệp.
Đất trong làng được chia nhỏ cho con cái và bán cho người nơi khác đến, nhiều người xây nhà cho thuê. Các ngôi nhà vì thế nhỏ dần (thấp nhất là 30 m2 theo quy định của thành phố) và cao dần để tăng diện tích sử dụng. Đường sá trong làng vốn đã nhỏ, nay thêm chật chội do mật độ phương tiện lớn, xuất hiện các ngõ chỉ rộng 1-1,5 m, quanh co, gấp khúc do người dân tự tạo.

Một ngôi nhà cho thuê ở phố Trần Thái Tông, quận Cầu Giấy có ngõ sâu hút, bề rộng chỉ hơn một mét. Ảnh: Phạm Chiểu
Đất chật người đông, nhiều người còn chiếm dụng ngõ phố, lấn khoảng không làm nhà. Sống gần ngôi nhà trọ bị cháy ở phố Trung Kính, phường Trung Hòa, bà Trần Thị Mai, 67 tuổi, cho biết ngày trước các ngõ đều thoáng, xe tải vài tấn vẫn đi vào sâu được. "Nhưng khoảng 20 năm trở lại đây, các hộ dân sửa nhà hoặc xây mới đã lấn chiếm không kiểm soát", bà Mai nói.
Ông Nguyễn Hồng Tiến, nguyên Cục trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật (Bộ Xây dựng), cho rằng trong quá trình phát triển từ làng lên phố, đáng lẽ thành phố phải quản lý dân cư và đô thị theo quy hoạch chung để cư dân có môi trường sống tốt hơn. Song thực tế mật độ dân cư ngày càng đông, ngõ ngách chật chội, quá tải.
Theo thống kê, TP Hà Nội hiện có gần 9.500 tuyến đường, phố, ngõ, hẻm sâu từ 200 m trở lên và trên 2.300 cơ sở, khu dân cư nằm trong hẻm nhỏ, sâu 200 m trở lên, xe chữa cháy không thể tiếp cận. Khoảng 90% con hẻm, ngõ rộng chưa tới 4 m, phổ biến là 2-3 m.
Thiếu kinh phí mở rộng ngõ phố
Một nguyên lãnh đạo của Hà Nội cho rằng do đất ở của người dân đã được cấp sổ đỏ, sinh sống ổn định nên thành phố không thể phá dỡ để làm đường ngõ to mà chỉ yêu cầu xây dựng nhà có khoảng lùi, không được lấn chiếm lối đi chung. Tuy nhiên, việc kiểm soát thực hiện yêu cầu này còn lỏng lẻo, đa số nhà trong ngõ xây hết diện tích sổ đỏ, tường nhà là mép ngõ.
Để giãn dân khu dân cư đã ở ổn định và mở rộng ngõ phố lên tối thiểu 4 m thì trước mắt cần có quy hoạch chi tiết 1/500, sau đó là giải tỏa để mở đường. Tuy nhiên, Hà Nội chưa có kinh phí để lập quy hoạch chi tiết cũng như giải tỏa, đền bù cho người dân. Hiện Hà Nội mới quy hoạch 1/500 tại các khu đô thị, khu dân cư mới. Những nơi này đều có chỉ giới đường đỏ, quy định chủ đầu tư xây dựng đường nội bộ tối thiểu rộng 4 m.
TS Đào Ngọc Nghiêm, Phó chủ tịch Hội quy hoạch đô thị Việt Nam, cũng cho rằng người dân sở hữu đất ở hợp pháp nên nếu thành phố muốn mở rộng các ngõ thì cần thu hồi đất, đền bù hoặc di dời dân đến nơi ở mới. Song Hà Nội không có kinh phí để đền bù, giải tỏa các ngõ nhỏ, chỉ tập trung mở các đường lớn. Dẫn chứng là đề án giãn dân phố cổ ở Hà Nội qua rất nhiều năm không thực hiện được do thiếu kinh phí, khu tái định cư.

Con ngõ dẫn vào ngôi nhà bị cháy ở phố Trung Kính chỉ rộng khoảng 2 m, lại thường xuyên được tận dụng làm nơi để xe. Ảnh: Xe điện Kim Hùng/Facebook
Chưa có quy định chiều rộng ngõ
Hiện tiêu chuẩn quốc gia về đường đô thị không đề cập chiều rộng ngõ phố. Theo Bộ Xây dựng, việc này do địa phương xây dựng theo quy chế kiến trúc của từng nơi. TP Hà Nội đến nay chưa ban hành quy định chiều rộng cho ngõ phố mà chỉ đề cập việc tách thửa đất phải đảm bảo độ rộng cho ngõ mới hình thành.
Cụ thể, theo Quyết định 20/2017 về hạn mức giao đất; hạn mức công nhận quyền sử dụng đất; kích thước, diện tích đất ở tối thiểu được phép tách thửa, hộ dân khi chia tách thửa đất có hình thành ngõ đi sử dụng riêng thì ngõ phải có mặt cắt ngang từ 2 m trở lên đối với thửa đất thuộc khu vực các xã và từ một mét trở lên đối với thửa đất thuộc các phường, thị trấn và xã giáp ranh.
Các chuyên gia cho rằng quy định trên chỉ là giải pháp tình thế, dựa trên tính toán về hiện trạng đất ở đô thị, mật độ dân cư. Khi Luật phòng cháy chữa cháy ra đời năm 2021 với nhiều quy định như đường phục vụ cho xe chữa cháy, cứu nạn cứu hộ phải rộng tối thiểu 3,5 m, chiều cao thông thủy tối thiểu 4,5 m, thì Hà Nội cần thay đổi quy định, tăng chiều rộng ngõ lên tối thiểu 3-4 m. Các ngõ phố có mật độ dân cư đông thì càng phải rộng để tránh quá tải, ùn tắc.
Hiện UBND TP Hà Nội đã xây dựng dự thảo sửa đổi Quyết định 20/2017. Nếu chia tách thửa đất có hình thành ngõ đi thì ngõ phải có mặt cắt ngang từ 3 m trở lên đối với thửa đất thuộc xã; từ 2 m trở lên đối với đất phường (thuộc thị xã Sơn Tây và quận Hà Đông, Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, Thanh Xuân, Long Biên, Hoàng Mai, Cầu Giấy, Tây Hồ); từ một mét trở lên với các phường ở 4 quận lõi.
Nếu quy định này được HĐND thành phố thông qua, nhiều ngõ ngách ở các quận sắp thành lập sẽ rộng hơn so với hiện nay.
Đoàn Loan - Phạm Chiểu


Trăm năm đổi thay của quảng trường chợ Bến Thành
Ban đầu chỉ là bãi đất trống, trải qua 110 năm, quảng trường chợ Bến Thành trở thành đầu mối kết nối giao thông sầm uất bậc nhất, gắn bó nhiều thế hệ người Sài Gòn.
Mới đây, UBND TP HCM giao quận 1 lập kế hoạch triển khai cải tạo cảnh quan trước chợ Bến Thành, dự kiến hoàn thành trước 30/4/2025. Tổng diện tích chỉnh trang khoảng 45.000 m2, chia làm 4 vùng, bao gồm quảng trường và các con đường, vỉa hè, công trình gắn với quảng trường được xem là lâu đời nhất Sài Gòn. Sau khi hoàn thành cải tạo, nơi đây có thêm nhiều tiện ích công cộng, mảng xanh, phục dựng lại các công trình kiến trúc, tượng đài gắn với ký ức người dân thành phố.

Theo các tư liệu lịch sử, khu vực quảng trường vốn nằm ở bờ phía Đông của đầm lầy lớn, gọi là ao Bồ Rệt (Marais Boresse). Thị trưởng đầu tiên của thành phố Sài Gòn Eugène Cuniac (1851-1916) đã cho lấp ao để xây ngôi chợ mới thay cho chợ Bến Thành cũ ở giữa đại lộ Charner và Rue d’Adran (đường Nguyễn Huệ và Hồ Tùng Mậu ngày nay) đã xuống cấp.
Quảng trường được khởi công cùng lúc với chợ Bến Thành vào năm 1912 do hãng thầu Brossard et Maupin xây dựng, hoàn tất sau gần hai năm. Lễ khai thị chợ Bến Thành mới được báo chí thời đó gọi là "Tân Vương Hội", gồm các hoạt động vui chơi kéo dài ba ngày 28, 29 và 30/3/1914 với hơn 100.000 người ở Sài Gòn và các tỉnh đổ về.
Các mặt chợ được bao bọc bởi bốn con đường, trong đó quảng trường nằm ở mặt tiền phía Nam, rộng 3.220 m2. Trong quá trình xây dựng, chính quyền phải di dời depot xe lửa thuộc tuyến đường sắt Sài Gòn – Mỹ Tho hoạt động gần 30 năm, về nhà ga phía Tây Nam của quảng trường. Khu vực này hiện là công viên 23 tháng 9.
Giai đoạn đầu, người Sài Gòn gọi khu vực này là Place du Marché (quảng trường Chợ), trong khi chợ Bến Thành được gọi là chợ Sài Gòn hoặc chợ Mới để phân biệt với chợ cũ. Đến tháng 7/1916, để tưởng niệm thị trưởng Cuniac vừa qua đời, quảng trường được đặt tên là Place Eugène - Cuniac. Những năm 1920, nơi đây diễn ra nhiều lễ hội vui chơi buôn bán. Các gánh xiếc giải trí, cải lương, nhạc tài tử, múa, ca nhạc với đánh võ quyền anh đã được tổ chức tại đây.
Cùng với đó, ga Sài Gòn mới được khánh thành vào năm 1915, sau đó một trạm xe điện được xây dựng ở khu chợ này vào năm 1923. Sau đó là hai trạm xe buýt ở phía Đông, Tây của chợ đã biến quảng trường Place Eugène - Cuniac Cuniac thành một trong những đầu mối kết nối giao thông tấp nập và quan trọng nhất của thành phố khi đó.
Trước năm 1929, quảng trường chỉ là một khoảng đất trống đơn giản. Sau đó chính quyền mới xây thêm một bùng binh và khu vườn kiểng ở trung tâm.

Khu vực bùng binh trước chợ Bến Thành năm 1970, tại đây xây hai cầu vượt để thuận tiện cho người đi bộ, kết nối với bến xe buýt, công trình được tháo dỡ năm 1972. Ảnh: Tư liệu
Từ năm 1955, chính quyền Bảo Đại đổi tên Place Eugène - Cuniac thành quảng trường Diên Hồng. Tên gọi được lấy từ hội nghị diễn ra vào thế kỷ 13, vua Trần Thánh Tông triệu tập bô lão trong cả nước để bàn về việc chống quân Nguyên Mông. Tinh thần "Sát Thát" của hội nghị Diên Hồng đã trở thành biểu tượng cho sự đoàn kết và quyết tâm bảo vệ đất nước. Ngoài ý nghĩa tôn vinh lịch sử, khơi dậy tinh thần dân tộc, việc đổi tên còn là một phần nỗ lực loại bỏ dấu ấn Pháp của chính quyền lúc bấy giờ.
Thời gian sau này, do địa thế rộng rãi, dễ tập hợp và phân tán vì có nhiều con đường xung quanh, quảng trường Diên Hồng trở thành nơi đấu tranh của những người phản đối chính quyền.
Ngày 25/8/1963, trong cuộc biểu tình đòi tự do dân chủ, chống thiết quân luật tại quảng trường, nữ sinh Quách Thị Trang, 15 tuổi, bị cảnh sát bắn chết. Hội Sinh viên Sài Gòn quyên góp tiền để tạc và dựng tượng Quách Thị Trang ở vườn kiểng, đúng nơi nữ sinh qua đời. Từ đó người thành phố gọi khu vực này là công trường hay bùng binh Quách Thị Trang. Hai năm sau, tượng tướng quân Trần Nguyên Hãn cưỡi ngựa thả chim được đặt trên bệ đá cao tại khu vực bùng binh.
Nhìn từ trên cao, tổng thể phần đảo giao thông với hai bức tượng như một nhụy hoa, trong khi phần cánh là 7 tuyến đường tỏa ra các hướng gồm Lê Lợi, Trần Hưng Đạo, Hàm Nghi, Huỳnh Thúc Kháng, Lê Lai, Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh. Xoay quanh bùng binh là chợ Bến Thành, tòa nhà hỏa xa, bến xe, công viên, bệnh viện, tượng đài, bảo tàng, phố đồ cổ, phố ngân hàng... Nơi đây trở thành đầu mối giao thông sầm uất nhất thành phố, trở thành một phần ký ức của các thế hệ người dân Sài Gòn.

Năm 2014, hai bức tượng được dời để thi công ga ngầm Metro Bến Thành - Suối Tiên. Toàn bộ khu vực trước chợ được trưng dụng để triển khai hạng mục quan trọng của tuyến metro đầu tiên của thành phố. Nơi này mới được tái lập mặt bằng hai năm nay. Hiện, thành phố chuẩn bị cải tạo không gian, làm quảng trường trước chợ. Tượng Trần Nguyên Hãn, Quách Thị Trang dự kiến được đặt lại ở vị trí hài hòa với không gian mới...
KTS Khương Văn Mười, nguyên phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cho biết bùng binh chợ Bến Thành là một phần ký ức bao gồm cả văn hóa, giao thương kinh tế và lịch sử đấu tranh của người dân Sài Gòn. Thành phố cho cải tạo không gian, giữ lại tượng Trần Nguyên Hãn, Quách Thị Trang và bố trí nơi trang trọng, nổi bật đã góp phần lưu giữ hình ảnh cũ, ký ức của người dân.
Theo chuyên gia, thành phố dự kiến khai thác không gian đường Lê Lợi, công viên 23/9 và nhiều dự án khác để nâng cao giá trị của trung tâm thành phố. Do đó, bùng binh thay đổi thành quảng trường là "phù hợp với xu thế".
"Trung tâm thương mại lúc nào cũng cần một quảng trường rộng lớn bởi khách đến không phải bước vào chợ ngay", KTS Mười nói. Do đó, thành phố làm quảng trường ở phía trước, xung quanh tổ chức phố ẩm thực, ăn uống, tạo ra nhiều điểm lợi ích là tính ưu việt của dự án.

Phối cảnh quảng trường trước chợ Bến Thành trong tương lai. Ảnh: Sở Quy hoạch kiến trúc TP HCM
Quan trọng hơn, trong tương lai khi tuyến Metro 1 hoạt động, cửa hầm lên xuống ngay chợ Bến Thành. Đây cũng là một hình thức TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng), các trạm đều có công trình công cộng với bên này có bệnh viện, bên kia công viên, quảng trường... tạo điều kiện để người dân đi metro thuận lợi.
"Phương án cải tạo quảng trường chợ Bến Thành vừa bảo tồn được các giá trị nhưng cũng phù hợp yêu cầu phát triển mới", ông Mười nói.

Lê Tuyết


Hà Nội mưa lớn, ngập nhiều tuyến phố
Cơn mưa lớn sáng 5/6 khiến một số tuyến phố, ngõ ở các quận Ba Đình, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Nam Từ Liêm ngập 30-50 cm.

Nhiều tuyến phố ngập sâu sau trận mưa kéo dài

Nước ngập đường, tràn vào nhà sau mưa lớn. Video: Huy Mạnh

Ảnh hưởng của rãnh áp thấp có trục qua Bắc Bộ kết hợp với không khí lạnh yếu, Hà Nội mưa giông diện rộng. Mưa bắt đầu từ 5h, kèm sấm sét liên hồi.
Đường Nguyễn Trãi, đoạn qua trường Khoa học Tự nhiên (quận Thanh Xuân) bị ngập. Đây là khu vực trũng, thường xuyên ngập khi mưa to.

Ảnh hưởng của rãnh áp thấp có trục qua Bắc Bộ kết hợp với không khí lạnh yếu, Hà Nội mưa giông diện rộng. Mưa bắt đầu từ 5h, kèm sấm sét liên hồi.
Đường Nguyễn Trãi, đoạn qua trường Khoa học Tự nhiên (quận Thanh Xuân) bị ngập. Đây là khu vực trũng, thường xuyên ngập khi mưa to.

Mặt đường Nguyễn Trãi có đoạn nước dâng cao 40 cm.
Theo báo cáo nhanh của Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội, những quận huyện mưa lớn là Hoàng Mai 115 mm, Nam Từ Liêm 105 mm, Thanh Xuân 70 mm, Thường Tín 79 mm.

Mặt đường Nguyễn Trãi có đoạn nước dâng cao 40 cm.
Theo báo cáo nhanh của Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội, những quận huyện mưa lớn là Hoàng Mai 115 mm, Nam Từ Liêm 105 mm, Thanh Xuân 70 mm, Thường Tín 79 mm.

Mưa diễn ra vào giờ đi làm buổi sáng khiến giao thông hỗn loạn trên đường Liễu Giai (quận Ba Đình). Mỗi khi ôtô lớn chạy qua tạo sóng nước, người đi xe máy chao đảo.

Mưa diễn ra vào giờ đi làm buổi sáng khiến giao thông hỗn loạn trên đường Liễu Giai (quận Ba Đình). Mỗi khi ôtô lớn chạy qua tạo sóng nước, người đi xe máy chao đảo.

Công ty Thoát nước Hà Nội ứng trực, vớt rác tại miệng thu trên các tuyến phố ngập, điều tiết các hồ điều hòa như Thiền Quang, Bảy Mẫu, Đống Đa, vận hành trạm bơm đầu mối Yên Sở, Đồng Bông 1, Đồng Bông 2, Cổ Nhuế… để hạ mức nước trên hệ thống.

Công ty Thoát nước Hà Nội ứng trực, vớt rác tại miệng thu trên các tuyến phố ngập, điều tiết các hồ điều hòa như Thiền Quang, Bảy Mẫu, Đống Đa, vận hành trạm bơm đầu mối Yên Sở, Đồng Bông 1, Đồng Bông 2, Cổ Nhuế… để hạ mức nước trên hệ thống.

Người dân dắt xe đi bộ trên đường Tố Hữu (quận Hà Đông) sau cơn mưa sáng nay. Ảnh: Hoàng Minh Luyện

Người dân dắt xe đi bộ trên đường Tố Hữu (quận Hà Đông) sau cơn mưa sáng nay. Ảnh: Hoàng Minh Luyện

Phố vũ Trọng Phụng (quận Thanh Xuân) là điểm đen ngập úng mỗi khi mưa lớn, các phương tiện phải dạt vào một bên đường.

Phố vũ Trọng Phụng (quận Thanh Xuân) là điểm đen ngập úng mỗi khi mưa lớn, các phương tiện phải dạt vào một bên đường.

Cây phượng đổ ngang trên đường Nguỵ Như Kon Tum (quận Thanh Xuân), người dân phải đi lên vỉa hè.

Cây phượng đổ ngang trên đường Nguỵ Như Kon Tum (quận Thanh Xuân), người dân phải đi lên vỉa hè.

Ngõ 63 đường Mỹ Đình (quận Nam Từ Liêm) ngập 50 cm, ôtô chết máy giữa ngõ, nhiều người phải dắt bộ xe máy.

Ngõ 63 đường Mỹ Đình (quận Nam Từ Liêm) ngập 50 cm, ôtô chết máy giữa ngõ, nhiều người phải dắt bộ xe máy.

Một hộ kinh doanh phải che chắn để tránh nước tràn vào nhà trên phố Đại Linh (quận Nam Từ Liêm).

Một hộ kinh doanh phải che chắn để tránh nước tràn vào nhà trên phố Đại Linh (quận Nam Từ Liêm).

Mưa lớn, một số điểm ngập, các phương tiện đi chậm khiến giao thông ùn ứ dọc tuyến phố Nguyễn Trãi hướng vào nội đô.
So với các trận mưa trước đây, trận mưa sáng nay không kéo dài liên tục mà theo từng đợt, nước thoát nhanh. Đến 9h, mưa ngớt, chỉ còn một số điểm đọng nước như Quan Nhân, Phùng Khoang, Tố Hữu, Triều Khúc, Ngã ba Mỹ Đình - Thiên Hiền, Hoa Bằng, khu đô thị Resco.

Mưa lớn, một số điểm ngập, các phương tiện đi chậm khiến giao thông ùn ứ dọc tuyến phố Nguyễn Trãi hướng vào nội đô.
So với các trận mưa trước đây, trận mưa sáng nay không kéo dài liên tục mà theo từng đợt, nước thoát nhanh. Đến 9h, mưa ngớt, chỉ còn một số điểm đọng nước như Quan Nhân, Phùng Khoang, Tố Hữu, Triều Khúc, Ngã ba Mỹ Đình - Thiên Hiền, Hoa Bằng, khu đô thị Resco.

Võ Hải - Thành Đạt - Viết Niệm

Miền Bắc mưa giông từ giữa tuần tới
Hơn 7.000 tia sét dội xuống Hà Nội


Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh lần đầu trả lời chất vấn
Sáng 4/6, ông Đặng Quốc Khánh lần đầu trả lời chất vấn trước Quốc hội kể từ khi nhận nhiệm vụ Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường hơn một năm trước.
Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh sẽ báo cáo với đại biểu Quốc hội việc quản lý, khai thác, bảo vệ tài nguyên biển quốc gia; tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về an ninh nguồn nước; giải pháp phòng, chống tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, ô nhiễm nguồn nước.
Ông Khánh cũng sẽ trả lời chất vấn về giải pháp nghiên cứu, thăm dò, khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên khoáng sản làm vật liệu xây dựng, tài nguyên, khoáng sản quý hiếm.
Trong báo cáo gửi đại biểu trước phiên chất vấn, Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh cho biết hoạt động phát triển kinh tế biển và quản lý, khai thác tài nguyên biển Việt Nam còn bất cập.
Không gian biển chưa được khai thác hiệu quả; chưa phát huy được vị thế để đẩy mạnh phát triển kinh tế. Một số cơ chế, chính sách ban hành chậm ảnh hưởng đến công tác quản lý. Cơ cấu ngành, nghề chưa hợp lý, liên kết vùng giữa các vùng biển, ven biển, vùng nội địa thiếu chặt chẽ, kém hiệu quả.

Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh. Ảnh: Media Quốc hội
Kết cấu hạ tầng vùng biển, ven biển chưa được xây dựng đồng bộ. Nguồn lực về con người, tài chính và công nghệ còn thiếu và yếu, chưa đáp ứng năng lực cạnh tranh. Trong khi đó, ô nhiễm môi trường biển, biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xói lở bờ biển diễn ra nghiêm trọng ở nhiều nơi. Các hệ sinh thái, đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản bị suy giảm.
Nguyên nhân chủ yếu là nhận thức của cơ quan quản lý, người dân và doanh nghiệp về vai trò, vị trí của biển chưa đầy đủ. Công tác quản lý nhà nước về biển, đảo còn nhiều bất cập.
Hệ thống quy hoạch giữa vùng đất liền, vùng biển và vùng trời để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và các hệ sinh thái chưa thống nhất. Nguồn nhân lực phục vụ phát triển các ngành, lĩnh vực, địa bàn kinh tế biển chưa đáp ứng được yêu cầu. Chế độ chính sách cho đội ngũ chuyên gia về tài nguyên, môi trường biển chưa phù hợp.
Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết sẽ sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo để nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên. Bộ cũng tiếp thu, hoàn thiện và trình Quốc hội phê duyệt Quy hoạch không gian biển quốc gia; xây dựng các kế hoạch thực hiện quy hoạch bảo đảm hiệu quả ngay sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Bộ cũng phấn đấu quản trị biển theo hướng hiện đại, cạnh tranh hiệu quả; đảm bảo hài hòa lợi ích giữa địa phương có và không có biển, giữa khai thác với bảo tồn. Với cơ sở dữ liệu tài nguyên, môi trường biển, Bộ sẽ tích hợp và số hóa cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương, đảm bảo việc cập nhật, chia sẻ dữ liệu thông suốt.
Bộ cũng giao cơ quan chuyên môn tăng cường trang thiết bị, mạng lưới quan trắc Radar biển; đánh giá sức chịu tải môi trường biển; phát triển cơ sở thu gom và xử lý chất thải nguy hại, nước thải, chất thải rắn sinh hoạt vùng ven biển, các đảo.
Bộ cũng cam kết giám sát, xử lý nghiêm tình trạng khai thác, sử dụng tài nguyên biển trái quy định, các hành vi gây ô nhiễm môi trường, làm suy thoái, hủy hoại tài nguyên biển.
14h30 cùng ngày, Quốc hội chất vấn nhóm vấn đề thứ hai thuộc lĩnh vực công thương. Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên sẽ trả lời về công tác quản lý, giám sát, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hoạt động thương mại điện tử; giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu, thúc đẩy việc thực hiện các Hiệp định thương mại tự do (FTA) và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trước bối cảnh thế giới tiếp tục biến động khó lường.
Người đứng đầu ngành Công Thương cũng giải trình việc thực hiện chính sách, pháp luật phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp cơ khí, nhất là trong phục vụ chế biến nông, lâm, thủy sản, phát triển nông nghiệp, nông thôn.
Nội dung chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp 7 khóa 15 sẽ diễn ra trong 2,5 ngày, từ sáng 4/6 đến trưa 6/6.

Sơn Hà


Phó thủ tướng: Phải biến rác thành tài nguyên
Theo Phó thủ tướng Trần Hồng Hà, cần nâng cao nhận thức của toàn dân và cơ quan quản lý để chuyển rác thành tài nguyên, biến rác thành năng lượng.
Cuối phiên chất vấn Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh chiều 4/6, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà có 10 phút để giải trình thêm những vấn đề mà đại biểu đặt ra.
Liên quan quản lý chất thải rắn, chất thải nguy hại, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng các quy định pháp luật đã toàn diện, đầy đủ, nhưng để thực hiện thì cần nâng cao nhận thức của toàn dân và cơ quan quản lý để chuyển rác thành tài nguyên, kết hợp với kinh tế tuần hoàn.
"Biến rác thành năng lượng mới là giải pháp tốt", ông nói, đề nghị "tuyệt đối không chôn lấp rác". Bài toán hay nhất, theo Phó thủ tướng là rác tại nguồn của người dân phải được phân loại tốt nhất.

Phó thủ tướng Trần Hồng Hà trả lời chất vấn, chiều 4/6. Ảnh: Giang Huy
Phó thủ tướng cho hay trong thời gian sớm nhất, các bãi rác đã chôn lấp từ lâu sẽ được xử lý theo phương thức đối tác công - tư. Việc xử lý, cải tạo sẽ áp dụng công nghệ phù hợp. Đây là dịch vụ công nên sau khi Bộ Tài nguyên Môi trường ban hành định mức đơn giá thì sẽ chọn được nhà đầu tư tốt nhất.
Liên quan chất thải y tế, Phó thủ tướng cho rằng có ba vấn đề cần lưu ý. Đó là quy chuẩn với các thiết bị liên quan lò đốt, các thiết bị xử lý theo hình thức không đốt để giải quyết ô nhiễm và các dịch bệnh. Theo ông, cần nghiên cứu quy trình sát với thực tế địa phương.
"Kiên quyết không xử lý rác thải y tế bằng phương pháp đốt, không khuyến khích cơ sở nhỏ xử lý tại chỗ mà chỉ xử lý sơ bộ virus, chất gây bệnh, sau đó chuyển đến cơ sở tập trung", Phó thủ tướng cho hay.
Không xuất khẩu đất hiếm thô
Phó thủ tướng Trần Hồng Hà cho biết đất hiếm ở Việt Nam chiếm 18% tổng sản lượng đất hiếm trên thế giới, gồm cả đất hiếm nặng và nhẹ. Thị trường đất hiếm tăng 4%/năm kể từ năm 2014.
Tuy nhiên ông Hà thấy rằng thị trường đất hiếm rất phức tạp, chủ yếu do các nước lớn điều hành, trong đó Trung Quốc nắm giữ trên 90%.
Để ổn định tình hình, Phó thủ tướng cho rằng cần điều tra toàn bộ trữ lượng, dựa vào thị trường để phục vụ theo cung cầu. "Cần tuyển chọn trên 99% và kiên quyết không xuất khẩu đất hiếm thô", Phó thủ tướng nói.

Phó thủ tướng Trần Hồng Hà trả lời chất vấn. Ảnh:Giang Huy
Trước đó, trả lời câu hỏi của đại biểu Trần Quang Minh (Quảng Bình) về khai thác đất hiếm, Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh cho biết Việt Nam có nguồn tài nguyên khoáng sản trữ lượng lớn, trong đó đất hiếm khoảng 20,7 triệu tấn.
"Thủ tướng giao cho chúng tôi đề án điều tra cơ bản, đánh giá trữ lượng đất hiếm", ông Khánh nói, cho biết Chính phủ chỉ đạo tính toán việc chế biến sâu đất hiếm để phục vụ công nghiệp chip, bán dẫn và nghiên cứu xuất khẩu; thu hút đầu tư, liên doanh, chuyển giao công nghệ này.
Các địa phương có tiềm năng đất hiếm gồm Lai Châu, Yên Bái, Lào Cai phải tăng cường quản lý đất hiếm, tránh khai thác, buôn bán trái phép.
Tái sử dụng nước thải để bảo vệ môi trường
Trả lời đại biểu Tạ Minh Tâm (Phó chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Tiền Giang) về trách nhiệm trong quản lý Nhà nước về thoát nước, xử lý nước thải, tái sử dụng nước thải ở khu công nghiệp, khu đô thị, khu dân cư nông thôn, Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh cho biết nước thải được khuyến khích tái sử dụng để đảm bảo tiết kiệm và bảo vệ môi trường.
"Với nền kinh tế tuần hoàn, việc tái sử dụng nước thải cho mục đích phù hợp rất quan trọng. Hiện nay có nhiều tòa nhà thông minh, các khu công nghiệp đã có khả năng tái sử dụng lại các loại nước thải", ông Khánh nói.

Đại biểu Tạ Minh Tâm (Phó chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Tiền Giang). Ảnh:Media Quốc hội
Chính phủ đã ban hành nghị định về tái sử dụng nước thải và trách nhiệm của các bộ ngành là hướng dẫn, tăng cường hợp tác quốc tế về khoa học công nghệ.
Bộ Tài nguyên Môi trường đã hướng dẫn UBND các tỉnh thành thu gom, xử lý nước thải, nhất là nguồn thải lớn và quan trắc tự động, xử lý nước thải. Bộ cũng ban hành thông tư quản lý chất lượng nguồn nước mặt sông hồ.
"Thời gian tới, chúng tôi sẽ tăng cường hệ thống quan trắc, giám sát cơ sở dữ liệu và quản lý nguồn thải và xử lý nước thải", Bộ trưởng Khánh cho hay.
Trả lời câu hỏi của Giám đốc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Chi nhánh Tuyên Quang Nguyễn Việt Hà về phân cấp bảo vệ an ninh nguồn nước, Bộ trưởng Khánh cho biết Luật Tài nguyên nước đã giao cho các địa phương 28 quyền.
Đó là điều tra cơ bản, quyết định phương án khai thác trong quy hoạch tỉnh, cắm mốc hành lang bảo vệ nguồn nước, hạn chế khai thác nước dưới đất, lập và ban hành danh mục ao hồ không được san lấp, dòng chảy trên sông, suối nội tỉnh...

Đại biểu Nguyễn Việt Hà tại Quốc hội. Ảnh:Media Quốc hội
Bộ đã tham mưu Thủ tướng ban hành hai nghị định, ba thông tư về việc phân cấp, trong đó phân cấp triệt để cho địa phương về xử lý thủ tục hành chính. Địa phương đã cấp phép 94% dự án; Bộ Tài nguyên và Môi trường chỉ cấp phép 6%, chủ yếu là công trình chứa nước lớn, ảnh hưởng liên vùng, liên tỉnh, liên ngành. 100% công trình sẽ do địa phương xác nhận đăng ký.
"Việc phân cấp, phân quyền rất mạnh như vậy nhằm phối hợp đảm bảo an ninh nguồn nước. Sau khi phân cấp, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ kiểm tra, giám sát hướng dẫn việc thực hiện luật", ông Khánh cho hay.
14h30, phiên phiên chất vấn Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh kết thúc. 58 đại biểu đăng ký nhưng chưa được chất vấn, sẽ gửi câu hỏi bằng văn bản đến Bộ Tài nguyên và Môi trường.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết 49 đại biểu đã chất vấn và tranh luận. Phiên chất vấn "diễn ra sôi nổi, thẳng thắn, trách nhiệm cao sát với tình hình thực tiễn". "Bộ trưởng đã chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung, nắm chắc vấn đề, trả lời khá đầy đủ vấn đề còn bất cập và nêu ra giải pháp. Phó thủ tướng cũng lãnh đạo các bộ đã trả lời làm rõ thêm một số vấn đề đại biểu quan tâm", ông Mẫn đánh giá.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại phiên chất vấn về lĩnh vực tài nguyên môi trường.Ảnh:Giang Huy
Theo Chủ tịch Quốc hội, thời gian qua, việc khai thác, sử dụng tài nguyên đã được thực hiện hiệu quả, đảm bảo quốc phòng - an ninh và phát triển kinh tế xã hội. Chính sách pháp luật về an ninh nguồn nước được hoàn thiện để ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn. Ngành khoáng sản, công nghiệp khai khoáng đã phát triển tích cực, tạo nhiều việc làm tăng nguồn thu cho ngân sách.
Tuy nhiên, ông Mẫn cho rằng tài nguyên biển chưa được khai thác hiệu quả, hệ sinh thái và nguồn lợi thủy sản suy giảm. Ô nhiễm nguồn nước, thiếu nước sinh hoạt gia tăng, chính sách pháp luật về khoáng sản chưa đầy đủ.
Ông đề nghị Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường, lãnh đạo bộ ngành liên quan bám sát mục tiêu phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Chính phủ, bộ ngành cần huy động nguồn lực để đầu tư phát triển năng lượng tái tạo, kinh tế biển.
"Chính phủ cần đẩy mạnh xã hội hóa trong lĩnh vực tài nguyên nước, ưu tiên các nguồn lực thực hiện dự án trọng điểm về ứng phó biến đổi khí hậu, thiên tai, hạn hán", Chủ tịch Quốc hội nói.
Phạm Dự - Gia Chính - Sơn Hà
Xem diễn biến chính


Ba bé gái mất tích khi tắm sông Sài Gòn
Ra sông Sài Gòn tắm cùng nhóm bạn, ba bé gái 14 tuổi bị đuối nước, mất tích, trưa 4/6.
11h, bảy em nhỏ trong độ tuổi 13-15, gồm bốn trai và ba gái rủ nhau ra sông Sài Gòn đoạn qua bến đò Bù Cạp, phường An Tây, TP Bến Cát tắm.
Khoảng 30 phút sau, khi đi ra xa bờ tắm, ba bé gái (cùng 14 tuổi) hụt chân, bị chìm rồi mất tích. 4 bé trai may mắn bơi được vào gần bờ, được người dân hỗ trợ cứu sống.

Đoạn sông Sài Gòn nơi nhóm trẻ gặp nạn. Ảnh: Phước Tuấn
Công an TP Bến Cát đã huy động lực lượng cứu hộ cứu nạn tham gia tìm kiếm các nạn nhân. Theo người dân, nơi nhóm trẻ tắm xa bờ chừng 50 m, nước sông chảy khá xiết, các em lại không biết bơi nên bị chìm nhanh.
Theo Cục Trẻ em, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, mỗi năm cả nước ghi nhận 2.000 trẻ em chết vì đuối nước. Việt Nam có tỷ lệ trẻ em tử vong do đuối nước ở mức cao ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Trẻ nông thôn nguy cơ đuối nước cao gấp hai lần ở thành thị.

Phước Tuấn


Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh: Tăng cường đấu giá khai thác khoáng sản
Bộ Tài nguyên Môi trường sẽ quy định điều kiện, tiêu chí đấu giá quyền khai thác mỏ khoáng sản, ưu tiên nguồn lực để doanh nghiệp điều tra cơ bản địa chất và khảo sát trữ lượng, theo Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh.
Sáng 4/6, Quốc hội chất vấn Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh. 113 đại biểu đăng ký chất vấn, nhưng sau một buổi sáng, vẫn còn 61 người đăng ký nhưng chưa được đặt câu hỏi.
Một trong những vấn đề được đại biểu đặc biệt quan tâm là những bất cập xung quanh việc đấu giá mỏ khai thác khoáng sản. Đại biểu Ma Thị Thúy (Phó đoàn Tuyên Quang) nói việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản là một chế định rất quan trọng. "Thời gian qua việc này thực hiện thế nào và định hướng hoàn thiện chế định này trong thời gian tới ra sao", bà Thúy đặt câu hỏi.
Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh cho biết Bộ đang cố gắng thực hiện đấu giá khai thác khoáng sản. Vừa qua, 837 khu vực đã được đấu giá, đảm bảo thu được nguồn lợi lớn cho ngân sách Nhà nước.
Tuy nhiên theo Nghị định 158, để đảm bảo an ninh quốc gia, an ninh năng lượng, các mỏ khoảng sản như than, urani, đá vôi, đá sét quy hoạch cho các dự án sản xuất xi măng, mỏ nước khoáng quy hoạch cho các dự án nghỉ dưỡng, du lịch... sẽ không đấu giá.
Theo ông Khánh, căn cứ tình hình thực tế, Bộ sẽ quy định cụ thể điều kiện, tiêu chí đấu giá quyền khai thác các mỏ khoáng sản. Song song với đó, Bộ sẽ tham mưu xây dựng quy định ưu tiên nguồn lực để doanh nghiệp điều tra cơ bản về địa chất, khảo sát trữ lượng.

Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh trả lời chất vấn sáng 4/6. Ảnh: Media Quốc hội
Tranh luận về nội dung này, đại biểu Trần Hữu Hậu (Phó tổng Thư ký Hiệp hội Điều Việt Nam) nói Bộ Tài nguyên Môi trường đã cấp 441 giấy phép khai thác; nhưng chỉ có 10 khu vực thông qua đấu giá. UBND các tỉnh, thành phố cấp khoảng 3.000 giấy phép, trong đó chỉ có 827 khu vực thông qua đấu giá. Sau đấu giá, giá tăng 20-40 % so với giá khởi điểm.
Ông đề nghị Bộ trưởng cho biết tại sao tỷ lệ khu vực cấp phép khai thác khoáng sản thông qua đấu giá lại thấp thế dù hiệu quả cao hơn.
Bộ trưởng Khánh cho biết việc cấp quyền khai thác khoáng sản đã góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách, tăng trách nhiệm cho chủ mỏ. Đến năm 2023, tổng số tiền thu được gần 55.900 tỷ đồng.
Tuy nhiên, bất cập là tiền cấp quyền không được tính theo trữ lượng thực tế, nên xảy ra nhiều biến động. "Nhiều mỏ khoáng sản không thể đánh giá trữ lượng tuyệt đối được, trong khi tiền cấp quyền được tính theo thăm dò địa chất, nên độ chính xác chỉ tương đối", ông nói.
Để tính toán tiền cấp quyền hợp lý, Bộ đang tham mưu sửa đổi tiền cấp quyền vẫn tính theo trữ lượng, nhưng được quyết toán theo khối lượng thực tế, tránh việc thất thoát. Việc này đảm bảo các doanh nghiệp khi khai thác phải đảm bảo quyền, nghĩa vụ của mình một các nghiêm túc.
Bộ trưởng cho rằng có 7 nội dung không qua đấu giá, để đảm bảo an ninh về năng lượng, Tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam được giao phụ trách các mỏ than. Bộ Tài nguyên Môi trường chỉ cấp phép 7 nội dung theo Nghị định 158, nên các mỏ khoáng sản thiết yếu, quan trọng, chiến lược quốc gia thì không nằm trong số được đấu giá. "Vì vậy có tình trạng nhiều mỏ cấp phép không qua đấu giá, theo quy định của Chính phủ", ông Khánh nói.

Đại biểu Trần Hữu Hậu chất vấn đấu giá khoáng sản

Đại biểu Trần Hữu Hậu tranh luận và Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh trả lời. Video: VTV

Đại biểu Lý Văn Huấn (đoàn Thái Nguyên) cho rằng công tác thanh tra, kiểm tra là một trong những giải pháp nhằm hạn chế khai thác tài nguyên trái phép và an ninh môi trường.
"Bộ luật Hình sự đã quy định về khai thác tài nguyên trái phép và gây ô nhiễm môi trường. Vậy qua thanh tra, kiểm tra, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã kiến nghị xử lý như thế nào, đặc biệt là các vụ việc có dấu hiệu hình sự? Giải pháp của Bộ trưởng trong thời gian tới về công tác thanh tra ra sao?", ông Huấn chất vấn.
Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh cho biết hoạt động khai thác khoáng sản được phân cấp quản lý đến từng địa phương. Năm qua, Bộ có 12 cuộc thanh tra, 4 cuộc kiểm tra chấp hành về khoáng sản, phát hiện 258 tổ chức, cá nhân vi phạm. Các đơn vị sau đó ban hành 258 quyết định xử phạt hành chính với số tiền hơn 30 tỷ đồng.
Hiện nay, Bộ thấy rằng các chủ dự án về mỏ có một số vi phạm như: khai thác vượt quá công suất cho phép, khai thác ra ngoài ranh giới, không đảm bảo điều kiện về bảo vệ môi trường. Quan điểm của Bộ là sẽ xử lý nghiêm sai phạm này. "Sai phạm về khoáng sản hoặc các tài nguyên khác có tính liên tục, Bộ sẽ chuyển sang cơ quan điều tra xử lý tiếp", ông Khánh cho hay.
Cần đánh giá tổng thể việc dùng cát biển đắp nền

Đại biểu Trần Kim Yến (Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc TP HCM). Ảnh: Media Quốc hội
Đại biểu Trần Kim Yến (Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc TP HCM) cho rằng dùng cát biển thay cát sông trong các dự án quan trọng và triển khai đại trà "có thể là sự liều lĩnh" vì hàm lượng muối trong cát biển có thể ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Bà đề nghị Bộ trưởng nêu giải pháp thay thế nguồn vật liệu mà không làm ảnh hưởng đến môi trường.
Bộ trưởng Khánh cho biết việc sử dụng vật liệu cát cho dự án trọng điểm, nhất là cao tốc đang gặp khó khăn. Thủ tướng đã chỉ đạo các bộ ngành nghiên cứu sử dụng cát biển. Hiện Bộ Giao thông Vận tải đã thí điểm dùng cát biển san lấp đường giao thông.
Bộ Tài nguyên Môi trường được giao nhiệm vụ đánh giá trữ lượng và khu vực có thể khai thác cát biển. Hiện Bộ đã hoàn thành đánh giá trữ lượng ở khu vực Sóc Trăng với một trữ lượng có thể lấy ngay là 145 triệu m3, cách bờ khoảng 20 km, thân mỏ có chiều sâu 7 m. Bộ khuyến cáo chỉ nên khai thác ở độ sâu 2 m để giảm tác động đến môi trường.
"Trữ lượng cát biển của ta rất lớn và đã được sử dụng san lấp khu kinh tế, công nghiệp", ông Khánh nói, cho biết các cơ quan phải đảm bảo nguyên tắc không gây nhiễm mặn cho môi trường khi thi công dự án. Bộ sẽ đánh giá tác động từng dự án và sẽ xây dựng quy chuẩn để xác định cát biển được đưa vào công trình nào, ở đâu và quản lý ra sao.
Đại biểu Đặng Bích Ngọc (Phó đoàn Hòa Bình) cho biết để giải quyết khó khăn về nguồn nguyên vật liệu khoáng sản san lấp công trình, Quốc hội đã cho phép áp dụng cơ chế đặc thù để giải quyết. Tuy nhiên, để giải quyết căn cơ, bà Ngọc đề nghị Bộ trưởng Tài nguyên Môi trường cho biết sẽ luật hóa nội dung này thế nào?
Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh cho biết với cơ chế đặc thù của Quốc hội, vừa qua các địa phương đã thực hiện cấp vật liệu san lấp cho các dự án trọng điểm quốc gia, cao tốc. Thực hiện 8 nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ cũng đã hướng dẫn triển khai, đến nay các dự án đều vượt tiến độ. Điều này cho thấy cơ chế đặc thù mà Quốc hội cho phép đến nay thực hiện rất hiệu quả.
"Thời gian tới, Bộ sẽ tham mưu Chính phủ để trình Quốc hội sửa Luật Địa chất và khoáng sản, trong đó chia 4 nhóm khoáng sản gồm kim loại quý, vật liệu xây dựng cao tốc, vật liệu xây dựng thông thường và đất đá sỏi", ông Khánh nói, cho biết Bộ sẽ phân cấp triệt để nhóm 3 và 4 cho các địa phương, "không cấp phép mỏ nữa mà chỉ đăng ký và nộp nghĩa vụ thuế".
Đề nghị có giải pháp khôi phục dòng sông chết

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Phó đoàn Hải Dương). Ảnh: Media Quốc hội
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Phó đoàn Hải Dương) đề nghị Bộ trưởng cho biết giải pháp và kế hoạch của Bộ Tài nguyên và Môi trường trong việc hồi sinh các dòng sông chết do ô nhiễm trầm trọng trong thời gian tới, trong đó có hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải?
Đại biểu Nguyễn Hữu Toàn (tỉnh Lai Châu) đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng tăng. Ông đề nghị Bộ trưởng cho biết cần bao nhiêu thời gian để khắc phục triệt để vấn đề dai dẳng này.
Bộ trưởng Khánh nói các dòng sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ, Đáy, Cầu đang ô nhiễm nặng. Ông cho biết địa phương, Bộ Tài nguyên Môi trường cũng chưa cải tạo được do chưa khắc phục được việc xả thải của cụm công nghiệp và làng nghề.
Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư hệ thống thu gom, xử lý, các đô thị lớn như Hà Nội chưa đảm bảo. Ông cho biết Hà Nội đang thực hiện các nhà máy xử lý nước thải ở Long Biên và Gia Lâm. Ông đề nghị các địa phương chung tay xử lý nước thải đồng bộ.
Bộ sẽ tham mưu Chính phủ, báo cáo Quốc hội cân đối nguồn lực, xử lý các dòng sông ô nhiễm, đặc biệt là tìm giải pháp khôi phục dòng chảy. "Chúng tôi sẽ báo cáo Chính phủ thành lập Ủy ban Quản lý lưu vực sông, để điều hành điều phối vấn đề này", ông Khánh nói.
Các dòng sông như Tô Lịch, Nhuệ, Đáy... sẽ được phục hồi khi triển khai quy hoạch quốc gia về nước, theo Cục trưởng Quản lý tài nguyên nước Châu Trần Vĩnh.
"Bộ đang đề nghị Thủ tướng cho nghiên cứu đề án thí điểm cụ thể tại hai dòng sông Bắc Hưng Hải và Nhuệ - Đáy, đồng thời phối hợp với các địa phương để có lộ trình xử lý ô nhiễm các dòng sông", ông Khánh cho hay.
Bộ Tài nguyên Môi trường đã tăng cường hệ thống quan trắc môi trường trên sông Nhuệ - Đáy với 5 điểm quan trắc môi trường tự động, 42 điểm quan trắc định kỳ. Các điểm có nguy cơ xả thải lớn sẽ được quan trắc thuyền xuyên, kết nối dữ liệu online.
Tỷ lệ xử lý nước thải, rác thải còn quá thấp
Đại biểu Nguyễn Văn Thi (Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Bắc Giang) cho rằng việc quản lý các nguồn phát thải, xả thải, quản lý ô nhiễm nguồn nước là giải pháp quan trọng trong bảo vệ môi trường. Ông đề nghị Bộ trưởng cho biết các giải pháp căn cơ để quản lý tốt các nguồn phát thải, xả thải từ các khu, cụm công nghiệp, làng nghề, cũng như là nước thải sinh hoạt?
Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh cho biết cả nước chỉ có khoảng 17% nước thải sinh hoạt được xử lý - tỷ lệ rất thấp. Ông đồng tình hoạt động hợp tác công tư, xã hội hóa đầu tư các nhà máy xử lý nước thải đô thị rất quan trọng. "Đầu tư công về công tác thu gom, còn xử lý cần được xã hội hóa, bởi việc xử lý nước thải phải gắn với vận hành; nếu làm được việc này sẽ tăng được tỷ lệ xử lý nước thải", ông Khánh nói.
Theo ông, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang xây dựng và dự kiến cuối năm 2024 sẽ ban hành thông tư hướng dẫn thực hiện Luật Bảo vệ môi trường, đẩy mạnh hợp tác công tư, xã hội hóa, góp phần tăng cường xử lý chất thải đô thị.
Bên cạnh đó, các bộ ngành, địa phương cần chung tay xây dựng kế hoạch, lộ trình xử lý nước thải, hoàn chỉnh hợp tác công tư, đảm bảo thu hút nguồn xã hội hóa. "Cần ban hành đơn giá dịch vụ xử lý nước thải phù hợp để các doanh nghiệp tham gia đầu tư nhà máy", ông nói.
Bộ cũng tăng cường quan trắc, giám sát các nguồn xả thải và kết nối với hệ thống của Bộ Tài nguyên Môi trường giám sát nguồn xả thải lớn và từng bước phân tích, xử lý. Bộ cũng phối hợp địa phương, Bộ Công an xử lý nghiêm việc cố tình xả thải ra môi trường, hoặc xả thải không đạt yêu cầu.

Đại biểu Quốc hội tại phiên chất vấn sáng 4/6. Ảnh: Media Quốc hội
GS Lê Quân (Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội) nêu thực trạng rác thải nhựa là vấn đề nhức nhối khắp hang cùng ngõ hẻm, từ rừng đến biển. "Đã đến lúc chúng ta quy định cấm, hạn chế hoặc đánh thuế phí cao với rác thải nhựa, đặc biệt là cấm dùng túi bóng trong sinh hoạt tiêu dùng", ông nói.
Theo ông Quân, hiện công nghệ đã cho phép sản xuất được polime nhựa hữu cơ từ vật liệu phụ phẩm nông nghiệp vỏ tranh, vỏ dứa. Tuy nhiên, giá thành thường cao gấp 3-4 lần nhựa polime vô cơ. "Vậy chúng ta có nên có chính sách để khuyến khích doanh nghiệp, nhà khoa học tham gia để có sản phẩm thay thế mang lại tiện ích, hạn chế sử dụng rác thải nhựa hay không?", ông đặt câu hỏi.
Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh cho biết để thực hiện Luật Bảo vệ môi trường 2020, Bộ đã hướng dẫn các địa phương phân loại, thu gom, xử lý rác thải và tuyên truyền để người dân thực hiện. "Đúng là các địa phương đang lo lắng thiếu nhà máy xử lý rác", ông Khánh nói.
Bộ trưởng đồng tình rằng polime nhựa hữu cơ là vật liệu thay thế rất tốt. Do đó, thời gian tới Bộ sẽ tham mưu chính sách theo gợi ý của GS Lê Quân.
Lo ngại an toàn công trình thủy lợi

Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh trả lời chất vấn sáng 4/6. Ảnh: Media Quốc hội
Đại biểu Đoàn Thị Hảo (đoàn Thái Nguyên) cho biết hiện cả nước có 40.200 công trình khai thác sử dụng nước, hơn 6.750 hồ thủy lợi, phần lớn xây dựng từ những năm 1970 đến 1980. Các công trình sau đó không có hồ sơ, thiếu kinh phí bảo trì nên xuống cấp nghiêm trọng. "Thời gian tới Bộ trưởng và ngành có giải pháp gì để khắc phục tình trạng trên?", bà đặt câu hỏi.
Bộ trưởng Khánh cho hay trong số 6.750 hồ thủy lợi có hơn 1.000 hồ xây đã lâu, nguy cơ mất an toàn hồ đập rất lớn nên phải dành nguồn lực, thời gian để cải tạo. "Mất an toàn các đập thủy điện là rất nguy hiểm, nhưng khu vực nắng nóng như miền Trung mà không có các hồ sẽ hạn hán ngay. Vì vậy cải tạo hồ đập cũng phải đảm bảo tích trữ nguồn nước, an ninh nguồn nước", ông Khánh nhấn mạnh.
Theo ông Khánh, thời gian tới Bộ Tài nguyên sẽ phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công thương đưa ra các kịch bản đảm bảo an ninh nguồn nước.
Về xã hội hóa công trình tích trữ nước, Bộ trưởng Khánh cho biết Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã rà soát các khu vực cần bổ sung, hoặc đủ điều kiện xây dựng các hồ đập và kênh mương thủy lợi. Theo ông Khánh, Nhà nước sẽ đầu tư xây dựng các hồ thủy lợi đa mục đích như vừa làm thủy điện vừa tích trữ nước cho sản xuất. Bộ sẽ có các kịch bản nguồn nước để quản lý lưu vực của sông và thúc đẩy xã hội hóa các hồ thủy điện, thủy lợi, đảm bảo hiệu quả nhất.
"Địa phương có thể thực hiện hồ thủy điện theo hình thức xã hội hóa sẽ tiếp tục thực hiện nhưng phải đánh giá tổng thể, tích trữ nước nhưng phải đảm bảo được môi trường, không ảnh hưởng đến rừng, hệ sinh thái và môi trường tự nhiên", ông nói.
11h30, Quốc hội nghỉ trưa. Trong một buổi sáng, ngoài Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh, Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị và Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan đã tham gia trả lời.
Buổi chiều, ông Khánh còn 30 phút trả lời chất vấn, từ 14h00 đến 14h30. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị những đại biểu chưa được chất vấn gửi câu hỏi bằng văn bản đến Bộ Tài nguyên Môi trường.
Sơn Hà - Phạm Dự - Gia Chính
Xem diễn biến chính


'Cần có tuyên ngôn về khan hiếm nước ở Việt Nam'
Theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan, đã đến lúc phải có "tuyên ngôn về nước" khi thế giới đang ở kỷ nguyên khô hạn toàn cầu và Việt Nam vẫn chưa coi nước là tài nguyên.
Tham gia trả lời tại phiên chất vấn Bộ trưởng Tài nguyên Môi trường Đặng Quốc Khánh sáng 4/6, Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho biết Việt Nam là một trong 6 nước bị tổn thương nhất trong "kỷ nguyên khô hạn".
"Ai cũng nghĩ nước là vô hạn nhưng bây giờ đứng trước thách thức về biến đổi khí hậu toàn cầu thì mới thấy nước là tài nguyên hữu hạn. Đã là hữu hạn thì lại phải khai thác với một nền nông nghiệp khan hiếm nước", Bộ trưởng Hoan nói.
Theo Bộ trưởng, ở Israel - một nước sa mạc nhưng nền nông nghiệp của họ vượt trội. Họ giáo dục người dân từ khi còn là trẻ nhỏ rằng phải biết tiết kiệm nước trong tiêu dùng, sinh hoạt và kể cả trong nông nghiệp. Trong khi đó, Việt Nam luôn gọi là tài nguyên nước, nhưng chưa bao giờ thực sự coi nước là tài nguyên.

Bộ trưởng Nông nghiệp nói về nguồn nước ĐBSCL

Bộ trưởng Lê Minh Hoan trả lời chất vấn về khan hiếm nguồn nước tại Quốc hội, sáng 4/6. Video: VTV

Từ thực trạng đáng báo động này, ông Hoan đề nghị phải có ngay một tuyên ngôn với người dân đồng bằng sông Cửu Long - nơi đang chịu hậu quả nặng nề của hạn hán, xâm nhập mặn, sụt lún. Tuyên ngôn cần nhấn mạnh rằng "Việt Nam không phải quốc gia dư thừa nước mà ngược lại, nước ngày càng khan hiếm". Từ đó, người dân phải thay đổi cách sử dụng nước như nguồn không mất chi phí.
"Khi nước đã hữu hạn, chúng ta tưới xả tràn lan, trong khi các nước họ tưới nhỏ giọt. Trạng thái nền nông nghiệp tiết kiệm nước sẽ giúp hiệu chỉnh từng đơn vị nước một cho cây trồng, vật nuôi, thủy sản", ông Hoan nói.
Việc tiết kiệm nước theo Bộ trưởng phải tiếp cận ở ba vấn đề cụ thể là số lượng nước, chất lượng nước và cách thức sử dụng nguồn nước. Trong đó, cách thức sử dụng quan trọng nhất, sẽ tác động đến số lượng và chất lượng nước. Nếu dùng hết nước mặt (tự nhiên) để rồi phải khai thác nước ngầm thì Việt Nam sẽ lại vướng vào một vòng luẩn quẩn, "để lại nhiều hệ lụy, không có đường thoát".
Theo người đứng đầu ngành nông nghiệp, nguồn nước là vấn đề lớn, cần nguồn lực lớn, thậm chí đầu tư dài hơi. Nghị quyết 120 của Chính phủ về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long cũng xác định phải chuyển đổi không gian sống, sản xuất hợp lý hơn trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Mỗi địa phương phải xem xét thận trọng hồ chứa, trữ nước. Đồng bằng sông Cửu Long "không thể lấy một diện tích đủ rộng để làm hồ phục vụ cho một địa phương, nên cần cách tiếp cận tổng thể".
Ông ví dụ bài học ở tỉnh Trà Vinh, mùa hạn vừa qua tỉnh này không bị ảnh hưởng xâm nhập mặn do đã khơi thông nhiều luồng lạch, kênh mương. Đây cũng là bài học các địa phương cần nghiên cứu.

Hạn mặn năm nay dự báo sẽ khiến 30.000 hộ dân ở Đồng bằng sông Cửu Long thiếu nước sinh hoạt, 20.000 ha lúa đông xuân gieo sạ ngoài lịch khuyến cáo bị thiếu nước.
Đợt hạn mặn lịch sử năm 2016 (100 năm mới lặp lại), 10 trong số 13 tỉnh, thành Đồng bằng sông Cửu Long phải công bố thiên tai. Khô hạn đã khiến 160.000 ha đất bị nhiễm mặn, thiệt hại hơn 5.500 tỷ đồng. Năm 2020, hạn mặn làm 43.000 ha lúa bị thiệt hại, 80.000 hộ thiếu nước sinh hoạt, 6 tỉnh phải công bố tình huống khẩn cấp. Chính phủ đã chi 530 tỷ đồng cho 8 tỉnh ở đây ứng phó.

Phạm Dự


Sập sân khấu, 6 học sinh bị thương
Hà Nội14 học sinh đang biểu diễn văn nghệ thì bất ngờ giông gió ập đến kéo sập phông bạt sân khấu và mái hiên nhà văn hóa thôn làm 6 em bị thương.
Khoảng 16h ngày 3/6, tại lễ ra quân chiến dịch thanh niên tình nguyện hè năm 2024, 14 học sinh 8-12 tuổi xếp thành ba hàng biểu diễn văn nghệ trên sân khấu nhà văn hóa thôn Văn Lôi, xã Trạch Mỹ Lộc, huyện Phúc Thọ. Giông gió bất ngờ ập đến, thổi bay mái che sân khấu, giật đổ mái hiên nhà văn hóa thôn.

Video sập tường mai nhà văn hóa Phúc Thọ

Khoảnh khắc phông bạt và mái hiên nhà văn hóa đổ sập. Video: Huy Mạnh

Gạch vữa rơi phía sau vị trí các cháu biểu diễn. 6 em bị thương được đưa đi Bệnh viện Đa khoa huyện Phúc Thọ, trong đó 4 cháu đã về nhà do xây xát nhẹ. Một cháu bị rạn xương mu bàn chân và một cháu khâu ở trán, đang nằm theo dõi ở bệnh viện, đại diện UBND huyện Phúc Thọ cho biết.
Tại hiện trường, mái hiên nhà văn hóa rộng khoảng 5 m dùng để buộc dây căng tấm phông biểu diễn đổ sập. Gạch vữa rơi ngổn ngang xuống sàn xi măng sân nhà văn hóa. Sân khấu dựng bằng khung sắt, sàn gỗ bị xô đổ.

Hiện trường sự việc chiều 3/6. Ảnh: Nguyễn Tùng
Nguyên nhân ban đầu được xác định là mưa nhiều, phần mái hiên nhà văn hóa xây bằng gạch bị ẩm, thêm tác động của giông gió đã bung ra, rơi xuống đất.
Gia Chính - Thanh Hằng


300 cảnh sát chữa cháy rừng trên núi Chóp Vung ở Bình Định
Hơn 300 cảnh sát được điều động cùng bộ đội, kiểm lâm lên núi Chóp Vung, huyện Tuy Phước dập lửa, khi rừng keo lá tràm và bạch đàn cháy suốt 24 giờ.
Đám cháy trên núi Chóp Vung, xã Phước Thành, huyện Tuy Phước (Bình Định) bùng lên sáng 3/6. Do thời tiết khô hành, nắng nóng lá keo và bạch đàn bắt lửa, lan mạnh. Chi cục Kiểm lâm đã huy động các lượng lượng tham gia chữa cháy nhưng không thể khống chế.

Đám cháy trên núi Chóp Vung, đêm 3/6. Ảnh: Văn Định
Đến đêm, 300 cán bộ chiến sĩ cảnh sát cơ động Trung đoàn Cảnh sát Nam Trung bộ thuộc Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động Bộ Công an đóng tại TP Quy Nhơn được điều đến hiện trường phối hợp các lực lượng dập lửa. Các chiến sĩ chia làm hai mũi nhanh chóng tiếp cận hiện trường và dùng các công cụ để tạo đường băng cản lửa.
"Đồi dốc cao, núi đá nên chúng tôi phải bố trí trinh sát khảo sát đường lên và quá trình lên phải bố trí dây để cán bộ chiến sĩ băng qua những khu vực khó, tiếp cận đám cháy", Trung tá Nguyễn Anh Quân, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Cảnh sát cơ động Nam Trung Bộ cho biết.

Hơn 300 cảnh sát cơ động được huy động để dập lửa. Ảnh: Thạch Thảo
Đến 6h sáng nay, đám cháy đã được khống chế, tuy nhiên vẫn còn khói trên núi, nên khoảng 100 người vẫn ở lại trên núi để tìm nơi cháy ngún, ngăn lửa bùng phát trở lại.
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Bình Định, khả năng cháy xuất phát từ việc người dân đốt tổ ong. Khu vực cháy chủ yếu là rừng trồng 15-20 năm của Công ty TNHH Trồng rừng Quy Nhơn. Lực lượng chức năng đang thống kê diện tích rừng bị thiệt hại.

Phạm Linh


Nạt nộ bệnh nhân, y sĩ bị điều chuyển công tác
Đà NẵngBệnh viện Da liễu đã điều chuyển công tác với nam y sĩ Khoa Da Liễu 2 do ứng xử không chuẩn mực với người bệnh.
Ngày 3/6, Bệnh viện Da liễu Đà Nẵng cho biết đã điều chuyển nam y sĩ Khoa Da 2 đến làm việc tại Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, phân công công việc không liên quan đến tiếp xúc với bệnh nhân.
Trước đó, một nữ bệnh nhân đang điều trị bệnh zona thần kinh tại Khoa Da liễu phản ánh trên ứng dụng Cổng góp ý Đà Nẵng. Chị kể sáng 27/5 được thông báo xuống phòng điều trị. Đến nơi, chị gặp một nam y sĩ không đeo bảng tên trừng mắt hỏi "đi đâu đấy" và yêu cầu người bệnh "đi ra ngoài đợi".
Nam y sĩ sau đó gọi bệnh nhân vào phòng, nhưng không đọc tên đệm. Bốn bệnh nhân cùng tên đi vào, lúc này y sĩ mới đọc tên đệm thì mọi người mới biết chính xác ai được gọi để điều trị.

Bệnh viện Da liễu Đà Nẵng nơi bệnh nhân phản ánh sự việc. Ảnh: Ngọc Trường
Theo phản ánh của nữ bệnh nhân, nhân viên y tế trên luôn "nạt nộ chửi bới, ăn nói rất chợ búa", người bệnh hỏi gì cũng nói không biết. "Có bà cụ 80 tuổi ngồi gần tôi bị nạt nộ Bà ngồi đó đến chiều đi", chị thuật lại.
"Người bệnh zona cơn đau đớn hành hạ hàng ngày, chúng tôi cần sự động viên, ân cần của bác sĩ, nhưng đáp lại là thái độ coi thường bệnh nhân", chị phản ánh và cho biết nhiều người cũng rơi vào tình cảnh như mình nhưng không dám nói.
Trong văn bản báo cáo Sở Y tế ngày 30/5, ông Trần Công Đức, Phó giám đốc Bệnh viện Da liễu Đà Nẵng, xác nhận phản ánh của người dân là đúng. Sự việc "gây ảnh hưởng đến chất lượng khám, chữa bệnh và hình ảnh của bệnh viện".
Nguyễn Đông


Cần Thơ tồn đọng hàng nghìn giấy phép lái xe vì thiếu mực in
Do thiếu mực in, Sở Giao thông Vận tải Cần Thơ chỉ ưu tiên đổi, cấp lại giấy phép lái xe cho trường hợp thật sự cần thiết, tồn đọng khoảng 3.000 hồ sơ cấp mới.
Theo thông báo của Sở Giao thông Vận tải Cần Thơ, cơ quan này chỉ tiếp nhận hồ sơ cấp đổi giấy phép lái xe trong các trường hợp thực sự cần thiết như: giấy phép lái xe gần đến hạn đổi, mất cấp lại, trễ hạn... Đồng thời, đơn vị sẽ giãn thời gian trả kết quả cấp mới giấy phép lái xe đối với những kỳ sát hạch tổ chức sau ngày 1/5.
Hiện, mỗi ngày có khoảng 300 hồ sơ giấy phép lái xe các loại thuộc diện ưu tiên được đổi, cấp lại. Trong khi đó, từ đầu tháng 5 đến nay có khoảng 3.000 hồ sơ dạng này đang bị tồn đọng. Bình thường thời gian cấp mới bằng lái là 15 ngày.

Xe tập lái tại một cơ sở đào tạo, sát hạch ở quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ, ngày 3/6. Ảnh: An Bình
Ông Nguyễn Đăng Khoa, Phó giám đốc Sở Giao thông Vận tải TP Cần Thơ, cho biết lý do giãn thời hạn trả giấy phép lái xe là nguồn vật liệu in (mực và màng dán) dự trù từ đầu năm đã sử dụng gần hết.
Trước đây, vật liệu phục vụ in bằng lái xe được cấp phát từ Bộ Giao thông Vận tải. Nhưng theo quy định mới của Luật Đấu thầu 2023 (hiệu lực từ đầu năm 2024), việc mua sắm hàng hóa phục vụ công việc chuyên môn có giá trị trên 100 triệu đồng các địa phương sẽ tổ chức đấu thầu.
"Sở đã làm thủ tục, đang chờ thành phố phân cấp thẩm quyền duyệt dự toán, kế hoạch đấu thầu", ông Khoa nói và cho biết khả năng từ đầu tháng 8 việc cấp, đổi giấy phép lái xe sẽ trở lại bình thường.
Lãnh đạo Sở Giao thông Vận tải Cần Thơ cũng khuyến cáo trường hợp chưa thật sự cần thiết đổi như: giấy phép lái xe còn mới nhưng cần cập nhật thông tin về địa chỉ; hoặc bằng lái cũ, mờ nhưng còn hạn... thì người dân có thể hoãn lại để tránh ùn ứ.
Cần Thơ hiện có 12 cơ sở đào tạo và sát hạch lái xe cơ giới đường bộ. Trung bình mỗi tháng có hơn 2.000 trường hợp vượt qua kỳ thi sát hạch, cần được cấp mới giấy phép lái xe.
Nhiều địa phương khác trong vùng đã chủ động phân cấp thẩm quyền phê duyệt dự toán, kế hoạch đấu thầu mua vật liệu in bằng lái xe sớm hơn nên không xảy ra tình trạng hồ sơ bị tồn đọng như Cần Thơ.

An Bình


Chủ tài khoản Youtube '15s Bình Dương' bị phạt
Người đàn ông 34 tuổi, chủ tài khoản Youtube "15s Bình Dương", bị phạt 7,5 triệu đồng vì đăng tin sai về tình hình an ninh trật tự nơi ông Thích Minh Tuệ đi hành khất.
Ngày 3/6, Thanh tra Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Thừa Thiên Huế lập biên bản xử phạt anh Nguyễn Văn Tý, ở xã Thanh Tuyên, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương, chủ tài khoản kênh Youtube "15s Bình Dương".
Anh Tý bị phạt vì "đăng các video giật tít, câu view, thông tin sai sự thật về tình hình an ninh trật tự tại Thừa Thiên Huế khi ông Thích Minh Tuệ cùng đoàn người đi qua". Việc xử phạt căn cứ theo Điều 101 Nghị định 15/2020, sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 14/2022 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Nhà chức trách tạm giữ gậy livestream và 4 di động của Tý dùng để livestream.
Trên hành trình đi bộ từ Bắc vào Nam, ngày 31/5, ông Thích Minh Tuệ cùng đoàn người vào địa phận tỉnh Thừa Thiên Huế, anh Tý đi theo đoàn. Ngày 2/6, trên kênh Youtube "15s Bình Dương", anh này đăng tải các video với nội dung "Huế vỡ trận", "công an chặn tất cả phương tiện khi ông Thích Minh Tuệ đi qua". Đến ngày 3/6, kênh này tiếp tục đăng video "Chị gái dân địa phương cho biết vị trí của thầy đang ở đâu, cực căng".
Làm việc với nhà chức trách, anh Tý thừa nhận đã đăng thông tin sai sự thật về tình hình an ninh trật tự địa phương, nơi ông Thích Minh Tuệ đi qua. Một số nội dung mang hơi hướng mê tín dị đoan, gây tò mò cho người dân, dẫn đến tụ tập đông người, cản trở giao thông.
Võ Thạnh


Đại biểu Huỳnh Thị Phúc: Nên cấm người dân đốt pháo hoa
Bà Huỳnh Thị Phúc đề xuất cấm người dân đốt pháo hoa vì việc này không mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt nhưng đe dọa an toàn cháy nổ.
Thảo luận dự thảo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ sửa đổi sáng 3/6, Phó đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu Huỳnh Thị Phúc đề xuất bổ sung quy định thắt chặt hoạt động chế tạo, sản xuất kinh doanh bảo quản sử dụng pháo hoa, pháo nổ.
Việc quản lý, sử dụng, mua bán, bảo quản pháo hoa, pháo nổ được quy định tại Nghị định 137/2020. Theo đó, cơ quan, tổ chức, cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được sử dụng pháo hoa trong trường hợp: Lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm và trong hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Pháo được sử dụng phải mua tại tổ chức, doanh nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh pháo hoa.
Dẫn Chỉ thị 406 năm 1994 của Thủ tướng về cấm sản xuất, mua bán, đốt pháo, bà Phúc cho rằng văn bản này đã thay đổi thói quen đốt pháo của người vào dịp lễ, Tết nguyên đán 30 năm trước. "Đây được xem là một quyết định có tính lịch sử, được sự ủng hộ, đồng tình cao của nhân dân trong nhiều năm qua", bà nói.

Pháo hoa do Nhà máy Z121 thuộc Tổng cục Công nghiệp quốc phòng sản xuất. Ảnh: Ngọc Thành
Tuy nhiên, sau đó luật đã cho phép người dân được mua và sử dụng pháo hoa. Việc này thực hiện trong 2-3 năm qua và "không đóng góp gì cho sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước". Ngược lại, việc đốt pháo hoa theo bà Phúc còn đe dọa đến an toàn phòng chống cháy nổ và sức khỏe của người dân.
Bà Phúc cũng đánh giá việc cho phép người dân đốt pháo hoa không cần thiết khi hoạt động này đã được các địa phương và cơ quan chức năng tổ chức tập trung. Bắn pháo hoa tập trung phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí của nhân dân vào dịp Tết và sự kiện trọng đại, vừa bảo đảm yêu cầu về phòng chống cháy nổ.
"Từ việc trên, đề nghị Bộ Quốc phòng và Bộ Công an xem xét, dừng cho phép mua bán, sử dụng pháo hoa trong dịp Tết Nguyên đán", đại biểu Phúc nói và đề xuất nghiên cứu tiếp tục thực hiện các quy định tương tự như Chỉ thị 406/1994.
Bà Phúc cho rằng nếu siết chặt trở lại việc sử dụng pháo sẽ khắc phục bất cập, lỗ hổng trong quản lý mua bán, phân phối sử dụng pháo hoa phát sinh những năm qua, nhất là tình trạng nhập lậu, sử dụng sai quy định và đe dọa an toàn cháy nổ.

Đại biểu đề nghị cấm người dân đốt pháo hoa

Đại biểu Huỳnh Thị Phúc phát biểu sáng 3/6. Video: Truyền hình Quốc hội

Có ý kiến ngược lại, đại biểu Phạm Văn Hòa (Hội luật gia tỉnh Đồng Tháp) đề nghị cho phép doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh có điều kiện được sản xuất pháo hoa tầm thấp, thay vì chỉ đơn vị của Bộ Quốc phòng được thực hiện. "Dịp Tết, rất nhiều người dân muốn mua pháo hoa nhưng khó mua vì chỉ có Bộ Quốc phòng sản xuất.
Tại báo cáo dự kiến hướng tiếp thu dự thảo luật, Bộ Công an cho biết dự thảo không điều chỉnh đối với pháo hoa, pháo hoa nổ vì mục tiêu của dự thảo là quản lý, trang bị vũ khí, vật liệu trong thi hành công vụ, bảo đảm an ninh quốc gia, an toàn xã hội. Trong khi, đó pháo hoa, pháo hoa nổ được sản xuất nhằm phục vụ sử dụng trong các sự kiện văn hóa, chính trị và vui chơi, giải trí.
Bộ Công an cũng cho rằng Nghị định số 137/2020 về quản lý, sử dụng pháo đã quy định cụ thể về hoạt động này và quá trình thực hiện không phát sinh khó khăn, bất cập.
Khái niệm pháo nổ và pháo hoa lần đầu tiên được nêu cụ thể tại Nghị định 137/2020 có hiệu lực từ ngày 11/1/2021 thay thế nghị định 36/2009. Các cơ quan, doanh nghiệp, cá nhân có "năng lực hành vi dân sự đầy đủ" mới được sử dụng pháo hoa lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm. Ngoài dịp này, ai tự ý đốt pháo hay đốt pháo nhập lậu sẽ bị phạt 1-2 triệu đồng.
Theo Bộ Công an, pháo hoa là loại pháo chỉ phát sáng chứ không gây ra tiếng nổ. Ví dụ, pháo bông, pháo điện, pháo phụt, que hương phát sáng... hoặc pháo khi bắn lên trời không gây ra tiếng nổ mà chỉ tóe sáng. Người dân được phép đốt pháo hoa song việc sử dụng pháo nổ hoặc pháo hoa nổ (loại nằm trong pháo nổ) vẫn bị nghiêm cấm.

Sơn Hà


Ủy ban Xã hội đề nghị cung cấp việc thu chi 2% phí công đoàn
Ủy ban Xã hội đề nghị Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam cung cấp tình hình thu chi 2% kinh phí công đoàn để đại biểu Quốc hội có căn cứ quyết định chính sách.
Chiều 3/6, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự thảo Luật Công đoàn sửa đổi. Theo dự luật, kinh phí công đoàn do cơ quan, doanh nghiệp đóng duy trì mức 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động.
Đại diện cơ quan thẩm tra dự luật, Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thúy Anh cho biết Ủy ban đồng tình với đề xuất duy trì nguồn thu phí công đoàn 2% nhằm duy trì nguồn lực hiện có, khuyến khích xã hội hóa nguồn lực để công đoàn thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, chăm lo phúc lợi xã hội cho người lao động.
Kinh phí này còn khích lệ người lao động gắn bó với công ty, thúc đẩy doanh nghiệp có trách nhiệm hơn với người lao động. Trong tương lai, kinh phí công đoàn có thể còn được phân bổ cho tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp.
Để đề xuất trên nhận được sự đồng thuận cao, Ủy ban Xã hội đề nghị Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam cung cấp thông tin về tình hình thu chi, sử dụng 2% kinh phí công đoàn; thông tin về chậm đóng, trốn đóng và không thu được kinh phí công đoàn. Dựa vào báo cáo này, Quốc hội sẽ có đầy đủ cơ sở để xem xét, quyết định.

Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thúy Anh. Ảnh: Giang Huy
Về trích kinh phí công đoàn cho các cấp công đoàn và cho tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp, dự thảo được xây dựng theo hai phương án. Phương án 1 phân phối 2% kinh phí công đoàn cho tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp nếu có.
Phương án 2 là phân phối khoản thu 2% theo tỷ lệ 25/75. Theo đó, 25% do công đoàn cấp trên quản lý, sử dụng; 75% còn lại sẽ phân phối cho công đoàn cơ sở và tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp, theo từng trường hợp.
Nếu doanh nghiệp chỉ có tổ chức công đoàn, công đoàn cơ sở thì được phân phối toàn bộ 75%. Nếu doanh nghiệp chỉ có tổ chức của người lao động thì sẽ được phân phối theo số thành viên trên số lao động thu được kinh phí công đoàn. Khi doanh nghiệp chưa có công đoàn cơ sở và tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp thì công đoàn cấp trên tạm giữ toàn bộ 75% kinh phí trên.
Ủy ban Xã hội cho biết quá trình thẩm tra, thành viên Ủy ban vẫn còn hai loại ý kiến. Những người đồng ý với phương án 1 đề nghị Chính phủ phối hợp với Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam căn cứ vào tình hình thực tế để quy định chi tiết. Còn những thành viên đồng tình phương án 2 cho rằng việc phân định sử dụng kinh phí công đoàn giữa công đoàn cấp trên với công đoàn cơ sở và tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp thể hiện sự công khai, minh bạch trong quản lý, sử dụng tài chính công đoàn.

Chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Nguyễn Đình Khang trình bày tờ trình, chiều 3/6. Ảnh: Giang Huy
Chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Đình Khang giải thích việc duy trì nguồn kinh phí công đoàn 2% là cần thiết nhằm khuyến khích xã hội hóa nguồn lực, giúp công đoàn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Dự thảo Luật Công đoàn sửa đổi lần đầu trình Quốc hội cho ý kiến. Đại biểu sẽ thảo luận, góp ý xây dựng luật này ở hội trường vào sáng 18/6.

Phạm Dự


'Không nên gọi dao dùng trong lao động là vũ khí thô sơ'
Đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng những vật dụng phục vụ lao động sản xuất không nên gọi là vũ khí thô sơ vì đó chỉ là công cụ sản xuất.
Thảo luận tại hội trường Quốc hội sáng 3/6 về Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, đại biểu Phạm Văn Hòa, Phó chủ tịch Hội luật gia tỉnh Đồng Tháp, đề nghị giải thích từ ngữ về vũ khí, vũ khí thô sơ rõ ràng hơn.
Theo ông, ban soạn thảo đang gộp vũ khí của lực lượng vũ trang, hung khí của tội phạm và công cụ sinh hoạt của gia đình, công cụ lao động sản xuất của người dân thành "vũ khí thô sơ" là không hợp lý. "Người lao động sản xuất, mua bán, vận chuyển dao dài để đi lao động, sản xuất kinh doanh thì sao? Họ vận chuyển các công cụ như dao nhọn để đi sản xuất thì cấm là rất khó", ông nói, đề nghị xem xét thật kỹ để khi luật ra đời không ảnh hưởng đến người dân.

Đại biểu Phạm Văn Hòa phát biểu sáng 3/6. Ảnh: Media Quốc hội
Đại biểu Nguyễn Văn Cảnh đoàn Bình Định cũng cho rằng quy định dao 20 cm trở lên là vũ khí thô sơ là chưa hợp lý. Khi đó tội phạm sẽ sử dụng vũ khí thô sơ theo quy định hiện hành bởi "vũ khí thô sơ có lợi thế hơn trong các cuộc ẩu đả". Nhiều người cũng chọn cách dùng dao nhỏ gọn hơn để giải quyết mâu thuẫn.
Nhằm "phòng ngừa là chính" và tạo điều kiện cho người dân dùng dao để lao động sản xuất, ông Cảnh đề nghị không coi dao hoặc vật dụng sắc nhọn đang dùng hàng ngày là vũ khí thô sơ. Chỉ trong trường hợp người cầm dao, vật sắc nhọn ở hoàn cảnh "được suy đoán" là không vì mục đích lao động thì lúc đó dao mới là vũ khí thô sơ.
"Ranh giới giữa vật dụng thông thường và vũ khí thô sơ đều do người dân quyết định. Khi người dân cầm dao không vì mục đích lao động nhưng sau đó lại bỏ dao xuống để tránh các thương vong thì không coi đây là vũ khí thô sơ. Nếu quy định được rõ hơn như thế thì sẽ có hiệu quả hơn trong phòng chống tội phạm", ông Cảnh nói.

Đại biểu Nguyễn Văn Cảnh phát biểu sáng nay. Ảnh: Media Quốc hội
Theo dự thảo, dao có tính sát thương cao là vũ khí thô sơ, gồm dao sắc hoặc nhọn có chiều dài lưỡi từ 20 cm hoặc được hoán cải, lắp ráp để có công năng, tác dụng tương tự dao có tính sát thương cao. Tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân khi sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu dao có tính sát thương cao phải khai báo về số lượng, chủng loại, nhãn hiệu, tên cơ sở sản xuất với công an xã, phường, thị trấn sở tại. Quy định này nhằm quản lý chặt chẽ, không để tội phạm lợi dụng thực hiện hành vi phạm tội.
Bộ Công an giải thích dao có tính sát thương cao là phương tiện lưỡng dụng được người dân sử dụng phổ biến trong lao động, sản xuất, sinh hoạt. Do đó, tổ chức, cá nhân khi sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu dao có tính sát thương cao thuộc danh mục do Bộ trưởng Công an ban hành phải khai báo để công an xã, phường, thị trấn nắm bắt.
Người dân khi sử dụng dao có tính sát thương cao trong lao động, sản xuất, sinh hoạt thì không phải khai báo. Quy định nói trên "là biện pháp phòng ngừa, đấu tranh phòng chống tội phạm nhưng vẫn đảm bảo không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và người dân".

Phạm Dự


Ông Thích Minh Tuệ 'dừng đi bộ khất thực'
Sau khi trao đổi với nhà chức trách, ông Thích Minh Tuệ (Lê Anh Tú) đã "tự nguyện dừng việc đi bộ khất thực", theo Ban Tôn giáo Chính phủ.
Trưa 3/6, cổng thông tin của Ban Tôn giáo Chính phủ cho hay sau khi một số người đi bộ theo ông Tú gặp vấn đề sức khỏe, cơ quan chức năng đã gặp gỡ, trao đổi về việc nhà nước tôn trọng tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người, chính quyền địa phương tạo điều kiện để ông được đi bộ, hành trì theo ý nguyện, song cần bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe cho người dân và sự ổn định xã hội.
"Ông Lê Anh Tú đã nhận thức rõ quyền và nghĩa vụ của công dân, tự nguyện dừng việc đi bộ khất thực", theo Ban Tôn giáo Chính phủ.
Trong hành trình đi bộ từ Bắc vào Nam, chiều qua ông Thích Minh Tuệ và đoàn người đã tới đường tránh Huế, đoạn qua phường Hương Hồ, TP Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế. Sau khi đi bộ được gần 20 km, đoàn người dừng chân nghỉ qua đêm tại một nghĩa trang ven đường. Cảnh sát giao thông đã hướng dẫn ôtô lưu thông qua quốc lộ 1, không vào đường tránh Huế để đảm bảo an toàn cho đoàn.
Hàng trăm người sáng nay vẫn mang theo nước uống, thức ăn lên đường tránh TP Huế đoạn qua xã Hương Thọ, Hương Hồ chờ đảnh lễ ông Thích Minh Tuệ. Không thấy ông, nhiều người rời đi, một số tìm quán ven đường tiếp tục chờ.

Ông Thích Minh Tuệ trong lần trả lời VnExpress khi đi bộ qua Hà Tĩnh hôm 17/5. Ảnh: Đức Hùng
Ông Thích Minh Tuệ, tên khai sinh Lê Anh Tú, năm nay 43 tuổi. Từ năm 2017 đến 2023, ông ba lần đi bộ khất thực từ Nam ra Bắc và ngược lại. Năm 2024, lần thứ tư ông đi bộ từ tỉnh Khánh Hòa, theo trục đường chính lên Cao Bằng - Hà Giang và hiện đi theo chiều ngược lại.
Trong hành trình trở về, nhiều người đã đi theo, một số livestream hình ảnh ông Tuệ. Ngày 30/5, đoàn người tới Quảng Trị giữa tiết trời nắng nóng, thành viên trong đoàn là ông Lương Thanh Sơn, 47 tuổi bị sốc nhiệt, suy đa tạng, xuất huyết tiêu hóa dẫn tới tử vong. Ngày 2/6, thêm hai phụ nữ bị sốc nhiệt, đuối sức, đã được cấp cứu.
Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam từng có công văn gửi đến Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam các tỉnh, thành phố nêu ông Lê Anh Tú "không phải tu sĩ Phật giáo, không tu tập và không là nhân sự của bất cứ ngôi chùa, cơ sở tự viện nào của Giáo hội Phật giáo Việt Nam".
Về phía mình, ông cho biết từng có thời gian ngắn tu tập tại một ngôi chùa, được đặt pháp danh là Thích Minh Tuệ. Lâu nay ông chưa từng nhận là tu sĩ và bản thân cũng "cảm thấy chưa xứng đáng làm tu sĩ bởi đạo đức của mình chưa đạt đến cảnh giới đó". Ông muốn bộ hành trọn đời, mục đích "chỉ muốn thực hành những lời dạy của đức Phật nhằm giúp hoàn thiện bản thân".
Ông Thích Minh Tuệ nói những người đi theo không phải đệ tử của mình, nhưng nếu ai muốn đi cũng không cản. Nếu mọi người đi theo để tập bộ hành, rèn luyện sức khỏe, bước thẳng hàng, giữ yên lặng trật tự thì tốt. Còn tập trung chen nhau xô đẩy để ghi hình, phát trực tiếp, la ó lộn xộn thì không nên.
Việt An - Võ Thạnh


Thượng tướng Trịnh Văn Quyết làm Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị
Chủ tịch nước bổ nhiệm thượng tướng Trịnh Văn Quyết, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, giữ chức Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.
Sáng 3/6, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thống lĩnh các Lực lượng vũ trang, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh, trao quyết định bổ nhiệm cho thượng tướng Trịnh Văn Quyết.
Nửa tháng trước, đại tướng Lương Cường, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, được Bộ Chính trị phân công làm Thường trực Ban Bí thư thay bà Trương Thị Mai xin nghỉ công tác.

Thượng tướng Trịnh Văn Quyết nhận quyết định bổ nhiệm từ Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: Hoàng Phong
Thượng tướng Trịnh Văn Quyết, 58 tuổi, quê quán xã Thanh Quang, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương. Ông là cử nhân Xây dựng Đảng và cơ quan nhà nước; Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13.
Tháng 5/2016, ông được bổ nhiệm giữ chức Chính ủy Quân khu 2 và chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy Quân khu 2. Tháng 4/2021, ông giữ vị trí Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.

Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang và các tướng lĩnh quân đội tặng hoa chúc mừng thượng tướng Trịnh Văn Quyết. Ảnh: Hoàng Phong
Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam là cơ quan tham mưu chiến lược giúp Bộ Chính trị, Ban Bí thư, trong đó trực tiếp là Quân ủy Trung ương đề ra các chủ trương, biện pháp đúng đắn nhằm củng cố và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội, xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị.

Sơn Hà