Doanh nghiệp mất người vì công nhân 'né bảo hiểm'
Lao động muốn làm ở các xưởng gia công, không đóng bảo hiểm xã hội để chờ nhận trợ cấp một lần khiến các nhà máy tuân thủ đúng luật mất người, theo lãnh đạo doanh nghiệp TP HCM.
"Các nhà máy đang thiếu lao động nhưng công nhân chỉ muốn làm thời vụ, né bảo hiểm. Doanh nghiệp làm đúng luật thì họ không vào", bà Phùng Thị Minh Nghĩa, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH Sản xuất hàng tiêu dùng Bình Tiên (Biti’s), nói tại chương trình Đồng hành cùng doanh nghiệp do Liên đoàn lao động TP HCM tổ chức, ngày 10/5.

Bà Phùng Thị Minh Nghĩa, Phó tổng giám đốc Biti's. Ảnh: Lê Tuyết
Theo bà Nghĩa, các nhà máy sản xuất ở TP HCM đang thiếu lao động. Để ứng phó, Bình Tiên luôn nỗ lực cải tiến, đưa máy móc thiết bị vào nhiều khâu để giảm bớt sức người. Tuy nhiên, nhà máy luôn thiếu 5-7% nhân lực.
Lãnh đạo Biti’s cho rằng có hai nguyên nhân chính khiến các doanh nghiệp ở thành phố thiếu lao động.
Nguyên nhân đầu tiên là những công nhân bỏ về quê sau đợt dịch, kinh tế khó khăn. Nhóm này trở về địa phương làm ở các xưởng gia công nhỏ lẻ, chủ trả luôn các khoản đóng bảo hiểm xã hội vào lương.
Lý do tiếp theo là những lao động 30-35 tuổi đã có thời gian đóng bảo hiểm xã hội trên 10 năm và giờ muốn nhận trợ cấp một lần.
Theo bà Nghĩa, những công nhân này có độ chín về nghề nhưng dễ rời đi. Trong thời gian chờ đủ năm để nhận trợ cấp một lần, họ sẽ nhận trợ cấp thất nghiệp và tìm những công ty ký hợp đồng thời vụ "né" bảo hiểm xã hội để làm việc.
"Thực tế hiện nay là các doanh nghiệp tuân thủ đúng luật thì mất lao động, khó tuyển được người", bà Nghĩa nói.
Tương tự, ông Nguyễn Thanh An, Chủ tịch công đoàn Công ty TNHH Samho Việt Nam, nói rằng doanh nghiệp đang thiếu hơn 1.500 lao động nhưng tuyển người rất khó.
Theo ông An, công nhân né bảo hiểm nên muốn vào các xưởng sản xuất nhỏ, không ký hợp đồng, nhận lương ngày. Do đó doanh nghiệp tuân thủ đúng luật thì bị lao động chê vì theo quy định sau thời gian thử việc, công ty phải ký hợp đồng chính thức, đóng bảo hiểm xã hội.
"Ít nhất trong một năm đầu sau nghỉ việc, công nhân sẽ không muốn vào chính thức", ông An nói. Trong suốt thời gian này họ vừa nhận trợ cấp thất nghiệp, vừa làm thời vụ để không phát sinh đóng bảo hiểm, đảm bảo điều kiện nhận trợ cấp một lần. Nhiều công nhân có tay nghề, nhân sự gọi điện trực tiếp mời đến thương lượng mức lương cao nhưng họ vẫn từ chối.

Người dân chờ rút bảo hiểm xã hội một lần tại TP HCM, tháng 4/2023. Ảnh: Đình Văn
"Bất cập này một phần do cách thức thực thi pháp luật mang lại", đại diện Công đoàn Samho Việt Nam nói. Doanh nghiệp xuất khẩu bị ràng buộc chặt chẽ bởi các quy định của nhãn hàng, tuân thủ pháp luật, chậm đóng bảo hiểm xã hội sẽ bị nhắc nhở ngay. Trong khi các xưởng gia công nhỏ lẽ, tổ hợp gia đình... không đăng ký lao động, không tham gia bảo hiểm lại "lọt sổ".
Ông An đề xuất cơ quan quản lý, ngành bảo hiểm cần tăng cường thanh kiểm tra để các bên sử dụng lao động phải tuân thủ pháp luật, tạo sự công bằng trong cạnh tranh nguồn nhân lực.
Ngoài ra các doanh nghiệp đề nghị thành phố có thêm nhiều chính sách thu hút lao động vào thị trường chính thức. Lãnh đạo Biti’s cho rằng chi phí sinh hoạt ở TP HCM khá cao, thu nhập công nhân 6-8 triệu đồng mỗi tháng sẽ khó trang trải. "Nên có các chương trình khám sức khỏe định kỳ, bán hàng bình ổn, giá hợp lý đến lao động ở các nhà máy để giúp họ giảm chi phí", bà Nghĩa đề xuất.
Trong khi đó, ông Nguyễn Thành Tài, Giám đốc nhân sự Công ty cổ phần Đại Đồng Tiến, đề nghị thành phố có thêm chính sách hỗ trợ lao động ở các công ty tiếp cận gói vay ưu đãi thuê, mua nhà ở xã hội. Người lao động mua được nhà sẽ có động lực gắn bó với công ty bởi cần thu nhập ổn định để chi trả khoản vay.

Lê Tuyết


Ba ông cháu tử vong dưới hố nước
Thấy hai cháu nội bị đuối nước dưới hố sâu khoảng 3 m, ông Vi Văn Ố ở xã Hộ Đáp, huyện Lục Ngạn xuống cứu nhưng bất thành.
Khoảng 15h ngày 9/5, ba cháu Vi Hồng Phong 11 tuổi, Vi Thành Nguyên 13 tuổi và Vi Bảo An 15 tuổi, đều trú tại xã Hộ Đáp rủ nhau đi tắm tại hố nước rộng hơn 10 m2, sâu khoảng 3 m do một gia đình trong xã đào trữ nước tưới cây.
Phong và Nguyên không may bị đuối nước. An sau đó chạy về nhà gọi ông Vi Văn Ố, 59 tuổi, ra cứu. Tuy nhiên, cuộc giải cứu bất thành. Ba ông cháu được người dân đưa lên khi đã tím tái người và ngừng thở.
Phong và Nguyên là cháu nội ông Ố. Do bố mẹ đang làm công nhân khu công nghiệp Vân Trung, thị xã Việt Yên nên hai cháu ở nhờ nhà ông.
Chiều cùng ngày, thi thể ba ông cháu được bàn giao cho gia đình mai táng theo phong tục địa phương.
Từ đầu hè tới nay, trời nắng nóng, nhiều trẻ em gặp tai nạn đuối nước. Gần đây nhất ngày 1/5, ba học sinh ở xã Trung Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình sa vào vùng nước sâu khi tắm suối và tử vong.
Việt An


Báo cáo Bộ Chính trị về cải cách tiền lương trong tháng 5
Chính phủ yêu cầu Bộ Nội vụ hoàn thiện hồ sơ cải cách tiền lương để báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 5, sau đó triển khai chế độ tiền lương mới.
Nội dung cải cách tiền lương được nêu trong Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4 vừa ban hành. Bộ Nội vụ được giao phối hợp chặt với các bộ ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện hồ sơ. Đây sẽ là cơ sở để xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật triển khai chế độ tiền lương mới từ ngày 1/7 theo chỉ đạo của Chính phủ.
Ngoài ra, Chính phủ còn yêu cầu các bộ ngành, địa phương sớm hoàn thành phê duyệt vị trí việc làm với cơ quan, tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý.
Trước đó, kết luận phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị các đơn vị liên quan chuẩn bị kỹ để báo cáo cấp có thẩm quyền việc thực hiện cải cách tiền lương từ ngày 1/7. Ông yêu cầu không tăng giá đột ngột, tăng giá nhiều mặt hàng trong cùng thời điểm, đặc biệt là "không tăng giá vào thời điểm tăng lương".

Công chức Đà Nẵng làm việc tại Trung tâm hành chính thành phố. Ảnh: Nguyễn Đông
Hiện Bộ Nội vụ chủ trì cùng các bộ ngành xây dựng đề án cải cách tiền lương. Chánh văn phòng Bộ Nội vụ tại họp báo Chính phủ thường kỳ cho biết Ban Chỉ đạo cải cách tiền lương đã hoàn thiện hồ sơ nhưng đang xin ý kiến Thủ tướng một số vấn đề trước khi báo cáo Bộ Chính trị xem xét.
Các vấn đề xin ý kiến Thủ tướng gồm việc thống nhất 5 thang bảng lương, 9 nhóm phụ cấp chức vụ lãnh đạo, quản lý, chế độ tiền thưởng của lực lượng vũ trang; bảo lưu tiền lương, thu nhập với cán bộ giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý khi sắp xếp mà "lương mới thấp hơn lương cũ".
Bộ cũng xin ý kiến việc thực hiện chế độ trợ cấp với cán bộ, công chức có mức lương cơ bản thấp hơn lương tối thiểu vùng 1 (4.960.000 đồng).
Hiện lương cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang được tính bằng lương cơ sở (1,8 triệu đồng) nhân hệ số lương. Hệ số lương được tính theo ngạch bậc của từng nhóm công chức.
Từ ngày 1/7, công chức loại A (ngạch chuyên viên cao cấp hoặc tương đương) có mức lương cao nhất 14,4 triệu, thấp nhất 3,8 triệu đồng một tháng. Công chức loại B (ngạch chuyên viên chính hoặc tương đương), mức lương cao nhất 7,3 triệu; thấp nhất 3,3 triệu đồng. Công chức loại C (ngạch chuyên viên hoặc tương đương), mức lương cao nhất 6,5 triệu; thấp nhất 2,4 triệu đồng.
Từ giữa năm 2024, cán bộ, công chức, viên chức sẽ được trả lương theo vị trí việc làm thay vì hệ số cào bằng hiện nay. Dự kiến từ năm 2025, tiền lương cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang tiếp tục được tăng bình quân 7% mỗi năm. Chính phủ đã trích lập được nguồn 560.000 tỷ đồng, đảm bảo đủ cải cách tiền lương đến năm 2026.

Phạm Dự


Đề xuất đầu tư cao tốc Phủ Lý - Nam Định
Tỉnh Nam Định vừa đề xuất xây dựng tuyến cao tốc Phủ Lý - Nam Định dài 50 km, quy mô 4 làn xe, tổng vốn đầu tư 25 km giai đoạn 1 khoảng 9.400 tỷ đồng.
Nam Định kiến nghị Chính phủ cho phép lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án. Giai đoạn 1 xây dựng đoạn từ cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình, tỉnh Hà Nam đến nút giao với quốc lộ 10, TP Nam Định, trong đó đoạn qua tỉnh Hà Nam dài 16,6 km, đoạn qua tỉnh Nam Định 8,5 km. Đường có 4 làn xe hoàn chỉnh, có làn dừng khẩn cấp 2 bên, đường song hành, đường gom, vận tốc thiết kế 100 km/h.
Tổng mức đầu tư dự án giai đoạn 1 từ nay đến năm 2028 huy động từ ngân sách trung ương, địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác. Hai tỉnh Nam Định, Hà Nam sẽ bố trí vốn giải phóng mặt bằng đoạn cao tốc đi qua địa bàn.

Trạm thu phí Mỹ Lộc trên tuyến đường BOT từ quốc lộ 10 đến thị trấn Mỹ Lộc (Nam Định). Ảnh: Phương Linh
Hiện tuyến đường Phủ Lý - TP Nam Định khai thác theo quy mô đường cấp II, 4 làn xe theo hình thức BOT, BT. Sau hơn 10 năm đưa vào khai thác, tuyến này có lưu lượng giao thông tăng cao, khoảng 18.460 xe mỗi ngày đêm.
Theo quy hoạch, cao tốc Phủ Lý - Nam Định dài 50 km, quy mô 4 làn xe, trong đó đoạn Phủ Lý - TP Nam Định, dài 25 km, tiến trình đầu tư trước năm 2030. Bộ Giao thông Vận tải đánh giá nghiên cứu nâng cấp tuyến đường Phủ Lý - TP Nam Định lên quy mô cao tốc theo quy hoạch sẽ đáp ứng nhu cầu vận tải, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của địa phương.
Bộ cũng cho rằng giao UBND tỉnh Nam Định lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án là có cơ sở, tương tự một số tuyến cao tốc đã được Thủ tướng giao các địa phương thực hiện chuẩn bị đầu tư. Tuy nhiên, với tổng mức đầu tư khoảng 9.400 tỷ đồng, trung bình suất đầu tư 375 tỷ đồng/km là cao hơn nhiều so với suất đầu tư tuyến cao tốc xây dựng mới được Bộ Xây dựng công bố. Vì vậy, địa phương cần rà soát giải pháp thiết kế, chi phí xây dựng theo quy định, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả.
Hiện hai bên đường Phủ Lý - TP Nam Định có nhiều khu công nghiệp, khu dân cư, các khu du lịch như đền Trần, Phủ Dày - Nam Định, đền Trần Thương, Trung tâm Phật giáo Trúc Lâm Thiên Trường - Nam Định... Trên tuyến đường tồn tại nhiều giao cắt, dễ ùn tắc vào các dịp cao điểm và ngày cuối tuần, mùa lễ hội.

Anh Duy


Khách bỏ quên valy nữ trang tại sân bay Nội Bài
Hà NộiNữ hành khách bỏ quên valy chứa tiền, vàng, kim cương trị giá gần 300 triệu đồng tại khu vực công cộng nhà ga T2 sân bay quốc tế Nội Bài, chiều 9/5.
Trong khi tuần tra, anh Trần Văn Tiền, nhân viên An ninh cơ động Nội Bài, phát hiện valy hành lý bỏ quên tại khu vực trên. Hình ảnh camera an ninh ghi nhận chủ nhân chiếc valy đã lên xe rời khỏi nhà ga.
Anh Tiền phối hợp lực lượng an ninh kiểm tra chất nổ, lập biên bản thu giữ tài sản. Valy đựng máy tính, iPad, hai chiếc đồng hồ, tiền mặt, thẻ ngân hàng và nhiều trang sức như kim cương, vàng bạc có giấy tờ mua bán, ước trị giá 300 triệu đồng.

Nữ trang trong valy do hành khách bỏ quên tại Nội Bài. Ảnh: NIA
Anh Tiền liên hệ theo số điện thoại tìm thấy trong valy, được biết khách đang trên đường về gần TP Việt Trì. Chị cho hay đi cùng con trai trên chuyến bay KE0164 từ Thổ Nhĩ Kỳ về Việt Nam. Do bận hỗ trợ con sử dụng xe lăn nên chị đã bỏ quên valy.
Sau khi đưa con về nhà, hành khách quay trở lại sân bay nhận lại tài sản.

Anh Duy


Cho 'thuê' vỉa hè ở 11 tuyến đường trung tâm TP HCM
11 tuyến đường có vỉa hè rộng ở trung tâm được quận 1 thí điểm cho sử dụng một phần tổ chức các hoạt động kinh doanh dịch vụ, mua bán hàng hóa có thu phí.
Theo kế hoạch của quận, thời gian thí điểm thực hiện từ nay đến hết ngày 30/9. Các tuyến đường bao gồm: Hoàng Sa, Mạc Đĩnh Chi, Hải Triều, Chu Mạnh Trinh, Lê Thánh Tôn, Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Hàm Nghi, Trần Hưng Đạo, Cô Bắc, Võ Văn Kiệt.
Trước đó, quận 1 lên danh mục 52 tuyến đường có vỉa hè đủ điều kiện sử dụng một phần tổ chức hoạt động kinh doanh, mua bán hàng hoá và 12 tuyến cho giữ xe có thu phí. Việc thí điểm trước 11 tuyến được đưa ra nhằm hoàn thiện, chuẩn hoá công tác quản lý và đăng ký sử dụng một phần vỉa hè phố làm điểm kinh doanh, mua bán trên địa bàn.
Địa phương cho biết sẽ ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý việc cho thuê vỉa hè. Trong đó, quận triển khai phần mềm tra cứu và đăng ký sử dụng tạm thời hè phố, giúp người dân thuận tiện tìm kiếm các thông tin liên quan khi có nhu cầu sử dụng vỉa hè và đóng phí.

Vỉa hè đường Hoàng Sa, phường Đa Kao, quận 1, tháng 12/2023. Ảnh: Gia Minh
Tháng 7 năm ngoái, TP HCM ban hành quyết định mới về quản lý và sử dụng tạm một phần lòng đường, hè phố, thay quyết định cũ đã áp dụng 15 năm. Trên cơ sở này, HĐND thành phố ban hành mức phí để áp dụng cho từng trường hợp sử dụng vỉa hè, lòng đường, hiệu lực từ đầu năm nay. Ngoài quận 1, nhiều quận huyện khác trên địa bàn cũng đang rà soát, lập danh mục các tuyến đủ điều kiện tổ chức các hoạt động có thu phí.
Hiện, các trường hợp được sử dụng một phần lòng đường, hè phố và đóng tiền, gồm: tổ chức các hoạt động văn hóa (thể thao, diễu hành, lễ hội) và điểm giữ ôtô phục vụ hoạt động văn hóa; điểm kinh doanh dịch vụ, mua - bán hàng hóa; giữ xe có thu tiền dịch vụ; nơi trung chuyển rác thải sinh hoạt của doanh nghiệp vệ sinh môi trường đô thị...
Mức phí được thành phố áp dụng dựa trên giá đất bình quân tại 5 khu vực, ở nội thành sẽ cao hơn ngoại ô. Trong đó, mức thấp nhất cho hoạt động giữ xe là 50.000 đồng, cao nhất 350.000 đồng/m2 mỗi tháng. Các hoạt động khác sẽ áp dụng 20.000-100.000 đồng/m2.
Theo hướng dẫn của Sở Giao thông Vận tải, vỉa hè thuộc diện cho sử dụng một phần phải rộng ít nhất 3 m, trong đó 1,5 m dành cho người đi bộ. Còn với lòng đường, sau khi chừa lại ít nhất hai làn ôtô cho một chiều đi, phần còn lại nếu đủ điều kiện mới tổ chức các hoạt động khác ngoài mục đích giao thông.

Gia Minh


Công viên trung tâm Sài Gòn hư hại sau ngày hội du lịch
Hơn 6.000 m2 thảm cỏ, bồn kiểng, đường gạch ở Công viên 23 Tháng 9, quận 1 bị hư hỏng, chết khô sau khi tổ chức ngày hội du lịch kéo dài hai tuần.
Sáng 9/5, thảm cỏ khu B Công viên 23/9 bị úa vàng hàng loạt. Nhiều nhóm cỏ nhỏ vẫn còn xanh xen lẫn vùng cỏ chết rộng lớn, trơ khoảng đất khô cằn. Cạnh đó, một số cây hoa cao 40-50 cm trong bồn hoa hình lưỡi liềm cũng bị dập gãy, ngã xiêu vẹo. Các bồn kiểng trồng cây trầu bà ở cạnh mặt đường Lê Lai, phường Bến Thành xơ xác.
Tình trạng cây xanh tại công viên bị hư hại xảy ra sau khi không gian nơi đây được dùng để tổ chức Ngày hội du lịch TP HCM lần 20, từ ngày 28/3-10/4 (tính cả thời gian lắp đặt, tháo dỡ các gian hàng). Chương trình do Trung tâm Xúc tiến Du lịch TP HCM thực hiện.

Đại diện Văn phòng Quản lý Công viên 23 Tháng 9 cho biết khi lễ hội diễn ra, các gian hàng dựng lên bồn kiểng, thảm cỏ trong nhiều ngày đã khiến chúng bị hư hại. Nhiều người tham quan cũng giẫm đạp, khiến nhiều cây bị gãy thân, gốc chết dần.
Sau khi kết thúc chương trình, công viên cùng đơn vị tổ chức có ký xác nhận khối lượng thiệt hại để làm căn cứ tính chi phí khắc phục. Trong đó, có hơn 5.500 m2 cỏ lá gừng, 779 m2 bồn kiểng bị đã bị chết. Ngoài cây xanh, gần 30 m2 đá granite, nền bêtông, đường gạch bị vỡ. Tổng chi phí tái lập, khắc phục thiệt hại hơn 484 triệu đồng. Còn phí bảo dưỡng, chăm sóc cây xanh trong thời gian tổ chức ngày hội gần 263 triệu đồng.
"Một tháng qua, công viên đã nhiều lần gửi văn bản yêu cầu đơn vị tổ chức chi trả kinh phí để trồng lại cỏ, bồn hoa nhưng chưa được", đại diện Văn phòng quản lý Công viên 23 Tháng 9 nói.

Theo Trung tâm quản lý hạ tầng kỹ thuật (Sở Xây dựng TP HCM), việc tổ chức chương trình đã ảnh hưởng nghiêm trọng cảnh quan công viên, ảnh hưởng đến việc phục vụ người dân. Cơ quan này cũng đã gửi văn bản đến các đơn vị liên quan yêu cầu chi trả kinh phí chăm sóc, bảo dưỡng, khắc phục hư hỏng tại công viên.
Ông Lê Trương Hiền Hoà, Phó giám đốc Sở Du lịch TP HCM, cho biết ngày hội tổ chức kéo dài, cộng với việc nắng nóng nên cây xanh, thảm cỏ bị hư hỏng. Việc khắc phục hư hại chưa thể thực hiện do vướng thủ tục. "Sở đã báo cáo UBND thành phố sớm bố trí kinh phí để khắc phục hiện trạng cho công viên sớm nhất có thể", ông Hoà nói.
Công viên 23 Tháng 9 có diện tích hơn 9 ha, rộng 90 m và dài hơn 1.100 m, ở trung tâm quận 1. Công viên được giới hạn bởi Quảng trường Quách Thị Trang và các đường Phạm Ngũ Lão, Lê Lai, Nguyễn Trãi.
Trước năm 1975, công viên là nhà ga xe lửa Sài Gòn. Công viên gồm ba khu A, B, C. Trong đó, một phần khu A (giáp công trường Quách Thị Trang) đã được giải tỏa, lập rào chắn để xây dựng nhà ga ngầm, tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên. TP HCM đã lên kế hoạch để cải tạo lại công viên này từ năm 2020, song đến nay chưa thực hiện được.

Đình Văn


Robot sẽ đào hầm đường sắt Nhổn - ga Hà Nội trong quý II
Với đoạn ngầm dự án đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội, nhà thầu sẽ khởi động thi công máy khoan hầm bằng robot (TBM) trong quý II.
Báo cáo tại hội nghị lần thứ ba Hội đồng điều phối vùng đồng bằng sông Hồng sáng 9/5, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư cho biết dự án đường sắt trên cao Nhổn - ga Hà Nội đạt tiến độ tổng thể 78,52% giá trị hợp đồng (tăng hơn 1% so với tháng trước). Với đoạn ngầm, nhà thầu đang tập trung thi công kết cấu các ga ngầm để máy khoan hầm bằng robot làm việc.
Robot đào hầm là cỗ máy nặng khoảng 800 tấn do hãng Herrenkecht (Đức) chế tạo với công nghệ TBM (Tunnel Boring Machine). Máy có nhiều bộ phận phức tạp như đầu cắt, khiên đào, tay trộn, buồng điều áp, xi lanh đẩy, hệ thống vận chuyển đất thải... Việc đưa robot vào thi công sẽ đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo tính chính xác, giảm thiểu tác động tới môi trường xung quanh.

Đường sắt trên cao Nhổn - ga Hà Nội, đoạn qua cầu vượt Mai Dịch. Ảnh: Ngọc Thành
Trong một tháng rưỡi từ 11/3, tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội vận hành thử đoạn trên cao. Đây là bước cuối cùng trong 8 bước thử nghiệm và căn chỉnh hệ thống trước khi đưa dự án vào vận hành. Dự kiến đến tháng 6, nhà thầu hoàn thành chứng nhận an toàn hệ thống, kiểm tra nghiệm thu bàn giao để bàn giao, đưa đoạn trên cao vào vận hành thương mại từ tháng 7.
Dự án đường sắt Nhổn - ga Hà Nội khởi công năm 2009, kế hoạch hoàn thành năm 2015, nhưng sau bốn lần lùi tiến độ, mốc mới toàn tuyến dự kiến là 2027. Tuyến đường dài 12,5 km, với 8 ga trên cao, 4 ga ngầm, đi qua 6 quận, gồm Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, Cầu Giấy, Đống Đa, Hoàn Kiếm và Ba Đình.
Ngoài dự án này, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết dự án vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội đã có 6/7 dự án thành phần đang thực hiện, một dự án đang chuẩn bị. 3 dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hiện cơ bản đạt tiến độ đề ra, thu hồi 95,2% diện tích đất trên toàn tuyến.

Phạm Dự


Doanh nghiệp chậm được hỗ trợ dự án BOT giao thông
Doanh nghiệp đầu tư dự án BOT hầm Đèo Cả, cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn chậm được thanh toán phần hỗ trợ của nhà nước, làm ảnh hưởng phương án tài chính.
Hầm đường bộ qua Đèo Cả (giáp ranh Phú Yên và Khánh Hòa) là dự án trọng điểm quốc gia, được đầu tư theo hình thức BOT với tổng vốn hơn 21.610 tỷ đồng, trong đó nhà đầu tư huy động hơn 16.560 tỷ, nhà nước hỗ trợ 5.040 tỷ. Từ năm 2021, các hạng mục thuộc dự án gồm hầm Đèo Cả, hầm Cù Mông và mở rộng hầm Hải Vân đã đưa vào hoạt động.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Hữu Hùng, Phó chủ tịch Tập đoàn Đèo Cả - đại diện nhà đầu tư, đến nay phần vốn ngân sách nhà nước đóng góp 1.180 tỷ đồng nằm trong tổng số vốn hơn 5.040 tỷ đồng nhà nước hỗ trợ vẫn chưa được giải ngân.
Mặt khác, theo phương án tài chính, nhà đầu tư được thu phí trạm La Sơn - Túy Loan trên cao tốc La Sơn - Túy Loan để thu phí hoàn vốn dự án hầm Đèo Cả. Do chính sách thay đổi nên nhà đầu tư không được thu phí trạm này, khiến tài chính của dự án bị thiếu hụt hơn 2.000 tỷ đồng.

Dự án hầm Đèo Cả giữa Phú Yên và Khánh Hòa. Ảnh: Anh Duy
Tương tự, dự án BOT cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn đang chờ hỗ trợ của nhà nước do vướng mắc phương án tài chính. Dự án gồm hai hạng mục là xây dựng chính tuyến cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn dài 64 km và nâng cấp quốc lộ 1 từ Bắc Giang đến Lạng Sơn. Một thời gian dài dự án bị đình trệ do nhà đầu tư không đủ năng lực, buộc cơ quan nhà nước đưa Tập đoàn Đèo Cả vào "giải cứu". Đèo Cả đã huy động hơn 12.180 tỷ đồng gồm nguồn vốn nhà đầu tư và vốn tín dụng, không được nhà nước hỗ trợ như các dự án BOT khác.
Dự án đưa vào khai thác từ tháng 1/2020, giúp tiết kiệm thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Lạng Sơn, giảm ùn tắc trên quốc lộ 1. Tuy nhiên, doanh nghiệp dự án gặp khó khăn do ngân hàng đã tạm dừng giải ngân vốn vay tín dụng, nhà đầu tư phải tự huy động vốn để thanh toán cho nhà thầu.
Tháng 3 vừa qua, UBND tỉnh Lạng Sơn đề nghị Thủ tướng xem xét hỗ trợ từ nguồn ngân sách trung ương khoảng 5.600 tỷ đồng (không quá 50% tổng mức đầu tư) để đảm bảo phương án tài chính của dự án, giúp việc vận hành, khai thác dự án BOT cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn được ổn định.
Theo ông Nguyễn Hữu Hùng, Phó chủ tịch Tập đoàn Đèo Cả, hiện nay doanh nghiệp phải vay dài hạn gần 20.000 tỷ đồng cho các dự án hạ tầng giao thông, tập trung 3 dự án BOT là chuỗi hầm Đèo Cả - Cù Mông - Hải Vân và cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn, hầm đường bộ Phước Tượng - Phú Gia. Doanh nghiệp kiến nghị được Chính phủ bố trí 5.600 tỷ nguồn vốn ngân sách nhà nước cho dự án Bắc Giang - Lạng Sơn, đồng thời sớm giải ngân phần vốn ngân sách Nhà nước cam kết đóng góp 1.180 tỷ đồng cho dự án hầm Đèo Cả và hơn 2.000 tỷ đồng thay thế việc thu phí trạm La Sơn - Túy Loan để đảm bảo phương án tài chính.
Hai dự án trên nằm trong 8 dự án BOT hạ tầng giao thông đang gặp vướng mắc do thay đổi chính sách mà Bộ Giao thông Vận tải đã nhiều lần kiến nghị Chính phủ giải quyết. Theo PGS.TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ, các nhà đầu tư đã hoàn thành trách nhiệm trong hợp đồng, sản phẩm đã mang lại hiệu quả cho xã hội. Khó khăn của dự án là do khách quan và chủ quan của Nhà nước thông qua việc thay đổi chính sách, quy hoạch sau khi dự án BOT đã triển khai.
"Chúng tôi mong Chính phủ xử lý quyết liệt tồn tại của các dự án, giảm khó khăn cho doanh nghiệp và tạo niềm tin cho nhà đầu tư", PGS Trần Chủng nói.

Anh Duy


Công nhân bị trừ lương vì nhà máy mất hàng
TP HCMHơn 100 công nhân nhà máy Nobland Việt Nam ở quận 12 bị trừ lương vài trăm đến gần một triệu đồng vì khoảng 3.000 chiếc áo của công ty bị tuồn ra ngoài.
Ngày 7/5, Công ty TNHH Nobland Việt Nam, 100% vốn Hàn Quốc, hoạt động trong ngành may mặc, trả lương tháng 4 cho công nhân. Tuy nhiên, trong phiếu lương của 112 người làm việc ở khâu hoàn thành có thêm phần "điều chỉnh lương", tức bị doanh nghiệp trừ tiền với lý do "mất hàng".
Theo đó, 31 công nhân nhận lương thời gian bị trừ đồng loạt 270.000 đồng, nhóm nhận lương sản phẩm, cán bộ quản lý bị trừ thấp nhất gần 64.000 đồng và cao nhất 805.000 đồng. "Công ty không chứng minh được ai lấy, hàng bị mất như thế nào mà đã trừ tiền chúng tôi là vô lý", một nữ công bị trừ hơn 300.000 đồng, nói.
Theo nữ công nhân, ngày 27/4, khâu hoàn thành nhận thông tin có một lượng hàng (khoảng 3.000 chiếc áo) của khu vực này bị mất và tuồn ra ngoài. Công ty đã bỏ ra 70 triệu đồng mua lại từ các shop bán hàng. Để giảm thiệt hại, doanh nghiệp chịu 40 triệu đồng, số còn lại trừ vào thu nhập của lao động. Số tiền trừ được tính dựa theo chức vụ, hệ số và số giờ công của mỗi người trong tháng 4.
"Nhận được thông tin, chúng tôi đã phản ứng và yêu cầu công ty làm rõ ai là người làm mất hàng, không thể quy chụp cho tất cả", nữ công nhân nói. Sau đó, dù không có thông báo chính thức về việc mất hàng nhưng công ty vẫn tiến hành trừ lương của công nhân.

Công nhân Nobland trong giờ sản xuất. Ảnh: Lê Tuyết
Ông Nguyễn Văn Tần, Chủ tịch công đoàn Công ty Nobland Việt Nam, cho biết ngay khi doanh nghiệp thông báo mất hàng và trừ lương của lao động, công đoàn đã có ý kiến với ban giám đốc. "Quan điểm của công đoàn là không được trừ", ông Tần nói.
Theo ông Tần, khi chưa tìm được người tuồn hàng ra ngoài, doanh nghiệp trừ lương của lao động sẽ khiến họ bức xúc. Công đoàn cũng đề nghị ban giám đốc báo công an để điều tra, trả lại sự trong sạch cho người lao động. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn tiến hành trừ lương của công nhân.
Bà Nguyễn Võ Minh Thư, Phó Ban quản lý các Khu chế xuất, công nghiệp TP HCM (Hepza), cho biết đã nhận được khiếu nại của người lao động và làm việc với công ty Nobland Việt Nam. Tại buổi làm việc hôm 8/5, doanh nghiệp cho rằng khu vực hoàn thành để mất hàng tức những người làm việc tại đây đã không hoàn thành năng suất nên bị trừ thưởng.
Theo bà Thư, dù công ty có quy chế thưởng, phạt riêng nhưng các điều khoản phải tuân thủ quy định pháp luật. Trường hợp người lao động làm mất hàng, trộm cắp tài sản của công ty, pháp luật đều có quy định rõ như buộc bồi thường bằng vật chất hoặc sa thải. Tuy nhiên, doanh nghiệp muốn xử lý được phải có bằng chứng rõ ràng và đảm bảo đúng trình tự pháp luật, tức phải qua hội đồng xử lý kỷ luật với đầy đủ các bên tham gia.
Cũng theo lãnh đạo Hepza, doanh nghiệp không đưa ra được bằng chứng người lao động tuồn hàng ra ngoài. Do đó, việc ban giám đốc trừ lương của tập thể là không đúng và phải hoàn trả cho lao động. Hepza cũng đề nghị doanh nghiệp báo công an điều tra việc mất hàng. Điều này sẽ đảm bảo xử lý đúng người và cũng để bảo vệ quyền lợi công ty.
Sáng 9/5, VnExpress đã liên hệ Công ty Nobland để làm rõ các nội dung liên quan, song chưa được phản hồi.

Lê Tuyết


Tỷ phú muối ở Bạc Liêu
Qua nhiều năm, ông Phan Văn Phúc, 71 tuổi, huyện Hoà Bình, khai phá nhiều đất đai hoang hóa để làm muối, thu lãi hơn tỷ đồng mỗi vụ.
Ngày đầu tháng 5, một trong những cánh đồng muối rộng hơn 2 ha của gia đình ông Phúc ở ấp Vĩnh Lạc, xã Vĩnh Thịnh, đang vào cao điểm thu hoạch. Dưới cái nắng rực lửa, nhân công tất bật cào, vác muối kịp giao cho khách hàng.

Ông Phúc kiểm tra hạt muối trắng. Ảnh: An Minh
Cha mẹ ông Phúc là một trong những diêm dân đầu tiên khai phá vùng đất hoang hóa ở xã Vĩnh Thịnh, tạo nên những cánh đồng muối bạt ngàn. Tiếp nối truyền thống gia đình, năm 1979, ông Phúc xuất ngũ rồi về quê lấy vợ, khởi nghiệp từ nghề muối.
Ban đầu, ông Phúc khai phá khoảng 6 ha đất ở ấp Vĩnh Tiến, xã Vĩnh Thịnh. Khu vực này đất hoang hóa, phèn mặn, mọc đầy cây mắm, vợ chồng ông tạo mặt bằng, đắp bờ bao xung quanh để làm muối. Thời gian đầu, chưa có nhiều kinh nghiệm cộng thêm bờ bao không kiên cố nên sản lượng rất thấp.
Ông Phúc bỏ ra khoảng 50 triệu đồng đầu tư, song 2 năm đầu phải chịu lỗ. Đến năm thứ 3, ruộng muối của gia đình mới cho năng suất ổn định, ông bắt đầu huề vốn. Một năm sau, hoạt động sản xuất dần nâng cao, gia đình ông sống được với nghề.
"Thời điểm này tôi thường xuyên phải thức trắng đêm canh lấy nước biển đưa vào sân muối", ông Phúc nói. Nước biển được dẫn lên ruộng sau đó trải qua quá trình bốc hơi dưới ánh mặt trời, rồi kết tinh thành hạt muối. Toàn bộ quá trình mất khoảng 2 tháng. Vụ muối rơi vào 4 tháng bắt đầu từ tháng 12 năm trước đến tháng 4 năm sau. Mỗi vụ nông dân có thể thu hoạch 3-4 lần.

Cánh đống muối trải bạt của gia đình ông Phan Văn Phúc. Ảnh: An Minh
Có lãi từ nghề, ông Phúc tích lũy mua thêm đất, mở rộng diện tích sản xuất. Đến năm 2000, ông sở hữu 45 ha đất làm muối, mỗi năm thu hoạch trên 75.000 giạ muối (mỗi giạ 30 kg). Đến nay ông là người có diện tích sản xuất muối quy mô lớn nhất vùng. Mỗi vụ ông thu lợi nhuận khoảng một tỷ đồng.
Theo ông Phúc, nghề muối có nghịch lý hễ năm nào trúng đậm, giá sụt giảm, còn năm nào thời tiết không thuận lợi, sản lượng thấp, giá tăng cao. Chính sự không ổn định về sản lượng và giá cả, thu nhập của diêm dân bấp bênh. Nhiều hộ ít vốn, thiếu kho bảo quản dễ lâm cảnh túng thiếu, phải bỏ nghề.
Nhiều năm theo nghề, ông Phúc cho rằng để làm được hạt muối đạt chất lượng, nông dân cần chuẩn bị làm sân thật bằng phẳng, sạch sẽ, nguồn nước luôn được đảm bảo. Đây cũng chính là điều kiện khiến hạt muối đạt độ mặn nhưng không chát đắng, thị trường ưa chuộng.
Ông cho biết thường giá muối sẽ có chu kỳ 3-4 vụ tăng cao một lần. Người sản xuất sau khi thu hoạch bán liền giá sẽ không cao, nhất là những năm trúng mùa, sản lượng lớn. Vì vậy ông chủ động xây nhiều kho để trữ lại, khi giá cả phù hợp mới xuất bán.

Do đặc điểm thổ nhưỡng, muối Bạc Liêu được đánh giá mặn nhưng không chát đắng. Ảnh: An Minh
Nhờ gắn bó với nghề muối, gia đình ông Phúc trở nên khấm khá. Hiện ông có hơn 20 ha đất sản xuất muối, ba kho trữ với sức chứa khoảng 30.000 giạ, 2 ha để đầu tư trải bạt làm muối trắng. Ông truyền nghề, cho các con nhiều ruộng làm muối để lập nghiệp.
Ông Trần Minh Đức, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thịnh, cho biết gia đình ông Phúc là hộ sản xuất muối có diện tích lớn nhất ở địa phương. Ông thường xuyên hỗ trợ các hộ cùng nghề, tạo việc làm cho nhiều lao động nhàn rỗi ở xã.
Bạc Liêu là một trong những tỉnh có diện tích muối lớn nhất nước với gần 1.400 ha. Sản xuất muối là nghề truyền thống tại địa phương với bề dày hơn 100 năm. Năm 2020, nghề làm muối ở tỉnh được Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Muối Bạc Liêu không chỉ được sử dụng rộng rãi trong nước mà còn được xuất khẩu sang các nước, nhất là thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc... Để bảo tồn, nâng cao hiệu quả nghề muối tại địa phương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hỗ trợ 130 tỷ đồng cho đề án nâng cấp cánh đồng muối của tỉnh.
Chúc Ly


Cựu chủ tịch huyện bị kỷ luật
Gia LaiÔng Nguyễn Hồng Linh, cựu chủ tịch UBND huyện Chư Sê cùng cấp phó bị kỷ luật do áp dụng chính sách giải phóng mặt bằng gây khiếu kiện kéo dài.
Ngày 9/5, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Gia Lai thông báo mức kỷ luật cảnh cáo ông Nguyễn Hồng Linh, Phó giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh, cựu Chủ tịch UBND huyện; ông Nguyễn Hữu Tâm, cựu phó chủ tịch UBND huyện bị khiển trách
Theo Ủy ban kiểm tra, hai người này vi phạm khi thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Dự án đường Hồ Chí Minh, đoạn tuyến tránh qua huyện Chư Sê, gây hậu quả nghiêm trọng, để khiếu kiện kéo dài.
Dự án quốc lộ 14 đoạn tránh Chư Sê dài 10,8 km, mức đầu tư gần 250 tỷ đồng, do Bộ Giao thông Vận tải làm chủ đầu tư. UBND huyện Chư Sê được giao phần bồi thường hỗ trợ, tái định cư.
Năm 2017, UBND huyện thu hồi hơn 21.000 m2 của 274 hộ dân, chi trả trên 61 tỷ đồng bồi thường. Hai năm sau, dự án hoàn thành, song 217 hộ dân đủ điều kiện nhưng không nhận được khoản hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp với hơn 26 tỷ đồng, nên liên tục khiếu kiện.
Qua rà soát hồ sơ, Bộ Giao thông Vận tải cho rằng huyện áp dụng chính sách giải phóng mặt bằng chưa đúng quy định và đã bổ sung hơn 26 tỷ đồng chi trả cho các hộ dân bị ảnh hưởng.
Trần Hóa


Gần 30 hộ ở trung tâm TP HCM đăng ký sử dụng vỉa hè
Gần 30 hộ kinh doanh ở quận 1 đăng ký sử dụng một phần vỉa hè để buôn bán và đóng phí trong ngày đầu địa phương thí điểm ở 11 tuyến đường.
Ngày 9/5, nhiều hộ kinh doanh ăn uống dọc đường Hải Triều, quận 1, sắp xếp bàn ghế bày bán trên vỉa hè. Đây là một trong 11 tuyến đường trung tâm được quận cho thí điểm sử dụng một phần vỉa hè tổ chức hoạt động kinh doanh dịch vụ, mua bán hàng hoá.
Anh Trần Huy Hoàng, chủ quán phở ở số 19 Hải Triều, nói đã đăng ký sử dụng 8 m2 vỉa hè trước nhà, mỗi m2 có mức phí 100.000 đồng một tháng. Phần diện tích này giúp anh đủ không gian sắp xếp thêm hai bàn cho khách ăn uống nhưng vẫn chừa được lối đi thông thoáng vào phía trong.
"Tôi đóng tiền sử dụng liên tục trong ba tháng, tổng chi phí 2,4 triệu đồng. Mức phí này khá phù hợp so với vị trí khu trung tâm", chủ quán phở nói.

Nhân viên quán phở sắp xếp bàn ghế đón khách trên phần diện tích đăng ký sử dụng ở đường Hải Triều, ngày 9/5. Ảnh: Gia Minh
Cũng theo anh Hoàng, đường Hải Triều được nhiều người biết đến là một trong những khu phố thiên về ẩm thực, vui chơi ban đêm. Trên tuyến có cao ốc Bitexco cùng nhiều công ty, văn phòng làm việc... Trước đây khi quán đông khách, anh thừa nhận dù không được phép nhưng một số lần vẫn kê bàn ghế trên vỉa hè buôn bán và bị nhắc nhở. Do vậy, khi thành phố cho phép, anh lập tức đăng ký và đóng phí, giúp việc kinh doanh được chính danh.
Ngoài đường Hải Triều, 10 tuyến khác ở quận 1 từ hôm nay cũng bắt đầu thí điểm cho sử dụng một phần vỉa hè để kinh doanh, mua bán hàng hóa và đóng phí, gồm: Hoàng Sa, Mạc Đĩnh Chi, Chu Mạnh Trinh, Lê Thánh Tôn, Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Hàm Nghi, Trần Hưng Đạo, Cô Bắc, Võ Văn Kiệt. Trong ngày đầu tiên, 27 hộ đã đăng ký thông qua ứng dụng được quận triển khai.
Theo phương án của quận 1, phần diện tích kinh doanh ở vỉa hè các tuyến này bố trí về phía nhà dân và cho để xe máy tự quản phía sát mép đường. Phần giữa vỉa hè là lối cho người đi bộ với chiều rộng ít nhất 1,5 m.

Phần giữa vỉa hè trên đường Hải Triều bố trí lối đi bộ, ngày 9/5. Ảnh: Gia Minh
Với 11 tuyến thí điểm, người dân đăng ký thông qua phần mềm Tra cứu chức năng hè phố quận 1, giúp họ thuận tiện tìm kiếm các thông tin liên quan khi có nhu cầu sử dụng vỉa hè, mức phí.
Trên ứng dụng này có nhiều mục như danh sách phường, tuyến đường trong diện thí điểm... Người có nhu cầu khi đăng ký cần cung cấp các thông tin cá nhân, diện tích sử dụng, thời gian, mục đích... Khi đáp ứng các điều kiện, địa phương sẽ cấp phép. Hiện, chỉ chủ hộ hoặc người đang thuê nhà được xem xét cho sử dụng vỉa hè.
Ông Nguyễn Thành Phát, Trưởng phòng Quản lý đô thị quận 1, cho biết việc thí điểm cho sử dụng một phần vỉa hè ở 11 tuyến đường trên nhằm tăng hiệu quả trong quản lý. Quận ứng dụng công nghệ trong việc đăng ký và thu phí để tăng tính công khai, minh bạch, thuận lợi cho người dân. Theo kế hoạch, việc thí điểm thực hiện đến cuối tháng 9, sau đó địa phương sẽ đánh giá, triển khai đồng bộ qua những tuyến đường khác nếu đủ điều kiện.

Một quán cà phê ở đường Lê Thánh Tôn sắp xếp bàn ghế cho khách ngồi trên phần diện tích đã kẻ vạch, ngày 9/5. Ảnh: Gia Minh
Trước đó, tháng 7 năm ngoái, TP HCM ban hành quyết định mới về quản lý và sử dụng tạm một phần lòng đường, hè phố, cho phép một số trường hợp được sử dụng một phần lòng đường, hè phố và đóng phí, như: tổ chức các hoạt động văn hóa (thể thao, diễu hành, lễ hội) và điểm giữ ôtô phục vụ hoạt động văn hóa; điểm kinh doanh dịch vụ, mua - bán hàng hóa; giữ xe có thu tiền dịch vụ...
Trên cơ sở này, HĐND thành phố sau đó ban hành mức phí để áp dụng cho từng trường hợp sử dụng, hiệu lực từ đầu năm nay. Theo đó, mức phí dựa trên giá đất bình quân tại 5 khu vực, ở nội thành sẽ cao hơn ngoại ô. Trong đó, mức thấp nhất cho hoạt động giữ xe là 50.000 đồng, cao nhất 350.000 đồng/m2 mỗi tháng. Các hoạt động khác áp dụng 20.000-100.000 đồng/m2.
Vỉa hè thuộc diện cho sử dụng một phần phải rộng ít nhất 3 m, trong đó 1,5 m dành cho người đi bộ. Còn với lòng đường, sau khi chừa lại ít nhất hai làn ôtô cho một chiều đi, phần còn lại nếu đủ điều kiện mới tổ chức các hoạt động khác ngoài mục đích giao thông.

Gia Minh


Đề xuất dùng hợp đồng mua nhà ở hình thành trong tương lai để đăng ký thường trú
Bộ Công an đề xuất thêm nhiều thay đổi về giấy tờ dùng để đăng ký thường trú, trong đó có hợp đồng mua nhà ở hình thành trong tương lai.
Đề xuất trên nằm trong dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Cư trú 2020 đang được lấy ý kiến.
Thường trú là nơi công dân sinh sống ổn định, lâu dài và đã được đăng ký với công an địa phương. Luật Cư trú hiện quy định công dân muốn đăng ký thường trú phải có chỗ ở hợp pháp thuộc quyền sở hữu của mình hoặc không thuộc sở hữu của mình nhưng được chủ hộ chỗ đó đồng ý.
Trong dự thảo mới, Bộ Công an đề xuất bổ sung nhiều loại giấy tờ công dân có thể dùng khi đăng ký thường trú. Đó là hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai; Giấy tờ chứng minh "sổ đỏ" đang được thế chấp tại ngân hàng, giấy tờ mua bán viết tay, cam kết không có tranh chấp.
Ngoài ra, Bộ Công an đề xuất thêm điều kiện muốn đăng ký thường trú tại nhà thuê hoặc nhà ở nhờ thì hợp đồng thuê nhà hoặc văn bản về ở nhờ phải được công chứng, chứng thực. Đây là điểm mới bởi quy định hiện hành chỉ yêu cầu người thuê nhà, ở nhờ chứng minh "chỗ ở hợp pháp" bằng hợp đồng thuê, văn bản ở nhờ mà không cần công chứng, chứng thực.
Những giấy tờ cần thiết để đăng ký thường trú vẫn giữ nguyên như trước, gồm sổ đỏ, giấy phép xây dựng, hợp đồng mua bán, giấy tờ trao tặng nhà tình nghĩa...
Theo Luật Nhà ở 2023, nhà ở hình thành trong tương lai là nhà đang trong quá trình đầu tư, xây dựng hoặc chưa được nghiệm thu đưa vào sử dụng theo quy định về xây dựng.

Một dự án ở khu đô thị Kim Chung - Di Trạch, Hà Nội. Ảnh: Ngọc Thành
Trong dự thảo này, Bộ Công an cũng lần đầu đề xuất quy định cụ thể về đăng ký thường trú cho trẻ em mới sinh. Theo đó nơi thường trú của trẻ mới sinh là nơi thường trú của cha, mẹ. Nếu cha, mẹ có nơi thường trú khác nhau thì nơi thường trú của trẻ mới sinh là nơi thường trú của cha hoặc mẹ mà trẻ thường xuyên chung sống. Trường hợp không xác định được nơi thường xuyên chung sống thì nơi thường trú của trẻ là nơi do cha, mẹ thỏa thuận.
Trong 60 ngày kể từ khi đăng ký khai sinh, cha, mẹ, người giám hộ phải làm thủ tục đăng ký thường trú cho trẻ. Trường hợp không đủ điều kiện đăng ký thường trú thì phải đăng ký tạm trú hoặc khai báo thông tin về cư trú cho trẻ.

Phạm Dự


Ông Mai Tiến Dũng, Phạm Thái Hà bị đề nghị kỷ luật
Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị cấp có thẩm quyền kỷ luật nguyên Bộ trưởng Mai Tiến Dũng, Bí thư Bắc Giang Dương Văn Thái và trợ lý Chủ tịch Quốc hội Phạm Thái Hà.
Tại kỳ họp 41 diễn ra ngày 7-8/5, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét, thi hành kỷ luật 6 cán bộ. Đó là các ông Mai Tiến Dũng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; Dương Văn Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Giang; Phạm Thái Hà, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Cơ quan, Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Trợ lý Chủ tịch Quốc hội.

Cựu Bộ trưởng Mai Tiến Dũng. Ảnh: VGP
Ba người khác cũng bị đề nghị kỷ luật gồm ông Hồ Văn Điềm, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Gia Lai; Lê Tuấn Hồng, nguyên Tỉnh ủy viên, Bí thư Huyện ủy Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh và Nguyễn Văn Khước, Tỉnh ủy viên, Ủy viên Ban cán sự đảng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc.
Cơ quan Kiểm tra Trung ương khai trừ ra khỏi Đảng ông Chu Quốc Hải, nguyên Phó bí thư Đảng ủy, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường; Hoàng Văn Nhiệm, Phó giám đốc Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Phúc.

Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang Dương Văn Thái lúc đương nhiệm. Ảnh: Gia Chính
Những cán bộ nói trên bị xác định suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; vi phạm nghiêm trọng quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Ngoài ra, họ còn vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương; gây hậu quả rất nghiêm trọng, dư luận bức xúc, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị công tác, "đến mức phải xem xét, xử lý kỷ luật".

Ông Phạm Thái Hà tại Quốc hội, tháng 2/2024. Ảnh: Media Quốc hội
9 ngày trước, ông Mai Tiến Dũng bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, ra lệnh bắt tạm giam để điều tra về tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Ông Dũng bị cáo buộc có sai phạm liên quan một dự án tại tỉnh Lâm Đồng song các hành vi cụ thể chưa được công bố.
Ông Mai Tiến Dũng, 65 tuổi, là Ủy viên Trung ương Đảng hai khóa 11, 12; từng làm Chủ tịch UBND, Bí thư Tỉnh ủy Hà Nam. Tháng 4/2021, ông nghỉ theo chế độ sau một nhiệm kỳ giữ chức Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ.
Từ khi nghỉ hưu đến khi bị bắt, ông Dũng từng hai lần bị kỷ luật. Tháng 1/2023, ông bị Ban Bí thư cảnh cáo do thiếu trách nhiệm trong vụ "chuyến bay giải cứu". Một năm sau, ông Dũng bị Bộ Chính trị khiển trách do liên quan sai phạm tại Bộ Công Thương.
Ngày 1/5, ông Dương Văn Thái bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, tạm giam để điều tra tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, liên quan vụ án tại Tập đoàn Thuận An. Cùng vụ án, công an bắt ông Phạm Thái Hà, Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội kiêm trợ lý Chủ tịch Quốc hội, với cáo buộc Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi.
Những người bị khởi tố đầu tiên từ hôm 15/4 là ông Nguyễn Duy Hưng và Nguyễn Khắc Mẫn, Phó tổng giám đốc, về tội Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ.
Theo Bộ Công an, từ tháng 12/2014 đến 12/2023, Tập đoàn Thuận An đã trực tiếp hoặc liên doanh trúng 38 gói thầu tại 16 tỉnh, thành trên cả nước với tổng giá trị 23.000 tỷ đồng. Bộ Công an nhận thấy riêng năm 2022-2023, Thuận An "phát triển nóng", trúng nhiều gói thầu trị giá 18.000 tỷ đồng, trong số này nhiều gói thầu thuộc chương trình phục hồi phát triển kinh tế sau Covid-19. Việc này được cơ quan điều tra cho rằng "là điều rất đặc biệt".
Ông Thái, 54 tuổi, từng là Trưởng Chi cục thuế thị xã Bắc Giang; Phó chủ tịch, Chủ tịch thành phố Bắc Giang; Phó chủ tịch, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang. Ông làm Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang từ tháng 10/2020.
Ông Thái là Bí thư Tỉnh ủy đương nhiệm thứ 6 bị kỷ luật trong nhiệm kỳ 2020-2025. Người gần nhất là bà Hoàng Thị Thúy Lan, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc, bị khai trừ Đảng sau khi bị bắt với cáo buộc Nhận hối lộ trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn.
Ông Phạm Thái Hà, 48 tuổi, quê huyện Tiền Hải, Thái Bình, có học vị tiến sĩ kinh tế, Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (CPA) chuyên về lĩnh vực tài chính, ngân hàng. Ông có nhiều năm làm thư ký, trợ lý cho ông Vương Đình Huệ từ lúc ông Huệ còn là Tổng Kiểm toán Nhà nước cho đến khi làm Phó thủ tướng, Bí thư Thành ủy Hà Nội, Chủ tịch Quốc hội.

Phạm Dự


Cháy hơn 60 ha rừng keo và mía ở Khánh Hòa
Hơn 60 ha rừng keo trồng lâu năm và mía tại thị xã Ninh Hòa bị cháy suốt từ đêm qua, đến chiều nay lực lượng chức năng mới cơ bản khống chế được ngọn lửa.
Phó chủ tịch UBND xã Ninh Sơn Mai Xuân Bình cho biết đám cháy được phát hiện vào khuya ngày 7/5, tại rừng thuộc tiểu khu 59, xã Ninh Sơn (thị xã Ninh Hòa) của Ban quản lý rừng phòng hộ Bắc Khánh Hòa.
Gió lớn làm ngọn lửa bùng phát mạnh, lan sang khu vực trồng mía lưu gốc (đã được người dân thu hoạch), mía giống và keo trồng lâu năm của người dân thôn 5, xã Ninh Sơn.

Hiện trường vụ cháy ở xã Ninh Sơn, thị xã Ninh Hòa. Ảnh: Kim Tiền
Cơ quan chức năng sau đó huy động nhiều lực lượng tham gia dập lửa, di dời tài sản cho người dân ở các chòi canh rẫy tại các khu vực cháy. Cảnh sát PCCC và cứu hộ cứu nạn Công an tỉnh Khánh Hòa điều hai xe chuyên dụng cùng 14 chiến sĩ đến hiện trường hỗ trợ. Đến 17h ngày 8/5, đám cháy cơ bản được khống chế.
Ước tính sơ bộ thiệt hại khoảng 45 ha mía; 15 ha rừng keo trồng 2-4 tuổi; hàng chục ha rừng thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Khánh Hòa. Theo lực lượng chữa cháy, bên cạnh cháy rừng keo, mía, còn cháy cỏ thực bì, cùng với thời tiết nắng nóng nên công tác dập lửa gặp nhiều khó khăn.

Lực lượng chức năng tham gia chữa cháy rừng. Ảnh: Minh Bằng
Ông Đỗ Anh Thy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Khánh Hòa, cho biết lực lượng quản lý bảo vệ rừng cùng địa phương đang nỗ lực dập tắt đám cháy hoàn toàn. Nguyên nhân vụ cháy đang được điều tra.
Thị xã Ninh Hòa tổng diện tích đất tự nhiên hơn 119.000 ha, trên 70% là núi rừng. Địa phương có diện tích trồng mía khoảng 2.000 ha, đang đứng trước nguy cơ bị thu hẹp do thời tiết nắng hạn.

Bùi Toàn


40 xe điện du lịch ở Hội An bị thiêu rụi
40 xe điện chở du khách tham quan Hội An bị thiêu rụi sau đám cháy ở nhà xe trường Cao đẳng Điện lực miền Trung, sáng 8/5.
Khoảng 6h, lửa xuất phát từ nhà xe ở phía sau ký túc xá trường Cao đẳng Điện lực miền Trung, đường Nguyễn Tất Thành, TP Hội An sau đó lan nhanh, sáng rực cả vùng. Cột khói đen bốc cao hàng trăm mét, kèm nhiều tiếng nổ lớn.
Nhà để xe rộng khoảng 500 m2, lợp mái tôn, dựng khung sắt, đang để 52 xe điện chở du khách của doanh nghiệp. Nhân viên nhà trường đã đưa 12 xe ra ngoài, trong đó 6 xe bị cháy một phần.

40 xe điện chở du khách ở Hội An bị thiêu rụi

Bãi để xe điện bốc cháy sáng 8/5. Video: Đắc Thành

Cảnh sát đã điều 4 xe chữa cháy cùng hàng chục lính cứu hỏa đến phun vòi rồng vào dập lửa, chống cháy lan sang khu vực khác của trường.
Đến 7h, đám cháy được dập tắt. Nhà để xe đổ sập, bức tường xung quanh bị cháy sém, 40 xe điện bị thiêu rụi.

Cảnh sát phun nước dập lửa. Ảnh: Đắc Thành
Ông Nguyễn Anh Tuyên, Hiệu trưởng trường Cao đẳng Điện lực miền Trung, cho biết một doanh nghiệp kinh doanh xe điện chở khách tham quan phố cổ Hội An mượn sân phía sau ký túc xá của trường để nhờ xe điện qua đêm.
"Hỏa hoạn không gây hư hại tài sản cho trường, nhưng thiệt hại lớn cho doanh nghiệp", ông nói.
Cảnh sát đang khám nghiệm hiện trường, điều tra nguyên nhân cháy.
Đắc Thành


Bản đúc nổi trên Cửu đỉnh được công nhận di sản tư liệu thế giới
TP HuếNhững bản đúc nổi trên bảo vật quốc gia Cửu đỉnh ở Thế Tổ Miếu được UNESCO công nhận di sản tư liệu thế giới, ngày 8/5.
Ông Trần Hữu Thùy Giang, Chánh văn phòng UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, cho biết hồ sơ Cửu đỉnh - Hoàng cung Huế đã được đưa vào Danh mục ký ức thế giới tại hội nghị toàn thể lần thứ 10 của Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương (UNESCO) tổ chức ở Mông Cổ.

Cửu đỉnh được trưng bày trong sân Thế Tổ Miếu. Ảnh: Võ Thạnh
Cửu đỉnh là 9 chiếc đỉnh đồng lớn được vua Minh Mạng cho đúc năm 1835, với hơn 20.000 kg đồng, chì, kẽm và hoàn thành năm 1837, được đặt trước sân Thế Tổ Miếu ngay từ khi ra đời đến nay.
Cả 9 chiếc đỉnh đều có hình dáng giống nhau: Bầu tròn, cổ thắt, miệng loe, trên miệng có hai quai, dưới bầu có 3 chân. Mỗi chiếc đỉnh cao 2,3-2,5 m, thiết kế quai và chân riêng biệt. Trọng lượng mỗi đỉnh từ 3.200 đến hơn 4.300 kg. Trên thân đỉnh có các dòng ghi chú bằng chữ Hán về niên đại, trọng lượng và tên đỉnh, kèm hình tượng chạm nổi núi sông, văn vật nước Đại Nam thế kỷ 19.
Vua Minh Mạng cho đúc Cửu đỉnh nhằm biểu thị sự trường tồn của triều đại, sự giàu đẹp và thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước. Đây là nguồn tư liệu độc đáo, quý hiếm về lịch sử, văn hóa - giáo dục, địa lý, phong thủy, y dược, nghệ thuật thư pháp, được giới nghiên cứu Việt Nam và nước ngoài đánh giá cao.

Nhân viên Trung tâm Bảo tồn di tích Huế dập bản các họa tiết trên Cửu đỉnh. Ảnh: Võ Thạnh
Đến nay, Thừa Thiên Huế đã có 6 di sản thế giới, gồm: Quần thể di tích cố đô Huế; nhã nhạc, âm nhạc cung đình Việt Nam; mộc bản triều Nguyễn; châu bản triều Nguyễn; thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế; những bản đúc nổi trên Cửu đỉnh.
Võ Thạnh


Đường sắt thiệt hại hơn 50 tỷ đồng do sạt lở hầm Bãi Gió
Trong 10 ngày xảy ra sạt lở hầm Bãi Gió, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) bị thiệt hại 50,4 tỷ đồng để khắc phục sự cố, chuyển tải hành khách bằng đường bộ.
Theo VNR, chi phí khắc phục sự cố là 3,6 tỷ đồng, thiệt hại trực tiếp 18,7 tỷ đồng và giảm doanh thu 28 tỷ đồng.
Hầm Bãi Gió sạt lở khiến tuyến đường sắt Bắc Nam bị gián đoạn, phải phong tỏa khu gian giữa ga Hảo Sơn (xã Hòa Xuân Nam, thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên) và ga Đại Lãnh (xã Đại Lãnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa).
Trong 10 ngày, ngành đường sắt đã tổ chức chuyển tải 30.100 hành khách bằng ôtô từ ga Giã (huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa) đến ga Tuy Hòa (tỉnh Phú Yên) và ngược lại, phục vụ ăn uống miễn phí cho khách bị ảnh hưởng. Khoảng 11.700 vé bị khách trả lại do sự cố sạt lở.

Sạt lở trong hầm Bãi Gió. Ảnh: Bùi Toàn
Ngoài ra, nhiều chuyến tàu hàng phải ngừng chạy, hàng trăm nghìn tấn hàng phải chuyển tải bằng đường bộ. Nhiều hành khách và chủ hàng đã thay đổi vận chuyển tàu bằng phương tiện khác dẫn đến doanh thu vận tải sau khi sự cố bị giảm, chưa hồi phục như trước.
Từ năm 2019, các dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường sắt Hà Nội - TP HCM được triển khai. Theo VNR, trong quá trình thi công, hoạt động vận tải đường sắt gặp nhiều khó khăn do năng lực chạy tàu giảm, thời gian bị kéo dài. Số tiền giảm doanh thu và các chi phí liên quan là hơn 200 tỷ đồng mỗi năm.
Do đó, VNR kiến nghị Chính phủ xem xét giảm 50% phí sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt cho các doanh nghiệp kinh doanh vận tải cho đến khi hoàn thành toàn bộ dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường sắt Hà Nội - TP HCM.
Hầm đường sắt Bãi Gió thuộc xã Đại Lãnh, huyện Vạn Ninh, dài hơn 400 m, cao 5 m, rộng 4 m, được Pháp xây năm 1930, hoạt động năm 1936. Công trình đi qua đèo Cả, nối hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa.
Ngày 12/4, khối đất đá khoảng 180 m3 sạt lở từ trần hầm Bãi Gió xuống đường ray khiến đường sắt Bắc Nam phải tạm dừng khai thác để sửa chữa. Hầm được thông tàu vào tối 21/4.

Đoàn Loan


Hàng loạt xe máy trượt ngã trong mưa
Đồng NaiCơn mưa khá lớn khiến mặt đường Phan Trung ở TP Biên Hoà trơn trượt, hàng loạt xe máy bị trượt ngã, nhiều người phải nhập viện, chiều 8/5.
17h, cơn mưa khá lớn đổ xuống trung tâm TP Biên Hòa khiến nhiều tuyến đường ngập cục bộ. Nhiều cây xanh ở trường học, ven đường gãy đổ.
Đoạn đường Phan Trung chừng 200 m qua phường Tân Mai trơn trượt khiến hàng trăm xe máy đi qua bị ngã. Những xe phía trước gặp nạn khiến xe sau phanh gấp nên cũng té theo, có lúc cả gần 10 chiếc cùng ngã sóng soài trên đường.

Xe máy bị trượt ngã trên đường Phan Trung, chiều 8/5. Ảnh: Phước Tuấn
Theo người dân trong khu vực, tình trạng xe máy bị ngã trên đoạn đường này thường xảy ra vào thời điểm đầu mùa. Hai ngày qua có hơn trăm xe máy bị té do mặt đường trơn trượt, có vụ phải nhập viện.
"Có thể do dầu mỡ theo nước từ cống trồi lên rồi bám ở mặt đường là nguyên nhân khiến mặt đường trơn trượt khi trời mưa", anh Kiệt, nhà ở đường Phan Trung nói, cho biết người dân gần khu vực đã đặt biển cảnh báo trước đoạn đường trơn trượt. Khi trời ngớt mưa, xe máy chạy qua bình thường, không còn bị ngã.

Hàng trăm lượt tai nạn vì đường trơn trượt

Hàng loạt người bị té do đường trơn trượt. Video: Phước Tuấn - Đỗ Nam

Phó chủ tịch UBND TP Biên Hoà Nguyễn Duy Tân cho biết sau khi kiểm tra, lực lượng chức năng xác định đoạn đường khoảng 200 m qua khu vực người dân bị té có nhiều quán ăn, cửa hàng. Có thể quá trình buôn bán họ đổ đồ thừa có chứa dầu mỡ xuống cống nước và một số người tạt nước có chứa dầu mở ra đường gây trơn trượt.
Thành phố đã chỉ đạo đơn vị chuyên môn khắc phục ngay trong sáng mai, đồng thời yêu cầu các phường có tuyên truyền, vận động người dân buôn bán hai bên đường nâng cao ý thức tránh gây nguy hiểm cho người dân.

Biển cảnh báo đặt ở đoạn đường trơn trượt. Ảnh: Phước Tuấn
Theo các chuyên gia lái xe an toàn, xe đi trên đường thải ra dầu, nhớt, bụi bẩn, cộng với bụi, đất. Khi trời nắng nóng kéo dài, các chất bẩn sẽ khô nhanh, không gây ra hiện tượng trơn trượt.
Tuy nhiên, nếu trời mưa nhẹ, lượng mưa không đủ lớn để làm trôi các chất bẩn, thay vào đó biến chúng thành một hỗn hợp nhầy dính trên mặt đường, cực kỳ trơn trượt, khiến lốp xe giảm độ bám. Xe máy chỉ hai bánh, không tự đứng như ôtô nên dễ ngã.
Khi gặp hiện tượng này, điều đầu tiên tài xế cần làm là giữ bình tĩnh và không phanh gấp. Nếu cần dừng để mặc áo mưa, cần giảm tốc độ từ từ, tìm nơi an toàn, trống xe, và dùng xi-nhan để báo hiệu cho các xe sau.
Nếu sử dụng xe số, tài xế cần đưa xe về số thấp, sau đó nhả ga, tận dụng lực hãm của động cơ để giảm tốc độ. Đối với xe tay ga chỉ cần nhả ga, và rà nhẹ, nhấp nhả phanh để giảm tốc. Lưu ý khi phanh là bóp (hoặc đạp) cả phanh trước và sau. Không bóp phanh cứng hoặc chuyển hướng đột ngột, vì rất dễ bị trượt bánh và ngã.

Phước Tuấn


Lễ rước mục đồng ở Đà Nẵng
Người dân làng cổ Phong Lệ rước mục đồng, làm lễ trước viên đá thần để cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, bội thu.

Chiều 7/5 (29/3 âm lịch), ông Lê Đức Phước và ông Nguyễn Quyền, cùng 56 tuổi, người làng Phong Lệ, xã Hòa Châu, huyện Hòa Vang, dắt trâu ra cánh đồng của làng để dự lễ rước mục đồng.
Lễ này bắt nguồn từ tín ngường thờ Thần Nông của người dân Đà Nẵng. Trong tâm thức của người dân làng Phong Lệ, Thần Nông bảo trợ nông nghiệp, ban cho mùa màng tươi tốt, bội thu.
Trước đây, cứ 3 năm dân làng tổ chức lễ một lần, nhưng từ năm 1936 bị gián đoạn và đến năm 2007 mới được phục dựng. Từ năm 2014, lễ hội cũng bị gián đoạn đến nay.

Chiều 7/5 (29/3 âm lịch), ông Lê Đức Phước và ông Nguyễn Quyền, cùng 56 tuổi, người làng Phong Lệ, xã Hòa Châu, huyện Hòa Vang, dắt trâu ra cánh đồng của làng để dự lễ rước mục đồng.
Lễ này bắt nguồn từ tín ngường thờ Thần Nông của người dân Đà Nẵng. Trong tâm thức của người dân làng Phong Lệ, Thần Nông bảo trợ nông nghiệp, ban cho mùa màng tươi tốt, bội thu.
Trước đây, cứ 3 năm dân làng tổ chức lễ một lần, nhưng từ năm 1936 bị gián đoạn và đến năm 2007 mới được phục dựng. Từ năm 2014, lễ hội cũng bị gián đoạn đến nay.

Trong làng Phong Lệ bây giờ chỉ còn ông Phước (bên phải) và ông Quyền làm nghề chăn trâu để phục vụ cày cấy, còn lại đa số thuê máy cày. Hai ông vẫn nhận bừa thuê cho nhiều hộ dân mỗi khi vào vụ lúa. "Bừa bằng trâu giúp đất tơi để lúa phát triển tốt hơn", ông Quyền nói.

Hai tuần trước, hai ông được trưởng làng thông báo chuẩn bị trâu, may trang phục nông dân để tham gia lễ hội. "Mười năm rồi lễ hội mới được tổ chức, chúng tôi vui lắm", ông Phước nói.

Trong làng Phong Lệ bây giờ chỉ còn ông Phước (bên phải) và ông Quyền làm nghề chăn trâu để phục vụ cày cấy, còn lại đa số thuê máy cày. Hai ông vẫn nhận bừa thuê cho nhiều hộ dân mỗi khi vào vụ lúa. "Bừa bằng trâu giúp đất tơi để lúa phát triển tốt hơn", ông Quyền nói.

Hai tuần trước, hai ông được trưởng làng thông báo chuẩn bị trâu, may trang phục nông dân để tham gia lễ hội. "Mười năm rồi lễ hội mới được tổ chức, chúng tôi vui lắm", ông Phước nói.

Cách đó vài thửa ruộng, ông Ngô Văn Thành, 65 tuổi, sửa soạn mâm cúng trước viên "đá thần". Mâm cúng gồm hương đèn, rượu, đĩa trầu cau, gà, bánh tráng Túy Loan, bánh kẹo, hoa và trái cây.
Theo truyện dân gian của làng Phong Lệ, ngày xưa có cụ già râu tóc dài bạc trắng đến làng sinh sống, rất gần gũi và yêu mến trẻ mục đồng. Khi tuổi cao sức yếu, cụ qua đời ở một gò đất, hàng ngày trẻ mục đồng vẫn thường đến đây chăm sóc phần mộ, tỏ lòng thương tiếc. Trẻ nào có trâu đi lạc khấn vái, cầu xin sẽ tìm lại được.
Trên gò đất chôn cất cụ dần phát lộ ra viên đá. Người dân trong vùng tin vào sự phù trợ của cụ nên đặt gò đất là cồn Thần và mở hội rước thần về an vị tại đình làng Thần Nông, định ra lễ hội cúng thần với mong ước được phù hộ cho mưa thuận gió hòa.

Cách đó vài thửa ruộng, ông Ngô Văn Thành, 65 tuổi, sửa soạn mâm cúng trước viên "đá thần". Mâm cúng gồm hương đèn, rượu, đĩa trầu cau, gà, bánh tráng Túy Loan, bánh kẹo, hoa và trái cây.
Theo truyện dân gian của làng Phong Lệ, ngày xưa có cụ già râu tóc dài bạc trắng đến làng sinh sống, rất gần gũi và yêu mến trẻ mục đồng. Khi tuổi cao sức yếu, cụ qua đời ở một gò đất, hàng ngày trẻ mục đồng vẫn thường đến đây chăm sóc phần mộ, tỏ lòng thương tiếc. Trẻ nào có trâu đi lạc khấn vái, cầu xin sẽ tìm lại được.
Trên gò đất chôn cất cụ dần phát lộ ra viên đá. Người dân trong vùng tin vào sự phù trợ của cụ nên đặt gò đất là cồn Thần và mở hội rước thần về an vị tại đình làng Thần Nông, định ra lễ hội cúng thần với mong ước được phù hộ cho mưa thuận gió hòa.

17h, đoàn rước với chiêng, trống, nhạc bát âm đi từ đình Thần Nông qua các khu dân cư để ra nơi đặt đá thần làm lễ. Trên kiệu bốn người khiêng là tấm Bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh, thành phố với đình làng Phong Lệ (đình Thần Nông).

17h, đoàn rước với chiêng, trống, nhạc bát âm đi từ đình Thần Nông qua các khu dân cư để ra nơi đặt đá thần làm lễ. Trên kiệu bốn người khiêng là tấm Bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh, thành phố với đình làng Phong Lệ (đình Thần Nông).

Trong đoàn, ngoài những người lớn tuổi, trẻ em được mặc trang phục nông dân, hóa thân thành các mục đồng.

Trong đoàn, ngoài những người lớn tuổi, trẻ em được mặc trang phục nông dân, hóa thân thành các mục đồng.

Khi đoàn rước ra đến cánh đồng, ông Phước và ông Quyền dắt trâu lên đường cùng tham gia. Đoàn rước đi khoảng một km ra nơi đặt đá thần để làm lễ.
Trước đây, viên đá nằm sâu trong làng, nhưng 10 năm trước được di dời ra ngoài cánh đồng bên ngoài quốc lộ 1 để xây trụ sở công an xã. Việc di chuyển của đoàn rước từ đó gặp khó khăn do phải hạ kiệu, cờ, phướn qua gầm cầu nằm phía dưới đường sắt.

Khi đoàn rước ra đến cánh đồng, ông Phước và ông Quyền dắt trâu lên đường cùng tham gia. Đoàn rước đi khoảng một km ra nơi đặt đá thần để làm lễ.
Trước đây, viên đá nằm sâu trong làng, nhưng 10 năm trước được di dời ra ngoài cánh đồng bên ngoài quốc lộ 1 để xây trụ sở công an xã. Việc di chuyển của đoàn rước từ đó gặp khó khăn do phải hạ kiệu, cờ, phướn qua gầm cầu nằm phía dưới đường sắt.

Vị chủ tế là trưởng làng làm lễ trước viên đá để xin thần giáng trần và cầu mong sự giúp đỡ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Vị chủ tế là trưởng làng làm lễ trước viên đá để xin thần giáng trần và cầu mong sự giúp đỡ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Trưởng làng dùng một bông hoa cúc nhúng vào rượu đặt trên mâm cúng vảy quanh đá thần.

Trưởng làng dùng một bông hoa cúc nhúng vào rượu đặt trên mâm cúng vảy quanh đá thần.

Cạnh nơi hành lễ, các em nhỏ vây quanh hai con trâu của ông Quyền và ông Phước vui đùa. Con trâu được coi là "đầu cơ nghiệp" của nhà nông ngày nay dần vắng bóng khi làng quê dần đô thị hóa.

Cạnh nơi hành lễ, các em nhỏ vây quanh hai con trâu của ông Quyền và ông Phước vui đùa. Con trâu được coi là "đầu cơ nghiệp" của nhà nông ngày nay dần vắng bóng khi làng quê dần đô thị hóa.

Nhiều người địa phương thích thú chụp ảnh với hai mục đồng và trâu.

Nhiều người địa phương thích thú chụp ảnh với hai mục đồng và trâu.

Sau khi làm lễ, mọi người thắp sáng ngọn đuốc để đoàn rước thần về lại đình làng Thần Nông làm lễ.
Người làng Phong Lệ thường chọn tổ chức lễ Mục đồng vào cuối tháng 3 âm lịch khi đã thu hoạch xong vụ lúa Đông Xuân. Rơm được chất trên các bờ ruộng, rạ đã được đốt để chuẩn bị cho vụ gieo trồng mới.

Sau khi làm lễ, mọi người thắp sáng ngọn đuốc để đoàn rước thần về lại đình làng Thần Nông làm lễ.
Người làng Phong Lệ thường chọn tổ chức lễ Mục đồng vào cuối tháng 3 âm lịch khi đã thu hoạch xong vụ lúa Đông Xuân. Rơm được chất trên các bờ ruộng, rạ đã được đốt để chuẩn bị cho vụ gieo trồng mới.

Sau khi đoàn rước về đình làng, vị trưởng làng làm chủ tế để cúng ngay trong đêm.
Trong ngày 8/5, lễ hội mục đồng tiếp tục với các phần như hội đồng chư phái tộc làng Phong Lệ tham gia lễ cúng, các đại biểu và bà con dâng hương, tổ chức trò chơi dân gian, tiệc ẩm thực...

Sau khi đoàn rước về đình làng, vị trưởng làng làm chủ tế để cúng ngay trong đêm.
Trong ngày 8/5, lễ hội mục đồng tiếp tục với các phần như hội đồng chư phái tộc làng Phong Lệ tham gia lễ cúng, các đại biểu và bà con dâng hương, tổ chức trò chơi dân gian, tiệc ẩm thực...

Nguyễn Đông


Cần hơn 174.000 tỷ đồng xây nút giao, đường nối cao tốc
Các địa phương đề xuất đầu tư xây dựng nút giao, đường kết nối với tổng vốn hơn 174.000 tỷ đồng để phát huy hiệu quả các tuyến cao tốc.
Báo cáo Chính phủ về kết nối các tuyến cao tốc, Bộ Giao thông Vận tải cho biết đã nhận được kiến nghị, đề xuất của các địa phương xây dựng nút giao, đường nối với cao tốc trên địa bàn.
Các địa phương đã bố trí vốn để chuẩn bị đầu tư 9 nút giao. Trong đó, Bắc Giang có một nút giao trên tuyến Bắc Giang - Lạng Sơn; Vĩnh Phúc có hai nút trên tuyến Nội Bài - Lào Cai; Hà Nam có hai nút tuyến Cầu Giẽ - Ninh Bình; Hưng Yên có một nút trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng; Hải Dương có một nút trên tuyến Hà Nội - Hải Phòng; Đà Nẵng có một nút tại tuyến La Sơn - Hòa Liên; Bình Thuận có một nút giao trên cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây.
7 nút giao cần mở rộng song chưa xác định được nguồn vốn đầu tư, gồm ba nút trên tuyến Cầu Giẽ - Ninh Bình, 4 nút trên cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi.

Cao tốc Cam Lâm - Vĩnh Hảo đoạn qua tỉnh Ninh Thuận. Ảnh: Việt Quốc
Theo Bộ Giao thông Vận tải, nhu cầu vốn đầu tư hoàn thiện nút giao hơn 33.000 tỷ đồng, đến nay đã bố trí được gần 4.700 tỷ.
Đối với đường kết nối cao tốc, có 10 dự án kết nối đã được bố trí vốn để chuẩn bị đầu tư. Trong đó, Bắc Giang có một tuyến nối cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn; Thanh Hóa có ba tuyến nối cao tốc Mai Sơn - quốc lộ 45, hai tuyến nối cao tốc quốc lộ 45 - Nghi Sơn; Hà Tĩnh có hai tuyến nối cao tốc Hàm Nghi - Vũng Áng; Đà Nẵng có một đường nối cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi; Cần Thơ có một tuyến nối cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng.
Ngoài ra, các địa phương kiến nghị 71 hạng mục đầu tư mới hoặc mở rộng tuyến kết nối gồm cao tốc, quốc lộ, đường tỉnh, đường huyện. Việc đầu tư các tuyến này chưa có trong danh mục đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025.
Để hoàn thiện các tuyến đường kết nối theo kiến nghị trên cần nguồn vốn khoảng 141.510 tỷ đồng.
Theo lãnh đạo Bộ Giao thông Vận tải, nếu có đủ nguồn vốn để đầu tư hoàn thiện toàn bộ nút giao và đường kết nối sẽ nâng cao hiệu quả khai thác các tuyến cao tốc. Tuy nhiên, trong điều kiện nguồn vốn nhà nước còn khó khăn, việc cân đối ngay khoảng 174.540 tỷ đồng khó khả thi.
Trên cơ sở tổng hợp kiến nghị của địa phương, Bộ Giao thông Vận tải nhận định cần ưu tiên đầu tư trước các nút giao, tuyến kết nối cao tốc Bắc Nam phía đông, tuyến có nhu cầu vận tải tăng cao để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội.
Bộ cũng đề xuất phân loại đầu tư các nút giao, đường kết nối theo 4 nhóm có mức độ ưu tiên cao, gồm: Nhóm các nút giao, đường nối đã được bố trí vốn để chuẩn bị đầu tư hoặc cần đẩy nhanh tiến độ để sớm đưa vào khai thác; nhóm có nhu cầu cấp thiết đầu tư ngay trong giai đoạn 2021-2025; nhóm cần ưu tiên bố trí vốn để đầu tư trong giai đoạn tiếp theo; nhóm nút giao trên các tuyến cao tốc do Tổng công ty Đầu tư và phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý, khai thác.
Tháng 8/2023, Thủ tướng yêu cầu các bộ, địa phương rà soát việc kết nối các tuyến cao tốc. Bộ Giao thông vận tải đã đề nghị các địa phương nghiên cứu định hướng phát triển khu vực đô thị, khu công nghiệp, khu du lịch, cảng biển, cảng hàng không, thống kê nhu cầu kết nối với hệ thống cao tốc trên địa bàn.
Đoàn Loan


Ông Lê Thanh Hải bị đề nghị kỷ luật vì vi phạm liên quan Vạn Thịnh Phát
Ông Lê Thanh Hải, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy TP HCM bị UBKT Trung ương đề nghị kỷ luật do chịu trách nhiệm trong các vi phạm liên quan Vạn Thịnh Phát.
Thông cáo phát chiều 8/5 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương cho biết Ban cán sự đảng UBND TP HCM đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc; thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo.
Hậu quả, UBND TP HCM và nhiều tổ chức, cá nhân vi phạm nghiêm trọng các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong quản lý, sử dụng đất, tài chính, tài sản, đầu tư, quy hoạch, xây dựng ở các dự án do Công ty Cổ phần Tập đoàn Vạn Thịnh Phát và ở các gói thầu, dự án do Công ty Cổ phần Tiến bộ quốc tế (AIC) thực hiện. Nhiều tổ chức đảng, đảng viên bị kỷ luật hoặc xử lý hình sự.
Những vi phạm nêu trên đã gây hậu quả "rất nghiêm trọng", nguy cơ thất thoát, lãng phí rất lớn tiền, tài sản của Nhà nước và nguồn lực xã hội, gây dư luận xấu, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức đảng và chính quyền thành phố, "đến mức phải xem xét, xử lý kỷ luật".

Ông Lê Thanh Hải, nguyên Bí thư Thành ủy TP HCM, tại một sự kiện ở TP Thủ Đức, ngày 29/10/2022. Ảnh: Quỳnh Trần
Trách nhiệm chính đối với những vi phạm, khuyết điểm nêu trên thuộc về Ban Thường vụ Thành ủy nhiệm kỳ 2010-2015; Ban cán sự đảng UBND thành phố các nhiệm kỳ 2011-2016, 2016-2021 và ông Lê Thanh Hải, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch UBND thành phố; các ông Lê Hoàng Quân, Nguyễn Thành Phong, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch UBND thành phố và một số tổ chức đảng, đảng viên khác.
UBKT Trung ương cảnh cáo Ban cán sự đảng UBND TP HCM các nhiệm kỳ 2011-2016, 2016-2021; Đảng ủy các sở: Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư nhiệm kỳ 2015-2020; Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường nhiệm kỳ 2010-2015.
Đảng ủy các sở Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường nhiệm kỳ 2015-2020 và ông Nguyễn Toàn Thắng, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường bị khiển trách.
UBKT Trung ương đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét, thi hành kỷ luật Ban Thường vụ Thành ủy TP HCM nhiệm kỳ 2010-2015 và các ông Lê Thanh Hải, Lê Hoàng Quân, Nguyễn Thành Phong.
Ông Lê Thanh Hải, 74 tuổi, quê tỉnh Tiền Giang; Ủy viên Bộ Chính trị hai khóa 10, 11; Ủy viên Trung ương ba khóa 9-11. Ông Hải trải qua nhiều vị trí lãnh đạo ở TP HCM, như Phó chủ tịch, Chủ tịch UBND TP HCM, Bí thư Thành ủy TP HCM hai nhiệm kỳ liên tiếp 2005-2010 (nhậm chức từ 7/2006) và 2010-2015.
Tháng 3/2020, ông Lê Thanh Hải bị cách chức nguyên Bí thư Thành ủy TP HCM giai đoạn 2010-2015. Nguyên nhân là trong thời gian giữ cương vị Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM, ông phải chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm của Ban thường vụ và Thường trực Thành ủy (nhiệm kỳ 2010-2015) đối với việc lãnh đạo, chỉ đạo đầu tư khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Ông cũng bị xác định vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc của Thành ủy, trực tiếp kết luận nhiều vấn đề thuộc thẩm quyền của Ban thường vụ Thành ủy. Với cương vị là Phó bí thư Thành ủy, Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch UBND thành phố (giai đoạn 2001-2006), ông chịu trách nhiệm chính về các vi phạm của UBND thành phố; trực tiếp ký một số văn bản không đúng với chủ trương của HĐND thành phố và quy định của Luật Ngân sách năm 2002, Luật Xây dựng năm 2003.

Phạm Dự


TP HCM sẽ làm tuyến đường 'mẫu' về không gian đô thị ở khu trung tâm
Đường Thái Văn Lung, quận 1, dài 400 m, được đề xuất cải tạo, bổ sung các tiện ích hình thành tuyến phố kiểu mẫu về không gian đô thị, kinh phí gần 30 tỷ đồng.
Phương án thí điểm cải thiện giao thông, không gian đường Thái Văn Lung vừa được Sở Giao thông Vận tải gửi UBND TP HCM sau khi phối hợp với nhóm chuyên gia quy hoạch Nhật - Việt và các bên liên quan hoàn thiện. Việc cải tạo tuyến đường trên nhằm hình thành công trình mang dấu ấn văn hóa giao thông, văn minh đô thị, kiểu mẫu ở thành phố.

Phối cảnh đường Thái Văn Lung sau khi cải tạo. Ảnh: Sở Giao thông Vận tải
Theo phương án thiết kế, phần mặt đường hiện hữu sẽ thu hẹp lại còn khoảng 5 m và nới rộng vỉa hè hai bên, mỗi bên rộng bình quân 5 m. Cả vỉa hè và mặt đường đều được lát đá granite. Trên tuyến bố trí các điểm dừng xe đón trả khách; biển báo, bảng thông tin điện tử. Hệ thống cây xanh, chiếu sáng cũng sẽ được cải tạo, thay thế nhằm đồng bộ cảnh quan. Ngoài ra, các địa điểm kinh doanh dọc đường Thái Văn Lung sẽ được bố trí lại, kết hợp các công trình phụ trợ, tiện ích mang tính biểu tượng, nghệ thuật...
Sở Giao thông Vận tải dự kiến các ngày trong tuần giữ nguyên phương án tổ chức giao thông trên đường Thái Văn Lung như hiện nay. Riêng thứ 7 và chủ nhật, tuyến sẽ chuyển thành phố đi bộ trong thời gian 19h-23h, tương tự như đường Nguyễn Huệ.

Xe chạy trên đường Thái Văn Lung, chiều 7/5. Ảnh: Gia Minh
Trong tổng kinh phí đầu tư, Sở Giao thông Vận tải đề xuất ngân sách chi 24 tỷ đồng cải tạo mặt đường, vỉa hè, bổ sung các công trình tiện ích... Những hạng mục khác như cổng chào, thùng rác, cây xanh, chiếu sáng... kinh phí khoảng 5,6 tỷ đồng thực hiện từ nguồn xã hội hoá. Dự kiến, công trình hoàn thành, đưa vào khai thác trước ngày 30/4 năm sau.
Đường Thái Văn Lung kết nối từ tuyến Lý Tự Trọng đến Nguyễn Siêu, hiện tập trung nhiều cơ sở lưu trú, kinh doanh ăn uống phục vụ khách du lịch quốc tế. Tuy nhiên, tình trạng lấn chiếm để kinh doanh, buôn bán, đậu xe trên tuyến thường xuyên diễn ra.

Gia Minh


'Dự thảo quy định tách thửa gây khó cho người dân TP HCM'
Điều kiện tách thửa đất xây dựng mới, đất hỗn hợp phải căn cứ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 không khả thi, gây khó cho người dân thành phố, theo luật sư Nguyễn Văn Hậu.
Ý kiến của luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP HCM, nêu tại hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo quy định điều kiện, diện tích tối thiểu tách thửa ở địa bàn thành phố, do Mặt trận Tổ quốc thành phố tổ chức ngày 7/5.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu phát biểu tại buổi lấy ý kiến. Ảnh: An Phương
Trước đó sau 3 năm lấy ý kiến các đơn vị liên quan, Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố hoàn thiện dự thảo thay thế Quyết định 60 nhằm phù hợp tình hình mới. Dự thảo cơ bản giữ nguyên điều kiện và diện tích tối thiểu tách thửa đất ở, đất nông nghiệp như quy định hiện hành.
Khu vực Diện tích đất tối thiểu sau tách thửa Khu vực 1 gồm quận 1, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 11, Gò Vấp, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Tân Bình và Tân Phú 36 m2 Khu vực 2 gồm quận 7, 12, Bình Tân, TP Thủ Đức và thị trấn các huyện 50 m2 Khu vực 3, gồm huyện Bình Chánh, Củ Chi, Hóc Môn, Nhà Bè, Cần Giờ (trừ thị trấn) 80 m2 Tuy nhiên điểm mới của dự thảo lần này, trường hợp tách thửa đất ở xây dựng mới, đất hỗn hợp (gồm chức năng ở) phải quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, thay vì 1/2000 như Quyết định 60.
Theo quy định hiện nay, quy hoạch 1/2000 để lập các bản đồ không gian, kiến trúc cảnh quan, bản đồ tổng mặt bằng sử dụng đất, quy hoạch giao thông, kỹ thuật... Dựa trên quy hoạch này, chủ đầu tư sẽ lập quy hoạch 1/500 để chi tiết từng công trình: dân số, sử dụng đất, hạ tầng kỹ thuật, kiến trúc, thiết kế chi tiết của từng lô đất, đánh giá môi trường...
Luật sư Nguyễn Văn Hậu cho biết điều kiện tách thửa đất phải căn cứ quy hoạch 1/500 là khó khả thi. "Rõ ràng việc tách thửa đảm bảo phù hợp quy hoạch tỷ lệ 1/2000 thuận tiện hơn cho người dân. Như vậy, thành phố nói ban hành quyết định mới sẽ tạo thuận lợi cho người dân nhưng lại làm khó hơn", ông Hậu nói.
Theo luật sư Hậu, quy mô một gia đình rất khó có thể lập được quy hoạch 1/500 và cũng không phù hợp với quy định của chính thành phố về lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch đô thị trên địa bàn TP HCM. Từ đó ông đề nghị thành phố giữ điều kiện tách thửa như cũ, tức căn cứ vào quy hoạch 1/2000.
Tương tự, bà Trần Thúy Trân, Phó phòng Tài nguyên và môi trường huyện Bình Chánh, cho rằng yêu cầu tách thửa căn cứ vào quy hoạch tỷ lệ 1/500 là chưa phù hợp thực tế.
Theo bà Trân, tại Bình Chánh đất quy hoạch dân cư xây dựng mới, đất hỗn hợp rất nhiều, trong khi quy hoạch ở huyện chủ yếu lập ở tỷ lệ 1/2000. Nếu quy định điều kiện quy hoạch theo tỷ lệ 1/500 mới được tách thửa thì không giải quyết được mong muốn của người dân.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Ngọc, giảng viên Trường đại học Tài nguyên và Môi trường, nói rằng điều kiện mới rất khó thực hiện trong thực tế. Nếu dự thảo được thông qua sẽ "khóa" nhu cầu tách thửa với đất dân cư xây dựng mới, đất hỗn hợp, "không khác nào cấm tách thửa".

Một khu đất hỗn hợp chưa thể tách thửa. Ảnh: Minh Bằng
Trả lời các ý kiến, Giám đốc Sở Tài nguyên và môi trường TP HCM Nguyễn Toàn Thắng, cho rằng quy định mới ra đời là giải quyết nhu cầu thực tiễn của người dân và ngăn chặn tình trạng phân lô, bán nền. Với các trường hợp tách thửa đất thuộc quy hoạch đất nông nghiệp, đất dân cư hiện hữu (dân cư hiện trạng) hoặc dân cư hiện hữu chỉnh trang vẫn chiếu theo quy hoạch tỷ lệ 1/2000.
Ông Thắng cho biết dự thảo bổ sung quy định tách thửa đất xây dựng mới, đất hỗn hợp (có đất ở) phải căn cứ tỷ lệ 1/500 để đảm bảo thành phố thực hiện được những dự án lớn, bài bản. Với nhu cầu tách thửa của người dân, thành phố giao Sở Quy hoạch Kiến trúc hướng dẫn các quận, huyện điều chỉnh quy hoạch, phân rã các loại đất, xác định đất ở để tách cho người dân, giữ lại các loại đất khác.
Theo một số chuyên gia, luật hiện nay không có quy định về khái niệm quy hoạch đất xây dựng mới. Tuy nhiên, trong các đồ án quy hoạch tại TP HCM lại có tên quy hoạch dân cư xây dựng mới. Vì điều này hàng nghìn ha đất không thể tách thửa dù nhiều người mong muốn chuyển đổi mục đích để xây nhà.
Lê Tuyết


Đường phố Đồng Nai, TP HCM ngập sau mưa lớn
Sau cơn mưa lớn kéo dài, nhiều đường trung tâm TP Biên Hòa và một số quận huyện TP HCM ngập 30-40 cm, người đi xe máy ngã nhào, nhà tốc mái, chiều 7/5.
Khoảng 15h, cơn mưa lớn kéo dài một giờ đổ xuống trung tâm TP Biên Hòa và các huyện lân cận như Trảng Bom, Long Thành, Vĩnh Cửu. Một số nơi gió giật mạnh khiến cây xanh và các biển quảng cáo ngã đổ.

Người dân ngã trên đường trong mưa lớn giữa trung tâm TP Biên Hòa. Ảnh: Thái Hà
Nhiều đường chính như Đồng Khởi, Nguyễn Ái Quốc, Bùi Văn Hòa, Khu công nghiệp Biên Hòa 2, chợ Điều... nước từ các con hẻm chạy ra thoát không kịp gây ngập cục bộ. Một số đoạn ngập sâu hơn nửa bánh khiến xe máy phải dạt lên vỉa hè, một số người bị nước cuốn, ngã nhào.
"Nước chảy xiết từ các nhánh nhỏ tràn ra đường, cộng thêm xe lớn chạy gây sóng, nhiều xe chết máy", anh Long ở trên đường Đồng Khởi qua trước Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai nói.
Tại chợ Điều, phường Long Bình, có hẻm nước ngập gần một mét, nhiều hàng quán bị ướt. Các tiểu thương cho biết đây là cơn mưa lớn nhất từ đầu năm. Mưa to, hệ thống cống bị rác chặn, nước rút chậm, một số điểm ngập cục bộ.
Ở xã Long Hưng, TP Biên Hòa, 17 căn nhà bị tốc mái do giông lốc.

Nhiều căn nhà ở xã Long Hưng, TP Biên Hòa, bị tốc mái. Ảnh: Thái Hà
Ông Nguyễn Phước Huy, Giám đốc Trung tâm Khí tượng thủy văn Đồng Nai, cho biết tình trạng nhiễu động không khí đã gây mưa lớn, giông lốc ở khu vực. Lượng mưa đo được tại trạm Tân Hiệp, TP Biên Hòa, lúc 15-16h là 17,4 mm, Trảng Bom 25 mm, Định Quán 29 mm, Bàu Hàm 16 mm.
"Thời điểm giao mùa lượng mưa như vậy được xem là khá lớn. Dự báo thời gian tới mưa bắt đầu nhiều hơn khi Nam Bộ chính thức vào mùa mưa từ giữa tháng 5", ông Huy nói.
Theo ông Huy, địa bàn Đồng Nai đang trong giai đoạn chuyển mùa, mưa thường diễn ra từ trưa đến chiều tối, kèm giông, lốc, gió giật mạnh, sấm sét và có thể xuất hiện mưa đá cục bộ. Tuy nhiên thời tiết ở địa phương vẫn còn nắng nóng, đến đầu tháng 6 mới kết thúc.
TP Biên Hòa có tốc độ đô thị hóa nhanh, địa hình khá dốc, khi mưa to nước từ hẻm chảy ra, tạo dòng nước lớn gây ngập cục bộ. Thời gian qua chính quyền địa phương đã thực hiện nhiều giải pháp, song ngập vẫn chưa được giải quyết.
Tại TP HCM, mưa đổ xuống diện rộng vào chiều nay ở các quận trung tâm và khu vực phía Đông, khiến một số tuyến đường ngập cục bộ. Trên đường Lê Văn Việt, TP Thủ Đức, đoạn dài gần một km từ Lã Xuân Oai đến Đình Phong Phú, nước ngập 30-40 cm, các xe qua lại khó khăn, hàng loạt phương tiện chết máy.
"Đoạn đường này trũng thấp nên thường xuyên ngập nặng vào mùa mưa, đi lại rất vất cả", anh Trà, ngụ TP Thủ Đức nói.

Ngập ở hầm chui trên quốc lộ 1, TP Thủ Đức. Ảnh: Gia Minh
Cách đó gần 10 km ở khu vực giáp TP Thủ Đức và Bình Dương, nhánh hầm chui trên quốc lộ 1 đoạn trước bến xe Miền Đông bị ngập do máy bơm bị sự cố. Đây là một hạng mục thuộc dự án cầu vượt, hầm chui trước bến xe, đang khai thác tạm cho xe máy chạy qua. Nước ngập khoảng 30 cm, các xe di chuyển khó khăn, nhiều người phải quay đầu đi lên phần đường phía trên.
Theo Đài khí tượng thuỷ văn khu vực Nam Bộ, chiều nay mây dông phát triển và gây mưa diện rộng ở nhiều quận huyện thuộc TP HCM như Thủ Đức, quận 12, huyện Hóc Môn... Lượng mưa phổ biến 5-15 mm, có nơi hơn 20 mm.
Phước Tuấn - Gia Minh


Đường Láng dự kiến được mở rộng gấp đôi
Hà Nội dự kiến mở rộng đường Láng từ khoảng 21 m cả hai chiều hiện nay lên 53,5 m, đồng thời xây dựng đường trên cao từ Ngã Tư Sở đến Cầu Giấy.
Sở Giao thông Vận tải vừa có báo cáo UBND thành phố việc triển khai lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi một số dự án giao thông, trong đó có vành đai 2 đoạn Ngã Tư Sở - Cầu Giấy (đường Láng).

Đường Láng, đoạn giáp phía Cầu Giấy. Ảnh: Gia Chính
Dự án đầu tư cải tạo, mở rộng vành đai 2 trên cao và dưới thấp đoạn từ Ngã Tư Sở đến Cầu Giấy dự kiến có tổng đầu tư trên 21.000 tỷ đồng, trong đó đoạn dưới thấp hơn 17.000 tỷ đồng và đoạn trên cao gần 3.900 tỷ đồng.
Do tổng đầu tư lớn nên Sở Giao thông Vận tải đề xuất tách thành hai dự án và ưu tiên cải tạo mở rộng vành đai 2 dưới thấp dài khoảng 3,8 km, điểm đầu tại nút giao Ngã Tư Sở và điểm cuối tại nút giao Cầu Giấy. Chi phí dự kiến hơn 17.000 tỷ đồng gồm giải phóng mặt bằng 16.700 tỷ đồng, xây lắp 541 tỷ đồng.
Từ chiều rộng mỗi bên 10,5 m hiện nay, khi cải tạo xong đường Láng sẽ rộng 53,5 m, vận tốc thiết kế 80 km/h và là trục chính đô thị. Các hạng mục đầu tư chủ yếu là giải phóng mặt bằng theo mặt cắt ngang quy hoạch, nền mặt đường, vỉa hè, cây xanh, chiếu sáng, hào kỹ thuật, nghiên cứu đồng bộ các nút giao.

Việc xây dựng đường vành đai 2 trên cao và dưới thấp đoạn Ngã Tư Sở - Cầu Giấy nhằm giảm tải áp lực giao thông cho nút giao Ngã Tư Sở hiện thường xuyên ùn tắc. Ảnh: Giang Huy
Với dự án đầu tư xây dựng vành đai 2 trên cao, điểm đầu kết nối với vành đai 2 trên cao đã xây dựng tại nút giao Ngã Tư Sở và điểm cuối tại nút giao Cầu Giấy. Tuyến đường dài 3,8 km, rộng 19 m, vận tốc 80 km/h, là trục chính đô thị. Tổng mức đầu tư dự kiến gần 3.900 tỷ đồng, thời gian thực hiện 2026-2030.
Theo Sở Giao thông Vận tải, đường Láng chỉ rộng 10,5 m mỗi chiều, lưu lượng tối đa 3.000 phương tiện/giờ, nhưng hiện đã lên đến 8.000 phương tiện/giờ nên thường xuyên ùn tắc giờ cao điểm. Việc thực hiện dự án nằm trong kế hoạch khép kín các vành đai nội đô, giảm tải áp lực giao thông cho nút giao Ngã Tư Sở, phát huy hiệu quả vành đai 2 trên cao đoạn Vĩnh Tuy - Ngã Tư Sở đã hoàn thành.

Vị trí, hướng tuyến đường Láng sẽ được mở rộng. Ảnh: Gmap
Vành đai 2 là tuyến giao thông nội đô khép kín của Hà Nội dài 43,6 km, chạy qua các điểm sau: Vĩnh Tuy - Minh Khai - Đại La - Ngã Tư Vọng - đường Trường Chinh - Ngã Tư Sở - đường Láng - Cầu Giấy - Bưởi - Nhật Tân - Vĩnh Ngọc - Đông Hội - cầu chui Gia Lâm - khu công nghiệp Hanel - Vĩnh Tuy. Hai cầu vượt sông Hồng trên vành đai 2 là Vĩnh Tuy và Nhật Tân, một cầu vượt sông Đuống là Đông Trù. Hiện vành đai 2 chỉ còn đoạn Ngã Tư Sở - Cầu Giấy (đi trùng với đường Láng) dài 4 km chưa được mở rộng và xây dựng đường trên cao.
Võ Hải


Tìm người bỏ quên 3 miếng nghi là vàng khi quyên góp đồ cũ
TP HCMMở túi quần áo cũ được nam thanh niên quyên góp từ thiện, nhân viên cửa hàng ở TP Thủ Đức thấy 3 miếng kim loại, 2 nhẫn nghi là vàng nên giao cho chính quyền.
Chiều 7/5, ông Phạm Đức Hùng, Chủ tịch Hội chữ thập đỏ phường Thảo Điền, đơn vị phụ trách cửa hàng 0 đồng nằm ở địa bàn, cho biết cách đây hơn 10 ngày, người đàn ông khoảng 30 tuổi mang hai túi đồ cũ đến cửa hàng để quyên góp nhưng không để lại thông tin. Hôm sau, nhân viên mở túi ra thấy ba miếng kim loại và hai nhẫn màu vàng trong miếng vải.

Ba miếng kim loại, hai nhẫn nghi là vàng được phát hiện trong túi đồ cũ được mang đến cửa hàng 0 đồng quyên góp. Ảnh: Đức Hùng
Đi kèm số kim loại màu vàng này còn có tờ giấy đảm bảo tuổi vàng của một tiệm ở đường Lê Lợi, phường Bến Thành, quận 1. Trên giấy có ghi hoá đơn 2 miếng vàng SJC (một miếng một lượng, một miếng 5 chỉ) với số tiền 18,65 triệu đồng, mua vào tháng 7/2006.
Trả lời VnExpress, chủ tiệm vàng nói trên xác nhận giấy đảm bảo tuổi vàng của cửa hàng. Tiệm vàng bắt đầu kinh doanh từ năm 1990. Nhìn hình ảnh ba miếng kim loại, ông cho rằng đây là vàng thật tiệm từng bán ra. Thời điểm này một chỉ vàng SJC giá 1,25 triệu đồng.
Theo chủ tiệm, có thể 3 miếng vàng được mua vào hai thời điểm, nên hoá đơn chỉ ghi 2 miếng. Hiện tại, ba miếng vàng (2,5 lượng) giá hơn 200 triệu đồng, không tính hai nhẫn.

Tìm người bỏ quên 3 miếng nghi là vàng khi quyên góp đồ cũ

Nam thanh niên mang hai túi đồ đến quyên góp, một trong hai túi này phát hiện các miếng kim loại và nhẫn vàng. Video: Người dân cung cấp

Ông Nguyễn Thành Nam, Phó chủ tịch UBND phường Thảo Điền, cho hay địa phương đã đăng thông báo công khai để tìm chủ nhân. Theo quy định, sau một năm nếu không tìm được chủ sở hữu, cơ quan chức năng sẽ kiểm định số kim loại trên để làm căn cứ xử lý, trao cho người phát hiện số tài sản này.
Đình Văn


Chủ ôtô miễn đăng kiểm lần đầu phải nộp phí lập hồ sơ
Chủ ôtô được miễn đăng kiểm lần đầu phải trả phí lập hồ sơ phương tiện gần 50.000 đồng, từ ngày 15/6.
Theo Thông tư 11 vừa được Bộ Giao thông Vận tải ban hành, chủ ôtô thuộc diện được miễn đăng kiểm lần đầu phải nộp phí lập hồ sơ phương tiện 46.000 đồng, chưa gồm thuế giá trị gia tăng (VAT). Nếu tính cả thuế VAT 8%, mức thu sẽ là 49.680 đồng mỗi xe.
Như vậy, chủ ôtô thuộc diện miễn đăng kiểm lần đầu sẽ phải trả hai loại phí gồm: Phí lập hồ sơ phương tiện như trên và lệ phí cấp giấy chứng nhận đăng kiểm, tem kiểm định 40.000 đồng đối với xe cơ giới, xe máy chuyên dùng; riêng ôtô dưới 10 chỗ ngồi là 90.000 đồng.
Ví dụ, với ôtô dưới 10 chỗ, tổng mức phí phải trả là 139.680 đồng (gồm 90.000 đồng lệ phí cấp giấy chứng nhận, tem kiểm định và 49.680 đồng giá dịch vụ lập hồ sơ phương tiện).

Cục Đăng kiểm sát hạch đăng kiểm viên tại trung tâm. Ảnh: Ngọc Thành
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, năm 2023 cả nước có khoảng 500.000 ôtô được miễn kiểm định lần đầu. Quy định trên đã tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, tuy nhiên làm sụt giảm doanh thu của các đơn vị đăng kiểm khoảng 132 tỷ đồng. Việc chưa có quy định thu phí dịch vụ lập hồ sơ phương tiện gây khó khăn cho các đơn vị đăng kiểm do vẫn phải sắp xếp nhân lực, máy móc, thiết bị phục vụ lập hồ sơ, in giấy chứng nhận và cấp tem kiểm định.
Từ tháng 3/2023, Bộ Giao thông Vận tải cho phép ôtô mới được miễn đăng kiểm lần đầu, chủ xe không phải đưa phương tiện đến kiểm tra mà chỉ cần mang các giấy tờ theo quy định đến trung tâm đăng kiểm để lập hồ sơ phương tiện. Chủ xe không mất chi phí kiểm định 250.000-570.000 đồng tùy loại xe.
Xe được miễn kiểm định lần đầu là ôtô chở người đến 9 chỗ không kinh doanh vận tải; ôtô chở người các loại trên 9 chỗ chưa qua sử dụng, có năm sản xuất đến thời điểm nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận kiểm định dưới 2 năm (năm sản xuất cộng một năm) và có đủ hồ sơ hợp lệ.

Anh Duy


Trụ đèn chiếu sáng đổ trúng người đi xe máy
TP HCMTrụ đèn chiếu sáng cao khoảng 5 m trên cầu vượt Tân Thới Hiệp, quận 12 bất ngờ đổ xuống đường khiến người đi đường bị thương, trưa 7/5.
Gần 11h, người đàn ông khoảng 40 tuổi lái xe tay ga chạy trên quốc lộ 1, hướng từ vòng xoay An Sương về TP Thủ Đức. Khi đến vòng xoay dưới chân cầu vượt Tân Thới Hiệp (phường Thới An), trụ đèn chiếu sáng từ độ cao gần 5 m bất ngờ bị đổ, đè trúng người đàn ông, đè lên xe máy.
Nhiều người đi đường sau đó đưa nạn nhân vào nằm dưới chân cầu để chờ xe cấp cứu đưa vào bệnh viện.

Trụ đèn chiếu sáng từ cầu vượt Tân Thới Hiệp ngã đè trúng xe máy. Ảnh: Minh Hoàng
Tại hiện trường, phần ngọn trụ đèn chiếu sáng bằng thép đè lên xe máy hư hỏng. Chân đế trụ đèn bị bung ốc vít, nằm vắt ngang trên bó cáp, dây điện. Dọc hai bên thành cầu có hơn chục trụ đèn chiếu sáng nằm song song được lắp cố định bằng ốc vít. Đỉnh trụ chia làm hai có gắn đèn chiếu sáng.
Chị Phương, 45 tuổi bán nước giải khát dưới chân cầu, cho biết trụ đèn chiếu sáng đổ đè trúng đầu và vai người phụ nữ, song nạn nhân có đội mũ bảo hiểm.
Ông Cung Quảng Hà, Chủ tịch UBND phường Thới An, cho biết có thể do trước đó một xe đầu kéo chạy qua cầu vượt thùng hàng bị vướng vào dây cáp, dây điện nối với trụ đèn chiếu sáng làm trụ này bị ngã rồi tiếp tục di chuyển. Lực lượng chức năng đang trích xuất camera để làm rõ sự việc.
CSGT sau đó đến phong toả, ghi nhận hiện trường. Đến 12h, trụ đèn chiếu sáng và xe máy của nạn được di dời để giải toả ùn tắc.
Đình Văn


Hiện trường vụ lở núi vùi lấp 7 công nhân
Hà TĩnhLán trại, vật dụng sinh hoạt ngổn ngang, lấm lem bùn đất sau vụ lở núi ở thị xã Kỳ Anh làm 3 người chết, 4 người bị thương.

18 công nhân đang thi công đường dây 500 kV Quảng Trạch - Quỳnh Lưu ở vạt núi thuộc tổ dân phố Lê Lợi, phường Kỳ Liên, thị xã Kỳ Anh. Khu vực này xa khu dân cư, đường dốc, hiểm trở, đi từ dưới chân núi lên đến vị trí xây dựng phải mất gần một tiếng.

18 công nhân đang thi công đường dây 500 kV Quảng Trạch - Quỳnh Lưu ở vạt núi thuộc tổ dân phố Lê Lợi, phường Kỳ Liên, thị xã Kỳ Anh. Khu vực này xa khu dân cư, đường dốc, hiểm trở, đi từ dưới chân núi lên đến vị trí xây dựng phải mất gần một tiếng.

Hiện trường lở núi vùi lấp 7 công nhân trong lán trại

Hiện trường vụ lở núi. Video: Đức Hùng

Nhóm công nhân dùng cây rừng và tấm bạt dựng lán rộng khoảng 40 m2 để sinh hoạt, nấu nướng. Lán nằm trong rừng, ở độ cao 4-5 m sát chân núi, để đi vào phải luồn lách qua cây cối.
Khoảng 14h30 ngày 6/5, trời đổ mưa lớn, nước chảy như thác từ trên núi xuống kèm tiếng sấm chớp liên hồi. Nhóm công nhân đang nhắc nhau thu gom đồ dùng cá nhân để di chuyển đến vị trí an toàn hơn thì bất ngờ bùn đất đổ ập xuống đè sập lán.
Mọi người chạy túa ra khu vực xung quanh. 7 công nhân chưa kịp rời đi bị đất đá vùi lấp khiến 3 người chết, 4 người bị thương. Đến 16h cùng ngày, cứu hộ mới đưa được họ đến bệnh viện.

Nhóm công nhân dùng cây rừng và tấm bạt dựng lán rộng khoảng 40 m2 để sinh hoạt, nấu nướng. Lán nằm trong rừng, ở độ cao 4-5 m sát chân núi, để đi vào phải luồn lách qua cây cối.
Khoảng 14h30 ngày 6/5, trời đổ mưa lớn, nước chảy như thác từ trên núi xuống kèm tiếng sấm chớp liên hồi. Nhóm công nhân đang nhắc nhau thu gom đồ dùng cá nhân để di chuyển đến vị trí an toàn hơn thì bất ngờ bùn đất đổ ập xuống đè sập lán.
Mọi người chạy túa ra khu vực xung quanh. 7 công nhân chưa kịp rời đi bị đất đá vùi lấp khiến 3 người chết, 4 người bị thương. Đến 16h cùng ngày, cứu hộ mới đưa được họ đến bệnh viện.

Lán trại đổ sập sau trận "lũ bùn đất và cây cối", đồ đạc của công nhân vương vãi. Sáng nay, nhà chức trách cử người khám nghiệm hiện trường, điều tra nguyên nhân.

Lán trại đổ sập sau trận "lũ bùn đất và cây cối", đồ đạc của công nhân vương vãi. Sáng nay, nhà chức trách cử người khám nghiệm hiện trường, điều tra nguyên nhân.

Hiện trường còn sót lại các dụng cụ nấu nướng như bình gas, nồi, một ít cơm ăn dở.

Hiện trường còn sót lại các dụng cụ nấu nướng như bình gas, nồi, một ít cơm ăn dở.

Chiếu, gối, dép của một nạn nhân ở lán trại. Nhóm công nhân thuộc nhà thầu phụ Công ty Xây lắp điện 4.

Chiếu, gối, dép của một nạn nhân ở lán trại. Nhóm công nhân thuộc nhà thầu phụ Công ty Xây lắp điện 4.

Vì là lán tạm bợ, đồ dùng cũng đơn sơ, chủ yếu là chiếu, xoong nồi nấu ăn, bình đựng nước.

Vì là lán tạm bợ, đồ dùng cũng đơn sơ, chủ yếu là chiếu, xoong nồi nấu ăn, bình đựng nước.

Theo các công nhân, vụ lở núi kéo theo nhiều khối đá lớn ào ào ập xuống lán khiến họ không thể trở tay. Một số người tử vong do bị đá đè trúng đầu, chấn thương sọ não.
Ông Đồng Ánh Ngọc, 55 tuổi, trú huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, bị chấn thương đầu, tay chân. "Tôi bị đẩy xuống hố cao hơn một mét, lúc đó xác định sẽ chết. Nhưng tôi nghĩ nếu chết thì cũng phải ra đi thanh thản nên bịt mũi để bùn đất không lọt vào, sau đó dùng hết sức bò lên trên", ông Ngọc kể.

Theo các công nhân, vụ lở núi kéo theo nhiều khối đá lớn ào ào ập xuống lán khiến họ không thể trở tay. Một số người tử vong do bị đá đè trúng đầu, chấn thương sọ não.
Ông Đồng Ánh Ngọc, 55 tuổi, trú huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, bị chấn thương đầu, tay chân. "Tôi bị đẩy xuống hố cao hơn một mét, lúc đó xác định sẽ chết. Nhưng tôi nghĩ nếu chết thì cũng phải ra đi thanh thản nên bịt mũi để bùn đất không lọt vào, sau đó dùng hết sức bò lên trên", ông Ngọc kể.

Mũ bảo hộ của một nạn nhân. Cơ quan chuyên môn nhận định sạt lở núi do ảnh hưởng của mưa lớn. Sau chuỗi ngày nắng nóng kéo dài, bốn hôm nay Hà Tĩnh mưa nhiều nơi. Các huyện miền núi xuất hiện mưa lớn cục bộ, vùng biển sóng to gió lớn.

Mũ bảo hộ của một nạn nhân. Cơ quan chuyên môn nhận định sạt lở núi do ảnh hưởng của mưa lớn. Sau chuỗi ngày nắng nóng kéo dài, bốn hôm nay Hà Tĩnh mưa nhiều nơi. Các huyện miền núi xuất hiện mưa lớn cục bộ, vùng biển sóng to gió lớn.

Đồng nghiệp cắm vài cây hương bên cạnh cây chuối ngấm bùn để tưởng nhớ những công nhân tử vong.
UBND tỉnh Hà Tĩnh đã hỗ trợ gia đình mỗi nạn nhân tử vong 5 triệu đồng và mỗi người bị thương 3 triệu đồng.

Đồng nghiệp cắm vài cây hương bên cạnh cây chuối ngấm bùn để tưởng nhớ những công nhân tử vong.
UBND tỉnh Hà Tĩnh đã hỗ trợ gia đình mỗi nạn nhân tử vong 5 triệu đồng và mỗi người bị thương 3 triệu đồng.

Hố do các công nhân đào để thi công trụ điện tại dự án đường dây 500kV Quảng Trạch - Quỳnh Lưu (mạch 3) đoạn qua tỉnh Hà Tĩnh. Đường dây qua địa bàn dài khoảng 141 km, gồm 285 vị trí qua 8 huyện, thị xã.
Ngày 7/5, Thủ tướng có Công điện yêu cầu Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục chỉ đạo, triển khai công tác khắc phục hậu quả vụ sạt lở đất, xác định nguyên nhân sự cố để rút kinh nghiệm và xử lý nghiêm trách nhiệm nếu có sai phạm.
Lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường theo dõi, dự báo thông tin kịp thời về tình hình thời tiết, thiên tai, nhất là các hiện tượng thời tiết cực đoan, mưa lớn cục bộ để các chính quyền địa phương, cơ quan chức năng và người dân biết chủ động triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn.
Ban chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai được giao chủ động chỉ đạo, đôn đốc các địa phương. Chủ tịch UBND các cấp và chủ đầu tư các công trình, dự án phải nhanh chóng tổ chức rà soát, kiểm tra, "kiên quyết không cho phép làm các lán trại, nhà tạm tại những khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở cao, gây nguy hiểm đến tính mạng của công nhân và người dân".

Hố do các công nhân đào để thi công trụ điện tại dự án đường dây 500kV Quảng Trạch - Quỳnh Lưu (mạch 3) đoạn qua tỉnh Hà Tĩnh. Đường dây qua địa bàn dài khoảng 141 km, gồm 285 vị trí qua 8 huyện, thị xã.
Ngày 7/5, Thủ tướng có Công điện yêu cầu Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục chỉ đạo, triển khai công tác khắc phục hậu quả vụ sạt lở đất, xác định nguyên nhân sự cố để rút kinh nghiệm và xử lý nghiêm trách nhiệm nếu có sai phạm.
Lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường theo dõi, dự báo thông tin kịp thời về tình hình thời tiết, thiên tai, nhất là các hiện tượng thời tiết cực đoan, mưa lớn cục bộ để các chính quyền địa phương, cơ quan chức năng và người dân biết chủ động triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn.
Ban chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai được giao chủ động chỉ đạo, đôn đốc các địa phương. Chủ tịch UBND các cấp và chủ đầu tư các công trình, dự án phải nhanh chóng tổ chức rà soát, kiểm tra, "kiên quyết không cho phép làm các lán trại, nhà tạm tại những khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở cao, gây nguy hiểm đến tính mạng của công nhân và người dân".

Đức Hùng


Nước ngầm ở Tây Nguyên 'suy giảm không ngừng'
Nhu cầu khai thác nước ngầm ở Tây Nguyên tăng cao do hạn hán và nắng nóng, khiến mực nước không ngừng hạ thấp, có nơi giảm đột biến hơn 2,3 m, theo chuyên gia.
Tây Nguyên đang trải qua đợt hạn hán nghiêm trọng. VnExpress phỏng vấn ông Triệu Đức Huy, Phó giám đốc Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia (Bộ Tài nguyên và Môi trường) về hiện trạng và giải pháp ứng phó hạn hán thời gian tới.
- Ông đánh giá thế nào về tình trạng suy giảm nước ngầm ở Tây Nguyên?
- Trong cao điểm mùa khô hiện nay, lượng dòng chảy trên các sông đã thiếu hụt 20-60% so với trung bình nhiều năm. Một số hồ, suối đã cạn nước, gây ra khô hạn cục bộ. Tình trạng tương tự cũng xảy ra với công trình thủy lợi vừa và nhỏ.
Từ tháng 11/2023 đến nay có gần một nửa số công trình quan trắc mực nước ngầm xu hướng hạ thấp so với cùng kỳ năm trước và trung bình nhiều năm. Tình trạng này tập trung ở huyện Krông Păk, Cư Kuin của tỉnh Đăk Lăk và huyện Lâm Hà, TP Bảo Lộc của tỉnh Lâm Đồng. Trong đó, mực nước giảm đột biến thấp nhất là 2,31 m quan trắc tại xã Tân Văn, huyện Lâm Hà.

Ông Triệu Đức Huy. Ảnh: DWRM
Có nhiều nguyên nhân làm hạ thấp mực nước ngầm. Cụ thể, tác động của biến đổi khí hậu đã khiến nguồn tài nguyên nước suy giảm rõ rệt trong thời gian ngắn. El Nino làm suy giảm lượng mưa, gia tăng lượng nước bốc hơi. Diện tích rừng và độ che phủ thực vật giảm, diện tích đất trống và đồi núi trọc ngày một gia tăng.
Cuối cùng là do thiếu nguồn nước mặt dẫn tới nhu cầu khai thác nước ngầm tăng để phục vụ tưới tiêu cà phê, hồ tiêu, hoa màu và sinh hoạt khiến mực nước dưới đất không ngừng bị hạ thấp.
- Hạn hán, nắng nóng ở Tây Nguyên có đặc điểm gì riêng so với khu vực khác?
- Đầu tiên khí hậu ở vùng này là nhiệt đới mùa, nhưng địa hình với độ cao trung bình 500-600 m so với mặt nước biển nên thời tiết thường lạnh hơn so với vùng đồng bằng. Mùa hè thường khô ráo và nắng nóng, đặc biệt vào tháng 3-5.
Đất đai ở Tây Nguyên cũng có đặc điểm riêng biệt ảnh hưởng đến nguồn nước. Đất thường có hàm lượng sét cao, làm cho tốc độ ngấm của nước mưa vào các tầng chứa nước chậm hơn so với đồng bằng, ven biển - nơi có các lớp đất hạt thô.
Tây Nguyên là đỉnh phân thủy của khu vực, đầu nguồn của hầu hết hệ thống sông lớn, chảy xuống hạ lưu ở các vùng phụ cận về các phía. Do đó, thời gian lưu nước trong các nguồn nước mặt của khu vực ngắn hơn so với vùng hạ lưu.
Cây trồng chịu hạn hán ở Tây Nguyên thường phải đối mặt với áp lực cao từ nắng nóng và mất nước. Các loại cây như cà phê, điều, hồ tiêu và lúa mạch có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng do cần nhiều nước và không chịu hạn hán tốt.
Tóm lại, trong đợt hạn hán và nắng nóng ở Tây Nguyên, các đặc thù khí hậu, đất đai, nguồn nước và cây trồng của khu vực này đều góp phần tạo ra tình hình khó khăn, đòi hỏi các biện pháp ứng phó phù hợp từ cộng đồng và cơ quan Chính phủ.

Lòng hồ Đăk Ken ở tỉnh Đăk Nông trơ đáy, người dân chật vật tìm nguồn nước tưới. Ảnh: Lập Phương
- Dự báo thời gian tới, tình hình khô hạn sẽ như thế nào?
- Tình hình khô hạn, thiếu nước đang diễn ra gay gắt. Hạn hán tiếp tục kéo dài đến nửa đầu tháng 5. Dự báo tổng lượng nước trên lưu vực sông Srê Pốk, Sê San ở Tây Nguyên đều có xu thế giảm mạnh, trong đó tập trung ở các tỉnh Gia Lai, Đăk Lăk, Đăk Nông và Kon Tum.
Đặc biệt ở các tiểu lưu vực nêu trên của lưu vực sông Sê San, tổng lượng nước có xu thế giảm hơn 46% so với tổng lượng trung bình nhiều năm.
Nắng nóng và hạn hán có thể gây thiệt hại cho cây trồng bằng cách làm giảm khả năng hấp thụ nước của cây và giảm sản lượng. Điều này đặc biệt lo ngại đối với cà phê, điều, hai loại cây cần nhiều nước để sinh trưởng.
Hạn hán có thể làm giảm nguồn nước cần thiết cho tưới tiêu và sinh trưởng của cây trồng, tạo ra áp lực lớn đối với nguồn cung cấp nước cho nông dân và doanh nghiệp nông nghiệp. Những ảnh hưởng này có thể gây ra thất thoát kinh tế đáng kể cho người trồng trọt và làm giảm thu nhập của họ, cũng như gây rủi ro cho nguồn cung cấp thực phẩm và nguồn sống của cộng đồng địa phương.

Người dân huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai đào giếng lấy nước sinh hoạt, giữa tháng 4/2024. Ảnh: Trần Hóa
- Tây Nguyên đã triển khai giải pháp nào để ứng phó hạn hán?
- Đã có nhiều đầu việc lớn được triển khai như xây dựng hệ thống cấp nước dự phòng cho hồ chứa, giếng khoan sâu để cung cấp nước cho vùng hạn hán. Các tỉnh như Đăk Lăk và Gia Lai đã đầu tư xây dựng hồ chứa nước lớn như Ea H'leo ở Đăk Lăk và Hòa Bình ở Gia Lai.
Nông dân ở Đăk Nông và Kon Tum đã được đào tạo, hỗ trợ triển khai hệ thống tưới nhỏ giọt và tưới bằng cách sử dụng nước tái chế. Điều này giúp giảm lượng nước tiêu thụ trong sản xuất nông nghiệp và tăng hiệu quả sử dụng nguồn nước.
Các tỉnh trong vùng Tây Nguyên đã tổ chức hội thảo, đào tạo và chiến dịch tuyên truyền để nâng cao nhận thức về hạn hán, hướng dẫn cộng đồng sử dụng nguồn nước hiệu quả hơn.
Ngoài ra, công tác tìm kiếm, thăm dò, điều tra tài nguyên nước dưới đất cũng đã được đẩy mạnh. Nguồn nước ngầm phần nào được tăng cường bằng các giải pháp bổ cập nhân tạo; tăng cường lưu trữ nước vào các tầng chứa nước dưới đất tại khu vực có điều kiện thực tế phù hợp.

Nông dân huyện Đăk Hà, Kon Tum chật vật tìm nguồn nước tưới cho cây cà phê, tháng 4/2024. Ảnh: Trần Hóa
- Về lâu dài cần làm gì để ứng phó hạn hán ở Tây Nguyên?
- Trung tâm đang thực hiện rất nhiều đề án ứng phó nguy cơ sa mạc hóa của Tây Nguyên và các khu vực khác trên toàn quốc. Có thể kể đến đề án thuộc chương trình điều tra, tìm kiếm nguồn nước dưới đất để cung cấp nước sinh hoạt cho vùng núi cao, khan hiếm nước; các đề án điều tra đánh giá khoanh vùng và hạn chế khai thác nước dưới đất; đề án bảo vệ nước dưới đất tại các đô thị lớn...
Về lâu dài, tôi cho rằng cần đầu tư xây dựng hệ thống công trình chống xói mòn đất như đê điều và hố chứa nước để giữ và ngăn chặn sự mất mát đất đai do mưa lũ. Cùng với đó thực hiện các chương trình quản lý tài nguyên nước bền vững, bao gồm việc sử dụng nước hiệu quả hơn trong sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt, cũng như bảo vệ và tái tạo nguồn nước ngầm.
Tiếp đến là đẩy mạnh lập, rà soát và bổ sung quy hoạch tài nguyên nước theo các lưu vực sông; xây dựng kịch bản nguồn nước cho các lưu vực sông, phục vụ quản lý và ra quyết định về tài nguyên nước. Trong đó, đặc biệt chú ý đảm bảo nguyên tắc phù hợp giữa kịch bản nguồn nước hàng năm và kế hoạch khai thác sử dụng nước ở các địa phương với kịch bản nguồn nước.
Ngoài ra, cần thúc đẩy các đề án trồng cây bảo vệ đất đai, ngăn chặn sa mạc hóa; tăng cường các chương trình giáo dục và tư vấn để nâng cao nhận thức của cộng đồng về nguy cơ sa mạc hóa, cung cấp hướng dẫn cách ứng phó và bảo vệ môi trường.
Những đề án này đều cần sự hợp tác giữa cơ quan Chính phủ, tổ chức phi chính phủ, cộng đồng địa phương và chuyên gia môi trường để đảm bảo hiệu quả, bền vững trong việc ứng phó nguy cơ sa mạc hóa ở Tây Nguyên.
Gia Chính - Trần Hóa

Gia Chính