Tro xỉ, bùn nạo vét có thể thay thế cát đắp nền đường
Do cát nhân tạo đắt, cát biển mới được nghiên cứu quy mô nhỏ, nhiều chuyên gia cho rằng nên tận dụng tro xỉ nhiệt điện, xỉ lò cao, bùn sông làm vật liệu đắp đường.
Cát tự nhiên (cát sông) đang được dùng với hai mục đích chính. Một loại chất lượng cao dùng chế tạo vữa và bêtông, còn gọi là cát cốt liệu xây dựng. Một loại cát tự nhiên chất lượng thấp hơn được dùng đắp nền đường, nền công trình dân dụng. Theo Viện Vật liệu xây dựng, trung bình mỗi năm nhu cầu cát cốt liệu xây dựng trên cả nước khoảng 130 triệu m3, cát san lấp 550 triệu m3.
Vật liệu thay thế cát tự nhiên có công suất lớn nhất hiện nay là cát nhân tạo (cát nghiền) từ các mỏ đá. Lợi thế của cát nghiền là giá thành 200.000-250.000 đồng/m3, trong khi giá cát sông 400.000-500.000 đồng/m3 nên có thể giảm chi phí xây dựng. Tuy nhiên, cát nghiền không khả thi nếu sử dụng san lấp do đơn giá của nhà nước cho cát san lấp khoảng 80.000 đồng/m3.
Cát biển là nguồn vật liệu thay thể triển vọng bởi Việt Nam có 30 vùng biển có thể khai thác với tổng tài nguyên dự báo gần 150 tỷ m3. Tuy nhiên, hiện mới có tiêu chuẩn TCVN 13754:2023 cát nhiễm mặn cho bêtông và vữa, chưa có tiêu chuẩn cát biển làm vật liệu thay thế cát san lấp. Việc thí điểm cát biển đắp nền đường mới ở quy mô nhỏ.

Đất đá thải than ở Quảng Ninh được đề xuất làm vật liệu san lấp. Ảnh: Minh Cương
Tận dụng nguồn phế thải công nghiệp
Do cát nghiền đắt, cát biển mới được nghiên cứu sử dụng ở quy mô nhỏ, ông Lê Việt Hùng, Phó giám đốc Trung tâm Xi măng và bêtông (Viện Vật liệu xây dựng), cho rằng có thể thay thế cát san lấp bằng tro xỉ nhiệt điện, xỉ ngành luyện kim như xỉ lò cao, xỉ thép.
Nguồn tro xỉ nhiệt điện có thể sử dụng đắp nền hoặc là nguyên liệu sản xuất xi măng có tiềm năng, bởi hàng năm các nhà máy nhiệt điện thải khoảng 16 triệu tấn. Hiện cả nước còn khoảng 48 triệu tấn tro xỉ tồn đọng tại các bãi, cần được tái chế để giảm ô nhiễm môi trường và thay thế cát tự nhiên ở các dự án giao thông.
Nguồn xỉ lò cao tại nhà máy thép ước tính mỗi năm 4,6 triệu tấn, xỉ thép 3,9 triệu tấn cũng là vật liệu thay thế. Không chỉ sử dụng đắp nền, san lấp, đây còn là cốt liệu cho bêtông. Lợi thế của vật liệu này là giá rẻ, tương đương giá cát san lấp, tuy nhiên nhà máy thép tập trung ở miền Bắc, Trung; miền Nam nơi dự án cao tốc Bắc Nam đang thiếu cát, chỉ có một số nhà máy thép tại Bà Rịa - Vũng Tàu.
Theo ông Hùng, thạch cao phốt pho từ các nhà máy sản xuất phân bón DAP có thể làm phụ gia cho xi măng hoặc vật liệu san lấp. Công suất mỗi nhà máy gần 2 triệu tấn mỗi năm. Đuôi quặng ngành chế biến mỏ, đất đá thải than từ các mỏ than ở Quảng Ninh có thể làm vật liệu san nền tiềm năng. Hàng năm các mỏ than đổ ra bãi thải khoảng 150 triệu m3 đất đá, chiếm dụng hàng nghìn hecta đất. Tại một số công trình ven biển, Quảng Ninh đã sử dụng thải than để san nền.
Bùn thải nạo vét tại sông cũng có thể là nguồn vật liệu đắp nền, vừa góp phần bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, bùn thải có độ ẩm cao, chứa đất sét và các tạp chất hữu cơ nên phải qua xử lý như giảm ẩm, phối trộn với các vật liệu khác như cát, đá nếu sử dụng làm vật liệu đắp nền.
Một nguồn khác là phế thải từ các công trình xây dựng như gạch ngói, bêtông qua xử lý, nghiền cũng có thể đắp nền, hoặc là làm cốt liệu bêtông phục vụ các công trình xây dựng. Tuy nhiên, hiện nay chưa nhiều tỉnh thành có dây chuyền sản xuất tái chế phế thải xây dựng.
Kinh nghiệm dùng vật liệu thay thế cát tự nhiên của Ấn Độ
Theo các chuyên gia, Việt Nam có thể tham khảo cách Ấn Độ đối mặt với bài toán thiếu hụt cát xây dựng và tình trạng tội phạm leo thang khi tranh giành địa bàn khai thác cát trái phép. Nước này đẩy mạnh nhiều loại vật liệu thay thế như cát nhân tạo, cát tái chế từ phế liệu xây dựng, tro xỉ.
Tro xỉ được tạo ra từ hoạt động của nhà máy điện than, chủ yếu gồm khoáng chất, đất sét, thạch anh và các tạp chất khác có trong than. Về tính chất, tro xỉ thô và nặng hơn tro bay nên có thể được dùng thay thế một phần chất liệu cát trong sản xuất bêtông, sử dụng làm vật liệu đắp nền đường, cải tạo đất trồng trọt.
Theo cơ quan môi trường Ấn Độ, việc sử dụng tro xỉ không những giảm thiểu phụ thuộc vào cát sông mà còn giúp giảm lượng chất thải được đưa đến các bãi chôn lấp, tránh tác động xấu đến môi trường. Các cơ quan chuyên môn cũng khuyến cáo tro xỉ phải đáp ứng tiêu chuẩn quy định về an toàn, môi trường và vật liệu trước khi sử dụng trong các dự án xây dựng.
Ngoài ra, Ấn Độ cũng khuyến khích các nhà máy tái chế chất thải xây dựng để thay thế cát tự nhiên. Bêtông từ công trình bị phá dỡ có thể được nghiền theo kích thước phù hợp để làm xi măng. Cách tái chế tương tự cũng được áp dụng với thủy tinh, nhựa, gạch, ngói, đồ gốm, sứ. Tuy nhiên, việc ứng dụng các loại vật liệu này chưa phổ biến do khó đảm bảo quy chuẩn xây dựng và san lấp.
Làm gì để thúc đẩy sản xuất vật liệu thay thế cát tự nhiên?
Theo ông Lê Việt Hùng, khó khăn hiện nay là tiêu chuẩn kỹ thuật chưa đầy đủ đối với vật liệu thay thế cát tự nhiên nên chưa đủ căn cứ pháp lý khi sử dụng. Cơ quan nhà nước mới ban hành tiêu chuẩn san lấp cho các vật liệu như tro xỉ nhiệt điện, phế thải xây dựng. Bộ Xây dựng mới hướng dẫn sử dụng thạch cao phốt pho từ nhà máy phân đạm DAP chứ chưa có tiêu chuẩn. Các loại vật liệu thay thế như đuôi quặng, bùn sông, cát biển, đất đá thải than... chưa có tiêu chuẩn.
Ông Lê Trung Thành, Vụ trưởng Vật liệu Xây dựng (Bộ Xây dựng), cũng cho rằng các tiêu chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật sản xuất và sử dụng cát nghiền đã được ban hành, nhưng còn chưa được đầy đủ đối với tất cả loại vật liệu thay thế. Cơ chế khuyến khích đối với cơ sở sản xuất và tổ chức, cá nhân tiêu thụ sản phẩm thay thế cát tự nhiên chưa cụ thể.
Vì vậy, trong thời gian tới các bộ ngành cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách ưu đãi thuế, các quy định pháp luật trong việc thúc đẩy người dân, doanh nghiệp sản xuất và tiêu thụ vật liệu thay thế cát tự nhiên. Các cơ quan chuyên môn tăng cường nghiên cứu ứng dụng rộng rãi công nghệ sản xuất cát nhân tạo, vật liệu thay thế cát để nâng cao chất lượng, hạ giá thành sản phẩm.
TS Thái Duy Sâm, Phó chủ tịch Hội Vật liệu xây dựng Việt Nam, đề xuất nhà nước có cơ chế ưu đãi về thuế, hỗ trợ lãi suất để giúp doanh nghiệp đầu tư thiết bị tái chế vật liệu như tro xỉ, phế thải xây dựng, để vật liệu này có giá thành thấp mới cạnh tranh được cát tự nhiên. Vì sử dụng vật liệu thay thế cát tự nhiên vừa đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng trong tương lai, vừa bảo vệ môi trường. Nhà nước cũng cần quy định doanh nghiệp phát thải phải tự tái chế, hoặc có trách nhiệm liên kết với doanh nghiệp khác tái chế.
Việc sử dụng vật liệu tái chế đã được đề cập trong Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam thời kỳ 2021-2030, định hướng đến năm 2050. Theo đó, Chính phủ yêu cầu các ngành đẩy mạnh nghiên cứu phát triển các loại vật liệu mới, công nghệ mới, sử dụng phế thải làm nguyên liệu thay thế; nghiên cứu công nghệ khai thác mỏ tiên tiến, an toàn, giảm thiểu các yếu tố ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường.

Đoàn Loan - Sơn Hà


UBND tỉnh Quảng Ngãi có người điều hành mới
Ông Trần Hoàng Tuấn, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi, được giao điều hành thay ông Đặng Văn Minh.
Tối 21/3, bà Bùi Thị Quỳnh Vân, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi, cho biết Ban Thường vụ đã họp và quyết định giao ông Tuấn điều hành UBND tỉnh đến khi kiện toàn chức danh Chủ tịch UBND tỉnh.

Ông Trần Hoàng Tuấn, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: Phạm Linh
Ông Tuấn sẽ chịu trách nhiệm các dự án đầu tư sử dụng vốn nhà nước, các dự án đầu tư trong và ngoài nước thuộc các lĩnh vực, ngành như: quy hoạch, kế hoạch, cơ chế, chính sách, ngân sách...
Động thái này diễn ra sau gần hai tuần Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đặng Văn Minh bị bắt với cáo buộc Nhận hối lộ.
Cùng với đó, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ phân công lĩnh vực phụ trách cho hai Phó chủ tịch tỉnh là ông Trần Phước Hiền và Võ Phiên.
Cụ thể, ông Hiền được giao trực tiếp chỉ đạo, điều hành toàn diện công việc Ban quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp Quảng Ngãi. Ông cũng được giao theo dõi, chỉ đạo các sở: Xây dựng, Công Thương, Tài nguyên và Môi trường, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Cảng vụ hàng hải...
Ông Võ Phiên được giao các lĩnh vực: tài chính, kế hoạch và đầu tư, ngân hàng, thuế, hải quan, kho bạc; chỉ đạo Văn phòng UBND, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính, Cục Hải quan, hệ thống ngân hàng thương mại tại tỉnh...
Ban Thường vụ Tỉnh uỷ cũng giao ông Đàm Minh Lễ, Phó ban quản lý Khu kinh tế Dung Quất và Các khu công nghiệp tỉnh, làm trưởng ban, sau khi người đứng đầu ban là ông Hà Hoàng Việt Phương bị bắt với cáo buộc Vi phạm các quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh hiện chưa có người điều hành sau khi trưởng ban là ông Lê Quốc Đạt bị bắt với cáo buộc Vi phạm các quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng. Tại cuộc họp với ban hôm 20/3, Phó chủ tịch tỉnh Trần Hoàng Tuấn cho biết vị trí giám đốc ban sẽ được kiện toàn trong tháng 3 này.
Giám đốc hai ban nói trên bị bắt cùng thời điểm với ông Đặng Văn Minh.

Phạm Linh


Ôtô chở khách nước ngoài gặp nạn, một người chết
Xe giường nằm chở 40 khách đâm vào ôtô tải trên quốc lộ 1D, đoạn qua thị xã Sông Cầu, một người chết, 7 người bị thương, sáng 21/3.
0h10, tài xế Vũ Thanh Việt, 40 tuổi, lái ôtô giường nằm biển số TP HCM từ Nha Trang đi Quảng Nam. Trên xe có 40 người, trong đó khách nước ngoài, 7 khách Việt và hai tài xế. Đến khu vực xã Xuân Hải, thị xã Sông Cầu, xe tông vào ôtô tải do anh Nguyễn Sang, 32 tuổi, cầm lái, chạy từ hướng ngược lại.

Hiện trường vụ tai nạn. Ảnh: Kim Ngân
Sự cố khiến tài xế xe tải tử vong, người lái ôtô khách gãy chân, 6 hành khách (trong đó có 5 người nước ngoài) bị thương. Ôtô khách xoay ngang, chắn gần hết hai làn đường. Các hàng ghế và hành lý trên xe bị lật tung, nhiều người mắc kẹt la hét cầu cứu. Những người bị thương được đưa đến bệnh viện ở Bình Định.

Ôtô chở khách nước ngoài gặp nạn, một người chết

Hai xe hư hỏng nặng sau tai nạn. Video: Kim Ngân

Quốc lộ 1D dài 33 km, nối TP Quy Nhơn (Bình Định) và thị xã Sông Cầu (Phú Yên), tránh đi qua đèo Cù Mông - ranh giới giữa hai tỉnh. Đây là tuyến chạy dọc biển, có cảnh quan đẹp, qua nhiều khu nghỉ mát, thường được khách du lịch lựa chọn khi di chuyển.
Khoảng 8 tiếng trước đó, một tai nạn khác cũng xảy ra ở địa bàn Phú Yên. Tài xế Phạm Văn Lộc chạy ôtô khách biển số Đà Nẵng đi trên quốc lộ 1, hướng bắc - nam. Tới khu vực phường Xuân Yên, thị xã Sông Cầu, xe lao qua dải phân cách tông ôtô tải khiến tài xế xe tải tử vong tại chỗ.
Tai nạn khiến quốc lộ ùn tắc cục bộ, cảnh sát tới hiện trường điều tiết giao thông, điều tra nguyên nhân.
Bùi Toàn


Cầu sập, xe ben chở cát rơi xuống suối
Xe ben chở đầy cát gây sập cầu Ba Ven ở huyện Lộc Ninh, tài xế kẹt trong cabin may mắn được người dân qua đường ứng cứu.
Trưa 20/3, nam thanh niên lái xe ben chở cát đi trên đường lên xã Lộc Khánh. Khi qua cầu sắt Ba Ven để vào rẫy người dân, bất ngờ cầu bị sập. Cả xe và nhịp cầu rơi xuống suối.

Hiện trường vụ tai nạn. Ảnh: Thái Hà
"Nghe tiếng động lớn, tôi cùng người dân chạy lại thì thấy tài xế kêu cứu trong cabin nên hỗ trợ đưa anh này đi cấp cứu", ông Hùng, một nhân chứng kể lại.
Cơ quan chức năng nhận định trọng tải xe ben lớn hơn chịu lực của cầu là nguyên nhân khiến công trình bị sập.

Cả xe và nhịp cầu rơi xuống suối. Ảnh: Thái Hà
Theo UBND huyện Lộc Ninh, cầu Ba Ven được xây dựng đã lâu dài 50 m, rộng 4 m, tải trọng 3,5 tấn. Do công trình đã xuống cấp nên xã cũng đã cắm bảng cảnh báo cầu yếu. Chính quyền đang đấu thầu chọn đơn vị đầu tư, xây cầu mới.

Phước Tuấn


ACV: Đẩy nhanh tiến độ trước mùa mưa gây bụi ở sân bay Long Thành
Đồng NaiNhà thầu đẩy nhanh tiến độ sân bay Long Thành, cùng với diện tích thi công rộng khiến bụi phát tán, chủ đầu tư đã cho triển khai nhiều biện pháp để hạn chế.
Trong công văn gửi Liên danh nhà thầu thi công và Tư vấn giám sát ngày 20/3, Tổng Công ty hàng không Việt Nam (ACV - chủ đầu tư) yêu cầu chấn chỉnh việc di chuyển của các phương tiện, thiết bị và duy trì tưới nước dập bụi đường công vụ trên công trường dự án sân bay Long Thành.

Chủ đầu tư tưới nước ở đường công vụ trên công trường sân bay, hạn chế phát tán bụi. Ảnh: Thái Hà
Động thái được đưa ra do những ngày qua, bụi từ sân bay Long Thành phát tán ra khu dân cư, đường cao tốc ảnh hưởng cuộc sống người dân và phương tiện đi lại. UBND tỉnh Đồng Nai cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường đều đã yêu cầu ACV có giải pháp hạn chế bụi phát tán ra ngoài công trường.
Theo ACV, bụi bùng phát mạnh trong những ngày qua do miền Nam đang vào cao điểm mùa khô, gió mạnh, trong khi các dự án thành phần như nhà ga, đường cất hạ cánh (tổng diện tích hơn 2.500 ha)... đang được đẩy nhanh tiến độ. Thêm vào đó, mặt bằng dự án rất rộng lớn nên thường xuyên hình thành các cơn lốc xoáy, đưa bụi phát tán ra xa khỏi công trường.

Những lúc gió lớn bụi phủ kín cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây, gây nguy cơ mất an toàn giao thông. Ảnh: Phước Tuấn
Để khắc phục tình trạng bụi, Tổ an toàn vệ sinh môi trường của chủ đầu tư và các liên danh nhà thầu thi công dự án đã cho 35 xe bồn tưới nước thường xuyên với tần suất 5 lần một ngày. Đồng thời, lực lượng giám sát cũng yêu cầu các xe phải đi đúng đường công vụ, không được băng qua bãi đất trống trong hoạt động thi công.
Đối với các bề mặt san nền đã hoàn thiện theo cao độ thiết kế, ACV yêu cầu đơn vị thi công triển khai trồng cỏ ngay để giữ bề mặt đất và chống bụi cho các khu vực mái taluy đắp, đất trống và dải bảo hiểm khu bay. Mục tiêu đến mùa mưa năm nay sẽ phủ kín cỏ các khu vực trên, hạn chế tối đa được lượng bụi phát tán vào không khí.

Vị trí sân bay quốc tế Long Thành. Đồ họa: Khánh Hoàng
Liên quan đến báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án đã được phê duyệt, giải pháp chống bụi bằng phun Polime đã không được ACV áp dụng. Chủ đầu tư này lý giải, công nghệ này chưa được phổ biến ở Việt Nam nên chưa tham khảo áp dụng. Mặt khác, với diện tích rộng lên đến hàng nghìn ha và nhiều khu vực đang thi công kết cấu hạ tầng dự án, việc áp dụng công nghệ trên cần rất nhiều chi phí.
Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành rộng 5.000 ha có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 336.630 tỷ đồng. Giai đoạn một, sân bay xây một đường cất hạ cánh, nhà ga hành khách cùng các hạng mục phụ trợ với công suất 25 triệu khách mỗi năm, dự kiến hoàn thành năm 2026.

Phước Tuấn


Lam Research muốn phát triển nhà máy bán dẫn tỷ USD tại Việt Nam
Hà NộiPhó chủ tịch cấp cao Tập đoàn bán dẫn Lam Research - Mỹ mong muốn phát triển nhà máy cùng chuỗi cung ứng bán dẫn giai đoạn 1 với số vốn 1-2 tỷ USD tại Việt Nam.
Chiều 20/3, ông Karthik Rammohan, Phó chủ tịch cấp cao Tập đoàn Lam Research có cuộc gặp Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng đại diện Công ty Seojin - Hàn Quốc.
Ông Karthik Rammohan cho biết Lam Research đang định hướng mở rộng hoạt động, đa dạng hóa chuỗi cung ứng ở khu vực châu Á. Tại Việt Nam, tập đoàn này dự kiến hợp tác với Seojin để phát triển nhà máy và chuỗi cung ứng trong giai đoạn 1 với số vốn 1-2 tỷ USD. Lợi thế là Seojin đã có nhà máy tại Bắc Ninh và Bắc Giang.
Sau giai đoạn 1, tập đoàn có thể đầu tư trực tiếp để mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Để làm được việc này, ông Rammohan muốn tham gia các chương trình, tìm hiểu chính sách khuyến khích đầu tư, sáng kiến, từ đó sẽ tạo thành chuỗi cung ứng ngành công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam.

Thủ tướng Phạm Minh Chính và ông Karthik Rammohan. Ảnh: VGP
Nghe các ý kiến, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho hay Mỹ và Hàn Quốc đều là Đối tác Chiến lược toàn diện của Việt Nam. Trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là những lĩnh vực hợp tác quan trọng.
Trong bối cảnh FDI toàn cầu tiếp tục dịch chuyển, Việt Nam mong muốn thu hút nguồn vốn đầu tư chất lượng cao, nhất là các doanh nghiệp hàng đầu như Lam Research trong các lĩnh vực công nghiệp bán dẫn. Bởi thế, Việt Nam khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực này với "cơ chế, chính sách phù hợp".
Theo Thủ tướng, Việt Nam đang đào tạo 50.000-100.000 kỹ sư ngành bán dẫn đến năm 2030, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của doanh nghiệp. Hơn nữa, các nhà cung cấp lớn trong lĩnh vực công nghệ cao như Samsung, Intel, Foxconn cũng đã có mặt tại Việt Nam.
Trên tinh thần "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ, cùng làm, cùng thắng, cùng hưởng, cùng phát triển", ông mong muốn ngoài đầu tư, sản xuất, hai tập đoàn sẽ chú trọng nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái bán dẫn tại Việt Nam.
Lam Research là một trong những nhà cung cấp công cụ sản xuất chip hàng đầu thế giới, thành lập năm 1980, có trụ sở tại California, Mỹ. Doanh thu của tập đoàn năm 2022 là 19 tỷ USD và tính đến tháng 3/2023 có hơn 18.700 nhân viên.
Việt Nam được đánh giá có hệ sinh thái bán dẫn phát triển nhanh, tiềm năng nâng cao vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Thống kê tháng 2/2023 của Cục Thống kê Dân số Mỹ, doanh thu chip từ Việt Nam nhập khẩu vào thị trường Mỹ tăng 74,9%, từ 321,7 lên 562,5 triệu USD sau một năm, chiếm 11,6% thị phần. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng nhân lực bán dẫn là thách thức với Việt Nam trong việc nâng cao giá trị trong chuỗi cung ứng chip.

Phạm Dự


Quốc hội họp bất thường
Thường vụ Quốc hội triệu tập kỳ họp bất thường lần thứ 6 Quốc hội khóa 15 vào sáng 21/3 để xem xét, quyết định công tác nhân sự thuộc thẩm quyền.
Kỳ họp sẽ diễn ra trong một buổi sáng, tại Nhà Quốc hội, Hà Nội.

Các đại biểu Quốc hội tại kỳ họp bất thường lần thứ 5 của Quốc hội khóa 15, ngày 18/1. Ảnh: Media Quốc hội
Chiều 20/3, Ban Chấp hành Trung ương khóa 13 đã họp bất thường thống nhất để ông Võ Văn Thưởng thôi giữ các chức vụ Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng An ninh nhiệm kỳ 2021-2026, theo nguyện vọng cá nhân. Chủ tịch nước là chức danh do Quốc hội bầu trong số đại biểu Quốc hội, do đó quy trình miễn nhiệm Chủ tịch nước với ông Võ Văn Thưởng sẽ do Quốc hội thực hiện.
Theo thông cáo của Văn phòng Trung ương Đảng, Ban chấp hành Trung ương đánh giá ông Võ Văn Thưởng là cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước, được đào tạo cơ bản, trưởng thành từ cơ sở, được phân công giữ nhiều chức vụ lãnh đạo quan trọng.
Tuy nhiên, theo báo cáo của Ủy ban Kiểm tra Trung ương và các cơ quan chức năng, ông Thưởng đã vi phạm Quy định về những điều đảng viên không được làm, Quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng và chịu trách nhiệm người đứng đầu theo các quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
"Những vi phạm, khuyết điểm của ông Võ Văn Thưởng đã gây dư luận xấu, làm ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, Nhà nước và cá nhân. Nhận thức rõ trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và nhân dân, ông Thưởng đã có đơn xin thôi giữ các chức vụ được phân công và nghỉ công tác", thông cáo nêu.
Theo luật Tổ chức Quốc hội, Quốc hội họp thường lệ mỗi năm hai kỳ. Trường hợp Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Thủ tướng hoặc ít nhất một phần ba tổng số đại biểu yêu cầu thì Quốc hội họp bất thường. Quốc hội khóa 15 đã tổ chức 5 kỳ họp bất thường, trong đó năm 2022 có hai kỳ, năm 2023 hai kỳ và một kỳ đầu năm 2024.

Sơn Hà


Đề xuất bố trí 10.650 tỷ đồng xử lý 8 dự án BOT thua lỗ
Bộ Giao thông Vận tải vừa đề xuất Chính phủ bố trí 10.650 tỷ đồng hỗ trợ 8 dự án BOT gặp khó khăn do thay đổi chính sách hoặc bị người dân phản đối.
Đây là lần thứ ba Bộ Giao thông Vận tải đưa ra hướng xử lý các dự án BOT được đầu tư xây dựng giai đoạn trước năm 2015. 8 dự án được chia 3 nhóm.
Nhóm 1, Bộ Giao thông Vận tải đề xuất sửa đổi hợp đồng, bổ sung vốn nhà nước hơn 1.550 tỷ đồng cho hai dự án doanh thu sụt giảm, không có khả năng phục hồi. Đó là dự án BOT cầu Thái Hà vượt sông Hồng trên đường nối hai tỉnh Thái Bình, Hà Nam 3 năm liền doanh thu chỉ đạt 15-19% so với hợp đồng và dự án cầu Việt Trì - Ba Vì 3 năm qua doanh thu chỉ đạt khoảng 30%.
Nhóm 2, nhà nước hỗ trợ 2.280 tỷ đồng đối với dự án hầm đường bộ qua Đèo Cả (hạng mục đầu tư mở rộng hầm Hải Vân). Trước đây, nhà nước cho phép thu phí cao tốc La Sơn - Túy Loan thay cho nguồn hỗ trợ của nhà nước, song sau đó nhà đầu tư không được thu phí.
Nhóm 3, nhà nước bố trí thanh toán cho nhà đầu tư khoảng 6.810 tỷ đồng để chấm dứt hợp đồng trước thời hạn đối với 5 dự án. Trong đó hai dự án đã hoàn thành song không được thu phí là cầu đường sắt Bình Lợi, cải tạo luồng sông Sài Gòn và đường vành đai phía tây TP Thanh Hóa thuộc dự án BOT xây dựng quốc lộ 1 đoạn tránh TP Thanh Hóa.

Trạm T2 thuộc dự án BOT cải tạo quốc lộ 91 từ Cần Thơ đi An Giang phải dừng thu phí từ năm 2019 đến nay. Ảnh: Cửu Long
Hai dự án chỉ được thu phí một trạm (phương án ban đầu hai trạm) nên doanh thu sụt giảm còn 16-30% so với phương án tài chính là BOT nâng cấp, cải tạo quốc lộ 91, TP Cần Thơ và dự án tạo, nâng cấp quốc lộ 3 qua Thái Nguyên.
Dự án nâng cấp, mở rộng đường Hồ Chí Minh đoạn qua tỉnh Đăk Lăk bị sụt giảm doanh thu còn 36-43% so với hợp đồng do địa phương đầu tư tuyến tránh thị xã Buôn Hồ.
Bộ Giao thông Vận tải kiến nghị trích 10.650 tỷ đồng từ nguồn vốn tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách trung ương năm 2023 để thực hiện. Trường hợp không thể cân đối, Chính phủ báo cáo Quốc hội cho phép sử dụng nguồn vốn dự phòng đầu tư công trung hạn để xử lý.
Theo Bộ Giao thông Vân tải, nếu không có giải pháp xử lý dứt điểm tồn tại của các dự án BOT sẽ ảnh hưởng đến môi trường thu hút đầu tư, đặc biệt là khó thu hút nguồn lực xã hội theo phương thức đối tác công tư PPP, ảnh hưởng mục tiêu đến năm 2030 cả nước có khoảng 5.000 km cao tốc trong bối cảnh nguồn ngân sách nhà nước hạn hẹp.
Cùng với đó, các dự án không được tháo gỡ sẽ tác động lớn đến doanh nghiệp, đặc biệt là các tổ chức tín dụng. Doanh nghiệp có doanh thu không đủ bù đắp chi phí khai thác, bảo trì tuyến đường, không thể thanh toán lãi vay nên các khoản vay tín dụng chuyển thành nợ xấu, ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng.
Từ giữa năm 2022, Bộ Giao thông Vận tải đã trình Chính phủ giải pháp xử lý bất cập tại 8 dự án BOT sau khi đã thống nhất với nhà đầu tư. Nguồn vốn nhà nước dự kiến cần để mua lại tại thời điểm đó là 13.115 tỷ đồng.
Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ (VARSI) cũng đã nhiều lần kiến nghị Chính phủ bố trí ngân sách hỗ trợ các dự án BOT đang vướng mắc. Theo PGS.TS Trần Chủng, Chủ tịch VARSI, các nhà đầu tư đã hoàn thành trách nhiệm trong hợp đồng, sản phẩm đã mang lại hiệu quả cho xã hội. Khó khăn của dự án là do khách quan và chủ quan của Nhà nước thông qua việc thay đổi chính sách, quy hoạch sau khi dự án BOT đã triển khai.
Theo hợp đồng, nhà nước là một bên có trách nhiệm trong thực hiện dự án, chứ không chỉ nhà đầu tư. Chính phủ cần bố trí vốn ngân sách mua lại dự án để chấm dứt hợp đồng trước thời hạn, cơ cấu lại nợ của dự án. "Chúng tôi mong Chính phủ xử lý quyết liệt tồn tại của các dự án, để tạo niềm tin cho các nhà đầu tư tư nhân tiếp tục tham gia dự án PPP", PGS Trần Chủng nói.
Giai đoạn 2005-2020, trong bối cảnh ngân sách nhà nước khó khăn, các tuyến quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh... hư hỏng, Bộ Giao thông Vận tải đã huy động khoảng 247.570 tỷ đồng để đầu tư 72 dự án hạ tầng theo phương thức PPP. Đến nay, các dự án này đã đưa vào khai thác, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giảm ùn tắc, tai nạn. Nguồn vốn chủ yếu do nhà đầu tư huy động, hoàn vốn thông qua nguồn thu phí, chưa có cơ chế nhà nước chia sẻ rủi ro về doanh thu.
Theo hợp đồng ký kết với các dự án hạ tầng trong bối cảnh chưa có Luật PPP, hợp đồng BOT tại các dự án hạ tầng giao thông đều quy định khi phát sinh sự kiện bất khả kháng, giảm doanh thu mà không phải do lỗi của nhà đầu tư thì cơ quan ký kết hợp đồng báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét giải quyết nhằm bảo đảm quyền là lợi ích của nhà đầu tư. Song qua nhiều năm, vướng mắc của các dự án trên vẫn chưa được giải quyết.

Đoàn Loan


Quảng Trị quy hoạch tu bổ 14 giếng cổ
14 giếng cổ ở xã Gio An, huyện Gio Linh được lập quy hoạch tu bổ, bảo quản với kinh phí hơn 3,2 tỷ đồng.
Ngày 20/3, UBND tỉnh Quảng Trị cho biết vừa phê duyệt dự toán lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích hệ thống khai thác và xử lý nước của 14 giếng cổ ở xã Gio An. Trung tâm Quản lý Di tích và Bảo tàng tỉnh là đơn vị thực hiện lập quy hoạch và thanh quyết toán kinh phí.

Hệ thống giếng cổ ở xã Gio An. Ảnh: Võ Thạnh
Tổng dự toán lập quy hoạch hơn 3,2 tỷ đồng, trong đó chi phí khảo sát địa hình 441 triệu đồng, lập nhiệm vụ quy hoạch 441 triệu đồng và lập đồ án quy hoạch hơn 2,33 tỷ đồng.
Hệ thống công trình khai thác nước cổ gồm 30 giếng nước ở xã Gio An do người Chăm xây dựng cách đây 2.000 năm. Hệ thống giếng có kiến trúc độc đáo, hình thành từ việc xếp các viên đá cuội để dẫn nước ngầm phục vụ sinh hoạt và sản xuất của người dân.
Năm 2001, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận 14 giếng tiêu biểu là di tích quốc gia. Quảng trị sau đó đã tôn tạo, tu bổ 7 giếng và biến khu vực này trở thành điểm du lịch thu hút nhiều khách tham quan.
Võ Thạnh


Nuôi rắn hổ mang thu tiền tỷ
Anh Phan Thanh Bình, 40 tuổi, ở huyện Mỹ Tú, nuôi hàng nghìn rằn hổ mang, mỗi năm thu lãi gần một tỷ đồng.
Xuất thân trong gia đình làm nông nghiệp, ngay từ nhỏ anh Bình quen với các loài động vật hoang dã như rắn, ba ba. Những năm gần đây, anh thấy loài rắn hổ mang không còn nhiều trong tự nhiên nên nghĩ đến việc nhân nuôi. Năm 2015, sau thời gian tìm tòi, nghiên cứu anh quyết định mua 70 rắn giống ở Vĩnh Long về nuôi thử nghiệm trong chuồng heo cũ rộng 30 m2.

Nuôi rắn hổ mang thu tiền tỷ

Trang trại nuôi rắn hổ mang của anh Phan Thanh Bình. Video clip: An Minh

Thời gian đầu, do thiếu kinh nghiệm, những con rắn bỏ ăn rồi chết dần. Không bỏ cuộc, anh Bình cố gắng tìm hiểu nguyên nhân để khắc phục. Chủ cơ sở bỏ ra hàng chục triệu đồng để xây chuồng nuôi rắn bài bản. Mỗi con được nuôi trong chuồng bề ngang 40 cm, sâu một mét. Cửa chuồng thiết kế lưới mắt nhỏ giúp không gian thoáng, bên trong đổ lớp đất kho dày khoảng 5 cm.
"Lớp đất này có tác dụng hút chất thải của rắn", anh Bình nói, cho biết người nuôi phải đầu tư nuôi riêng từng con, dù chi phí đầu tư mỗi chuồng nuôi trung bình 100.000-150.000 đồng, nhưng hiệu quả cao hơn so nuôi tập trung nhiều con trong một khu lớn.
Hai năm sau, đàn rắn ban đầu sinh sản, phát triển lên hơn 200 con. Chủ trang trại bắt đầu thu tỉa những con rắn lớn bán thịt. "Ban đầu tôi bán cho anh em, bạn bè thân thiết. Dần dần, mọi người truyền tai giới thiệu nên đã có nhiều nhà hàng, quán ăn tìm đến", anh Bình kể. Đến năm 2019, anh có trong tay hơn 1.000 con rắn bố mẹ, hàng nghìn rắn giống. Anh cho biết cố gắng tạo môi trường gần giống tự nhiên để đàn rắn sinh trưởng, ít dịch bệnh.
Lúc này, phong trào nuôi rắn hổ tại các tỉnh miền Tây phát triển mạnh. Tận dụng thời cơ, anh Bình xuất bán ra thị trường hàng nghìn con rắn giống với giá 100.000-150.000 đồng mỗi con.

Anh Bình đang kiểm tra và cho rắn hổ mang ăn. Ảnh: An Minh
Để nhân đàn, anh chọn cách tự phối giống chứ không mua từ bên ngoài vừa tiết kiệm chi phí, lại quản lý được chất lượng. Vào tháng 9, 10 âm lịch, khi thấy đàn rắn có dấu hiệu bỏ ăn, di chuyển nhiều, chủ trang trại cho phối giống. Sau khoảng 45 ngày, mỗi rắn cái đẻ 20-25 trứng. Ổ trứng được đem ấp ở khu riêng, khi nở lại tiếp tục được chuyển sang khu nuôi rắn con. Rắn nuôi chừng 5 tháng đạt 500-600 gram được đưa lên khu nuôi thương phẩm.
Cứ 3-4 tháng cơ sở của anh Bình bán khoảng một tấn rắn thịt cho các thương lái thu mua xuất đi Trung Quốc. Ngoài ra, mỗi tháng anh bán lẻ khoảng 200 kg rắn cho các nhà hàng, quán ăn ở địa phương và các tỉnh lân cận.
Theo anh Bình, rắn hổ mang là loài dễ nuôi, ít công chăm sóc. Cứ 5 ngày anh cho rắn ăn một lần bằng thịt vịt con hoặc bổ sung cá rô phi. Mỗi con rắn nặng 1,5-2 kg tốn 200-300 gram mồi ăn. Tuy nhiên, người nuôi cần chú ý bổ sung men tiêu hóa thường xuyên cho đàn rắn, tránh bệnh đường ruột.
"Loài rắn hổ có tập tính ăn vào buổi chiều, thích bóng tối nhưng phải khô thoáng", anh Bình nói, cho biết mỗi con rắn nuôi sau 12 tháng đạt trọng lượng từ 2,2-2,5 kg.

Mỗi chuồng nhỏ nuôi một rắn hổ mang. Ảnh: An Minh
Hiện thương lái thu mua rắn loại một trọng lượng từ 1,6 kg trở lên với giá 600.000-650.000 đồng mỗi kg. Sau khi xuất bán rắn, anh sẽ vệ sinh hộc nuôi, thay lớp đất cũ. Mỗi năm, trang trại của anh Bình bán ra thị trường gần ba tấn rắn thịt, hàng nghìn rắn giống. Sau khi trừ chi phí, anh thu lãi gần một tỷ đồng.
"Nếu nắm vững kỹ thuật và có đầu ra tốt, người nuôi rắn hổ có thể thu lợi nhuận khoảng 50% doanh thu", anh Bình nói, cho biết đầu tư xây thêm chuồng nuôi rắn để phát triển đàn, bởi số lượng hiện tại không đáp ứng đủ nhu cầu đặt hàng. Anh đang có hơn 1.300 rắn bố mẹ và hơn 3.000 con rắn giống.
Theo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Mỹ Tú, trại rắn của anh Bình tuân thủ các quy định về chăn nuôi động vật hoang dã, an toàn và biệt lập. Đây là mô hình kinh tế hiệu quả của địa phương, đem thu nhập cao cho nông dân.
An Minh


Nguyên Bí thư Vĩnh Phúc Hoàng Thị Thúy Lan bị khai trừ đảng
Bà Hoàng Thị Thúy Lan, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc, Ủy viên Trung ương khóa 13, bị Ban Chấp hành Trung ương khai trừ Đảng.
Tại hội nghị bất thường chiều 20/3, Trung ương đánh giá bà Lan đã suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; vi phạm nghiêm trọng quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, vi phạm Quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương; tiêu cực, nhận hối lộ, gây hậu quả rất nghiêm trọng, dư luận bức xúc, ảnh hưởng rất xấu đến uy tín của tổ chức đảng và chính quyền địa phương.
Trước đó ngày 8/3, bà Thúy Lan cùng Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc Lê Duy Thành bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, tạm giam để điều tra tội Nhận hối lộ trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn.
Cùng bị tạm giam về tội danh này còn có ông Đặng Văn Minh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi và ông Cao Khoa, cựu Chủ tịch tỉnh Quảng Ngãi. Hiện 15 người đã bị bắt, trong đó riêng ông Đặng Trung Hoành, Chánh văn phòng huyện ủy Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long bị điều tra tội Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi.
Theo người phát ngôn Bộ Công an Tô Ân Xô, Tập đoàn Phúc Sơn do Nguyễn Văn Hậu, biệt danh "Hậu Pháo", làm Chủ tịch HĐQT, hoạt động từ 2004 trong "phạm vi cấp huyện". 11 năm sau, Phúc Sơn vươn lên mạnh mẽ khi nhận được nhiều công trình trên khắp cả nước, hiện có 21 dự án với tổng mức đầu tư hơn 40.000 tỷ đồng.
Ở vụ án đang điều tra, cảnh sát mới xem xét hai dự án ở Vĩnh Phúc song xác định Phúc Sơn "bỏ ngoài sổ sách, không kê khai tài chính, trốn thuế", gây thiệt hại hơn 640 tỷ đồng.

Bà Hoàng Thị Thúy Lan khi còn đương chức. Ảnh: Hoàng Phong
Bà Hoàng Thị Thúy Lan 58 tuổi, quê Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc; trình độ cao đẳng sư phạm, cử nhân luật; Ủy viên Trung ương Đảng khóa 12, 13, đại biểu Quốc hội khóa 14, 15. Xuất thân từ giáo viên cấp 2, bà Lan sau đó giữ nhiều chức vụ trong tổ chức đoàn, rồi làm Trưởng ban Dân vận, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra, Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy, Phó bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc. Từ tháng 2/2015 đến khi bị bắt, bà làm Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc.
Đầu năm 2021, bà Thúy Lan vướng lùm xùm khi con gái Trần Huyền Trang (31 tuổi) được bổ nhiệm làm Phó giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Vĩnh Phúc. Sau khi các cơ quan chức năng vào cuộc phát hiện sai phạm, con gái bà Lan bị rút quyết định bổ nhiệm.
Bà Lan là Bí thư Tỉnh ủy đương nhiệm thứ năm bị kỷ luật trong nhiệm kỳ 2020-2025. Tháng 7/2021, Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương Trần Văn Nam bị cách tất cả chức vụ trong Đảng, sau đó nhận 7 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Cuối năm 2022, Bí thư Tỉnh ủy Hải Dương Phạm Xuân Thăng bị khai trừ Đảng. Gần một năm sau, ông Thăng lĩnh 5 năm tù do nhận 4 tỷ đồng và chỉ đạo làm trái quy định đấu thầu trong vụ Việt Á.
Tháng 10/2023, Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre Lê Đức Thọ bị cách tất cả chức vụ trong Đảng do giải trình nguồn gốc tài sản không trung thực. Ông Thọ sau đó bị tạm giam để điều tra tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi trong vụ án Xuyên Việt Oil.
Tháng 1/2024, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Trần Đức Quận bị khai trừ Đảng sau khi bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, tạm giam để điều tra tội Lợi dụng chức vụ trong khi thi hành công vụ. Ông Quận bị cáo buộc có sai phạm trong chỉ đạo giải quyết công việc liên quan siêu dự án Đại Ninh, tỉnh Lâm Đồng.

Phạm Dự


Chín cây sưa hơn 100 tuổi được công nhận cây di sản
Chín cây sưa vàng hơn 100 tuổi, cao trên 8 m ở phường Hòa Hương, TP Tam Kỳ được công nhận cây di sản Việt Nam.
Ngày 20/3, ông Nguyễn Minh Nam, Phó chủ tịch TP Tam Kỳ, cho biết Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam đã công nhận 9 trong số 12 cây sưa vàng tại làng sinh thái Hương Trà, phường Hòa Hương là cây di sản Việt Nam. Ba cây còn lại không đạt tiêu chí độ lớn.

Một trong chín cây sưa được công nhận cây di sản. Ảnh: Đắc Thành
Cây sưa vàng thường gọi giáng hương ấn, tên khoa học Pterocarpus indicus Willd. Cây cao 15-25 m, đường kính thân 0,5-3,5 m, hoa màu vàng, mùi thơm nhẹ. Thân cây có thể dùng làm đồ gia dụng, mỹ nghệ.
Chín cây sưa di sản trăm tuổi cao trung bình trên 8 m, chu vi 2,2 m, cành lá sum suê, có nhiều khối u, đường gân sần sùi, rêu phong phủ quanh thân. Những cổ thụ này nằm trong số hàng chục cây sưa được trồng dọc tuyến đê ngăn lũ xưa kia, nay là đường đi trong làng Hương Trà.
Lãnh đạo thành phố Tam Kỳ cho hay ngoài vẻ đẹp, sưa có giá trị kinh tế cao nên phù hợp làm cây đô thị. Thành phố chủ trương bảo tồn và mở rộng diện tích trồng sưa trên địa bàn từ năm 2010. Hướng đến danh hiệu "thành phố hoa vàng", đến nay Tam Kỳ có trên 2.000 cây sưa, chiếm hơn 10% tổng số cây trên địa bàn.

Hàng sưa trong đó có chín cây được công nhận di sản ở làng Hương Trà. Ảnh: Đắc Thành
Theo tư liệu của nhiều dòng họ, làng Hương Trà được đặt tên năm Cảnh Hưng thứ 27 (1767), thời vua Lê Hiển Tông. Làng nằm trên cồn cát bồi ven sông nên người dân hàng năm phải đắp đê và trồng sưa để ngăn xói lở, bão lũ và giữ đất.
Ngoài quần thể được công nhận cây di sản, người dân làng Hương Trà còn trồng sưa quanh vườn. Từ năm 2017, chính quyền thành phố chọn làng là nơi tổ chức lễ hội mùa hoa sưa, thu hút hàng nghìn du khách.
Lễ trao quyết định và bằng công nhận quần thể cây di sản diễn ra dịp Lễ hội Tam Kỳ - Mùa hoa sưa, ngày 5/4.
Cây di sản là cây trồng đang sống trên 100 năm và cây tự nhiên trên 200 năm; có một hoặc một số giá trị về cảnh quan, môi trường, khoa học, văn hóa, lịch sử... được cộng đồng đề xuất, chủ sở hữu cây đăng ký, Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam công nhận và được bảo tồn tốt nhất.

Chín cây sưa trên 100 tuổi được công nhận cây di sản

Làng Hương Trà nhìn từ trên cao mỗi độ hoa sưa nở. Video: Đắc Thành

Đắc Thành


Trung ương đồng ý ông Võ Văn Thưởng thôi chức Chủ tịch nước
Ban Chấp hành Trung ương đồng ý để ông Võ Văn Thưởng thôi giữ các chức vụ Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng An ninh nhiệm kỳ 2021-2026, theo nguyện vọng cá nhân.
Quyết định được Ban Chấp hành Trung ương thống nhất tại hội nghị bất thường chiều 20/3, sau khi xem xét đơn xin thôi giữ các chức vụ của ông Võ Văn Thưởng.

Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, tháng 4/2023. Ảnh: TTX
Thông cáo của Văn phòng Trung ương Đảng phát ngay sau cuộc họp cho biết Ban chấp hành Trung ương đánh giá ông Võ Văn Thưởng là cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước, được đào tạo cơ bản, trưởng thành từ cơ sở, được phân công giữ nhiều chức vụ lãnh đạo quan trọng.
Tuy nhiên, theo báo cáo của Ủy ban Kiểm tra Trung ương và các cơ quan chức năng, ông Thưởng đã vi phạm quy định về những điều đảng viên không được làm, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng và chịu trách nhiệm người đứng đầu theo các quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
"Những vi phạm, khuyết điểm của ông Võ Văn Thưởng đã gây dư luận xấu, làm ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, Nhà nước và cá nhân. Nhận thức rõ trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và nhân dân, ông Thưởng đã có đơn xin thôi giữ các chức vụ được phân công và nghỉ công tác", thông cáo nêu.
Đây là hội nghị bất thường lần thứ 6 của Ban chấp hành Trung ương kể từ đầu nhiệm kỳ 2021-2026.
Hơn một năm trước, ngày 2/3/2023, ông Võ Văn Thưởng lúc đó là Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2021-2026, thay ông Nguyễn Xuân Phúc xin thôi nhiệm vụ. Chủ tịch nước là chức danh do Quốc hội bầu trong số đại biểu Quốc hội, do đó quy trình miễn nhiệm Chủ tịch nước với ông Võ Văn Thưởng sẽ do Quốc hội thực hiện.
Ông Võ Văn Thưởng 54 tuổi, thạc sĩ Triết học, quê huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long, là Chủ tịch nước trẻ tuổi nhất khi nhậm chức. Ông được bầu làm Ủy viên Trung ương dự khuyết khóa 10 lúc 36 tuổi; Ủy viên Trung ương ba khóa liên tiếp 11, 12, 13; đại biểu Quốc hội ba khóa 12, 14, 15; Ủy viên Bộ Chính trị hai khóa 12, 13.

Phạm Dự


Phân công người điều hành Tỉnh ủy Bình Thuận
Bộ Chính trị phân công Phó bí thư Thường trực Nguyễn Hoài Anh, 47 tuổi, phụ trách Đảng bộ Bình Thuận sau khi Bí thư Tỉnh ủy được điều động ra Vĩnh Phúc.
Ông Hoài Anh quê huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, hiện là Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND Bình Thuận nhiệm kỳ 2021-2026.

Ông Nguyễn Hoài Anh phát biểu tại kỳ họp HĐND tỉnh Bình Thuận, tháng 5/2022. Ảnh: Việt Quốc
Ông có trình độ thạc sĩ quản lý hành chính công, kiến trúc sư, từng kinh qua chức vụ, như: Bí thư Tỉnh đoàn Bình Thuận, Bí thư Huyện ủy Tuy Phong, Phó ban Nội chính Tỉnh ủy, Trưởng ban Dân vận Tỉnh ủy...
Hôm 18/3, Bí thư Bình Thuận Dương Văn An được Bộ Chính trị phân công giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc. Ông Hoài Anh sẽ điều hành công việc của Đảng bộ tỉnh đến khi kiện toàn chức danh Bí thư Tỉnh ủy.
Bình Thuận là tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ, có diện tích 7.812 km2, vùng biển rộng 52.000 km2, dân số hơn 1,26 triệu người, có thế mạnh về ngư nghiệp và cây thanh long. Năm 2023, GRDP của tỉnh tăng 8,1%, xếp thứ 14 trên 63 tỉnh, thành cả nước.
Việt Quốc


Đường cửa ngõ Sài Gòn mở rộng 9 năm chưa xong do vướng đền bù
Sau 9 năm triển khai, dự án mở rộng đường Lương Định Của, TP Thủ Đức, tổng vốn 826 tỷ đồng chưa rõ ngày hoàn thành vì vướng 2,2 ha đất chồng ranh khu đô thị.
Đây là trục đường huyết mạch cửa ngõ phía Đông được TP HCM đầu tư nâng cấp từ năm 2015 với quy mô mở rộng lên 30 m, trên đoạn dài 2,5 km từ đường Trần Não tới nút giao An Phú. Gần một thập kỷ triển khai với nhiều lần lùi tiến độ, đến nay dự án vẫn dang dở. Hiện, công trường ngổn ngang, trở thành "nút thắt cổ chai" thường ùn tắc do đây là tuyến kết nối với các trục giao lớn là Mai Chí Thọ, cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây, đường Nguyễn Thị Định...

Đoạn dài hơn 500 m với khoảng 2,2 ha đường Lương Định Của (bên phải tuyến) chưa được giải phóng mặt bằng. Ảnh: Quỳnh Trần
Trở ngại lớn nhất khiến dự án chậm trễ do vướng giải phóng mặt bằng, đặc biệt là đoạn từ đường Nguyễn Hoàng tới nút giao An Phú, dài hơn 500 m. Đoạn này có khoảng 2,2 ha đất chồng ranh dự án Khu đô thị Phát triển An Phú, do Công ty cổ phần Địa ốc Thủ Thiêm làm chủ đầu tư. Phần diện tích này có 64 hộ bị ảnh hưởng cần đền bù nhưng chưa thống nhất trách nhiệm do đơn vị nào thực hiện, dẫn đến việc thi công ngưng trệ nhiều năm qua.
Theo kết luận của thanh tra Sở Tài Nguyên và Môi trường thành phố, năm 2001 Thủ tướng ra quyết định thu hồi hơn 87 ha đất tại phường An Phú (quận 2, nay là TP Thủ Đức). Trong đó, hơn 85 ha giao cho Công ty Dịch vụ và Phát triển đô thị TP HCM (hiện là Công ty cổ phần Địa ốc Thủ Thiêm) sử dụng để đầu tư hạ tầng kỹ thuật chính trong khu đô thị. Phần còn lại hơn 2,2 ha, TP HCM quản lý để mở rộng đường Lương Định Của theo quy hoạch.

Đoạn đường vướng mắc về giải phóng mặt bằng nên chưa được thi công. Ảnh: Gia Minh
Quá trình triển khai mở rộng đường sau đó, các sở ngành ở thành phố xác định trách nhiệm bồi thường phần diện tích nêu trên thuộc chủ đầu tư dự án khu đô thị. Bởi thời điểm Thủ tướng ra quyết định thu hồi đất, phạm vi đền bù thiệt hại được quy định "cho toàn bộ diện tích", tức gồm cả hơn 87 ha, chứ không tách riêng 2,2 ha phần TP HCM được giao quản lý. Tuy nhiên, phía Công ty cổ phần Địa ốc Thủ Thiêm cho rằng đơn vị chỉ được giao hơn 85 ha, phần còn lại là lộ giới đường Lương Định Của không thuộc dự án hạ tầng kỹ thuật chính ở khu đô thị An Phú, nên không trong phạm vi đền bù của công ty.
Trước yêu cầu cấp bách cần sớm hoàn thành dự án mở rộng tuyến đường, chính quyền quận 2 (nay thuộc TP Thủ Đức) năm 2018 kiến nghị thành phố thống nhất điều chỉnh quy hoạch phần diện tích 2,2 ha, đồng thời tạm ứng 191 tỷ đồng để bồi thường cho các hộ dân. Sau khi xác định đơn vị chịu trách nhiệm đền bù sẽ hoàn trả lại phần kinh phí này. Tuy nhiên, vướng mắc về các thủ tục liên quan nên phương án trên chưa thực hiện.
Để sớm tháo gỡ khó khăn, UBND TP HCM hồi tháng 10 năm ngoái giao TP Thủ Đức tiếp tục xác định rõ đơn vị có trách nhiệm bồi thường phần diện tích 2,2 ha nêu trên. Đồng thời, thành phố đề nghị Công ty cổ phần Địa ốc Thủ Thiêm xây dựng phương án tài chính, trong đó bổ sung, cập nhật chi phí và nguồn vốn thực hiện bồi thường thuộc dự án Khu đô thị Phát triển An Phú, bao gồm dự kiến cả chi phí đền bù ở phần diện tích 2,2 ha.

Đoạn đường Lương Định Của được mở rộng. Đồ hoạ: Thanh Nhàn
Đại diện Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP HCM (TCIP - chủ đầu tư dự án mở rộng đường Lương Định Của), cho biết trong phạm vi 2,2 ha nêu trên còn có một phần chồng ranh dự án xây dựng nút giao An Phú. Đây cũng là công trình trọng điểm ở thành phố, đang đặt mục tiêu hoàn thành năm 2025 để giảm kẹt xe cho khu Đông. Do vậy, vướng mắc trong khâu đền bù nguy cơ ảnh hưởng tiến độ ở cả dự án này.
Ngoài khu vực trên, TCIP cho biết phần còn lại của công trình mở rộng đường Lương Định Của, từ tuyến Trần Não tới Nguyễn Hoàng đến nay tiến độ tổng thể đạt khoảng 85%. Tuy nhiên, quá trình triển khai thời gian qua cũng gặp nhiều khó khăn do không có mặt bằng. Hiện, một số vị trí ở đoạn trên cũng chưa thi công được do vướng 4 hộ dân, trong đó ba hộ thuộc các dự án khu đô thị kế bên. Riêng hộ còn lại thuộc diện lấn chiếm đất công, dự kiến trong tháng 3 TP Thủ Đức sẽ cưỡng chế và giao mặt bằng cho nhà thầu thi công.

Gia Minh


Kiến nghị mở rộng cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh bốn làn xe
Sau khởi công giai đoạn một cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh quy mô hai làn xe, chủ đầu tư dự án kiến nghị mở rộng lên bốn làn trong giai đoạn hai.
Liên danh nhà đầu tư Công ty cổ phần Tập đoàn Đèo Cả cùng ba doanh nghiệp khác vừa đề xuất đầu tư đồng bộ cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh đi qua tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng bốn làn xe hoàn chỉnh theo phương thức đối tác công tư PPP.
Giai đoạn hai dự kiến gồm hai dự án thành phần. Dự án một là mở rộng 93 km từ nút giao cửa khẩu Tân Thanh, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn, đến nút giao quốc lộ 3 xã Chí Thảo, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng, nền đường từ 13,5 m lên 17 m với bốn làn xe cao tốc và bố trí làn dừng xe khẩn cấp không liên tục. Tổng mức đầu tư hơn 4.340 tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước.
Dự án thành phần hai xây dựng mới 27 km từ huyện Quảng Hòa đến cửa khẩu Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng theo phương thức PPP, nền đường 17 m với bốn làn xe cao tốc, có làn dừng khẩn cấp không liên tục. Tổng mức đầu tư khoảng 5.600 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước 3.900 tỷ đồng, còn lại nhà đầu tư thu xếp vốn.

Phối cảnh một cây cầu trên cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh. Ảnh: A2Z
Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh giai đoạn một được khởi công ngày 1/1, gồm xây dựng mới 93 km từ nút giao cửa khẩu Tân Thanh ở Lạng Sơn đến nút giao quốc lộ 3 ở Cao Bằng. Tuyến đường gồm hai làn xe, bề rộng 13,5 m, được đầu tư theo hình thức PPP, nhà đầu tư góp 31% vốn.
Dự án giai đoạn một đã được các bên liên quan triển khai, doanh nghiệp đang ký kết hợp đồng tín dụng với ngân hàng VP Bank, nếu điều chỉnh mở rộng lên bốn làn xe sẽ ảnh hưởng đến ký kết hợp đồng và giải ngân tín dụng. Do đó liên danh nhà đầu tư đề xuất tách riêng thành dự án giai đoạn hai.

Hướng tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh. Đồ họa: Gia Linh
Quãng đường từ Hà Nội đến Cao Bằng dài 280 km, ôtô chạy mất 5-6 giờ. Sau khi các tuyến cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng, Đồng Đăng - Trà Lĩnh hoàn thành, ước tính di chuyển từ Hà Nội đến Cao Băng sẽ giảm còn 2-2,5 giờ.
Hồi tháng 2, Thủ tướng đã giao Bộ Giao thông Vận tải chủ trì nghiên cứu phương án đầu tư, nâng cấp các tuyến cao tốc đã được đầu tư phân kỳ đạt quy mô cao tốc hoàn chỉnh, trong đó tập trung đầu tư sớm nhất đối với các tuyến đường bộ cao tốc quy mô hai làn xe.
Cả nước có một số tuyến cao tốc hai làn xe đang khai thác là Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Túy Loan. Dự án cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang, Đồng Đăng - Trà Lĩnh hai làn xe đang được triển khai.

Đoàn Loan


Xe khách chở 13 người lao xuống vệ đường
Nghệ AnXe khách tông đổ dãy hộ lan rồi lao xuống vệ đường ở huyện Nghi Lộc khiến 13 người ngồi bên trong hoảng loạn, trưa 20/3.
Khoảng 12h, xe khách chạy tuyến Hà Nội - TP HCM khi đến đường tránh TP Vinh, đoạn qua xã Nghi Diên, huyện Nghi Lộc thì lao sang phải, tông đổ hộ lan dài hơn 5 m rồi đâm xuống vệ đường sâu hơn một mét, lật nghiêng.

Hiện trường vụ tai nạn, trưa 20/3. Ảnh: Đức Hùng
Thời điểm trên, trời mưa, đường trơn, xe khách chở 13 người, gồm cả tài xế và phụ xe. Người đi đường đã tới hỗ trợ đập vỡ cửa kính xe, sau hơn 10 phút đưa được hành khách ra ngoài.
Tài xế bị chấn thương vùng mặt, hành khách choáng váng, trầy xước nhẹ. Xe khách nằm nghiêng dưới vệ đường, gần mép bờ ruộng, kính trước và bên hông vỡ, đồ đạc đổ tung tóe.

cứu hộ xe khách

Cứu hộ xe khách gặp nạn trưa 20/3. Video: Đức Hùng

Đoạn xảy ra tai nạn rộng 12 m, đường thẳng, mật độ xe qua lại đông. Công an Nghệ An đã cử cán bộ tới phân luồng, điều xe cứu hộ tới cẩu xe khách lên mặt đường để phục vụ điều tra. Nhà xe đã điều phương tiện khác đến chở hành khách tiếp tục hành trình.
Khoảng 15h, hiện trường được giải phóng.

Đức Hùng


Công viên bỏ hoang giữa khu dân cư đông đúc ở Hà Nội
Hoàn thành xong nhiều hạng mục, song công viên hồ điều hòa Phùng Khoang, quận Nam Từ Liêm, vẫn chưa thể đưa vào hoạt động.

Công viên hồ điều hòa Phùng Khoang, phường Trung Văn, quận Nam Từ Liêm nằm cạnh đường Tố Hữu, được bao bọc bởi nhiều khu đô thị, chung cư như Tây Hà Tower, Lilama, Capital, khu tập thể H26. Công viên rộng hơn 11,8 ha, lớn thứ hai ở quận Nam Từ Liêm, sau The Matrix One rộng 14 ha, nằm cạnh đại lộ Thăng Long và đường Lê Quang Đạo.

Công viên hồ điều hòa Phùng Khoang, phường Trung Văn, quận Nam Từ Liêm nằm cạnh đường Tố Hữu, được bao bọc bởi nhiều khu đô thị, chung cư như Tây Hà Tower, Lilama, Capital, khu tập thể H26. Công viên rộng hơn 11,8 ha, lớn thứ hai ở quận Nam Từ Liêm, sau The Matrix One rộng 14 ha, nằm cạnh đại lộ Thăng Long và đường Lê Quang Đạo.

Được khởi công từ tháng 10/2016, đến nay công viên Phùng Khoang vẫn chưa thể đưa vào sử dụng do vướng giải phóng mặt bằng. Hiện toàn bộ được quây tôn, lối vào chính đều được khóa lại. Bên trong có bảo vệ thay phiên nhau trông giữ.

Được khởi công từ tháng 10/2016, đến nay công viên Phùng Khoang vẫn chưa thể đưa vào sử dụng do vướng giải phóng mặt bằng. Hiện toàn bộ được quây tôn, lối vào chính đều được khóa lại. Bên trong có bảo vệ thay phiên nhau trông giữ.

C\u00f4ng vi\u00ean \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec1u h\u1ea1ng m\u1ee5c nh\u01b0 h\u1ed3 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a, \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u00f2i ngh\u1ec9, c\u00e2y xanh, \u0111\u00e8n chi\u1ebfu s\u00e1ng. Nh\u01b0ng t\u1edbi nay m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng c\u1ea5p.<\/p>"">

Đài phun nước trong công viên ngừng hoạt động, phủ rêu đen.

Đài phun nước trong công viên ngừng hoạt động, phủ rêu đen.

Cỏ dại mọc cao hàng mét bên trong công viên. Cây xanh cũng không được chăm sóc, nhiều cây chết khô.

Cỏ dại mọc cao hàng mét bên trong công viên. Cây xanh cũng không được chăm sóc, nhiều cây chết khô.

M\u1ed9t g\u00f3c h\u1ed3 b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m, ngay c\u1ea1nh khu d\u00e2n c\u01b0. Theo \u0111\u1ea1i di\u1ec7n UBND ph\u01b0\u1eddng Trung V\u0103n, hi\u1ec7n c\u00f2n 16 h\u1ed9 d\u00e2n ch\u01b0a di d\u1eddi kh\u1ecfi d\u1ef1 \u00e1n, l\u00e0 l\u00fd do ch\u00ednh khi\u1ebfn c\u00f4ng vi\u00ean ch\u1eadm \u0111\u01b0a v\u00e0o s\u1eed d\u1ee5ng.<\/p>"">

Những đảo nhỏ trên hồ điều hòa rậm rạp cỏ, cây dại.
Ông Nguyễn Văn Hy, nhà ở khu tập thể H26, cho biết hàng ngày nhìn ra công viên quây kín cảm thấy buồn. "Dân xung quanh thì thiếu chỗ chơi, tập thể dục, trong khi công viên lớn như vậy lại bỏ không", ông nói.

Những đảo nhỏ trên hồ điều hòa rậm rạp cỏ, cây dại.
Ông Nguyễn Văn Hy, nhà ở khu tập thể H26, cho biết hàng ngày nhìn ra công viên quây kín cảm thấy buồn. "Dân xung quanh thì thiếu chỗ chơi, tập thể dục, trong khi công viên lớn như vậy lại bỏ không", ông nói.

Hàng rào sắt quanh công viên đang được thi công dang dở, đoạn có đoạn không.

Hàng rào sắt quanh công viên đang được thi công dang dở, đoạn có đoạn không.

UBND phường Trung Văn mới đây đã có văn bản kiến nghị chủ đầu tư sớm hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thành một số hạng mục để đưa công viên vào sử dụng.
Từ cuối năm 2023, Hà Nội đã tạm mở cửa một số công viên bỏ hoang nhiều năm như công viên âm nhạc Đô Nghĩa và công viên Thiên văn học đều ở quận Hà Đông.

UBND phường Trung Văn mới đây đã có văn bản kiến nghị chủ đầu tư sớm hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thành một số hạng mục để đưa công viên vào sử dụng.
Từ cuối năm 2023, Hà Nội đã tạm mở cửa một số công viên bỏ hoang nhiều năm như công viên âm nhạc Đô Nghĩa và công viên Thiên văn học đều ở quận Hà Đông.

Ngọc Thành - Việt An

Công viên hình cây đàn ở Hà Nội
Công viên Thiên văn học thu hút người dân


Hang khảo cổ nguy cơ thành phế tích
Nghệ AnDi tích quốc gia hang Đồng Trương ở huyện Anh Sơn, nơi lưu dấu khảo cổ đa văn hóa quý hiếm thời kỳ Hòa Bình và Đông Sơn, đang bị lãng quên.
Di tích là hang karst trong núi đá vôi Kim Nhan, cách quốc lộ 7 khoảng 70 m, thuộc xã Hội Sơn, huyện Anh Sơn. Hang cao khoảng 4 m so với bề mặt thung lũng Đồng Trương, cấu tạo hàm ếch, quay ra hướng đông. Cửa hang rộng 16 m, cao 15 m, nền chỗ bằng phẳng rộng chừng 200 m2.
Năm 2003, ông Nguyễn Văn Đoài ở xã Hội Sơn vào hang Đồng Trương thì thấy chiếc rìu cổ nên trình báo nhà chức trách. Qua nghiên cứu thám sát, chuyên gia xác định hang Đồng Trương nằm cách sông Lam qua một thung lũng, cách đó khoảng 30 m có một con suối với nhiều nguyên liệu đá cuội và có nước quanh năm. Đây là điểm ngụ cư lý tưởng của người tiền sử.

Di tích quốc gia hang Đồng Trương. Ảnh: Đức Hùng
Năm 2004-2006, Viện Khảo cổ học và Bảo tàng tỉnh Nghệ An tổ chức khai quật hang, phát hiện 1.173 di vật đồ đá, đồng, sắt, đất nung, xương răng động vật, dấu tích tro than thuộc văn hóa Hòa Bình (thời tiền sử); 4.083 mảnh gốm, 16 dọi se chỉ đất nung, dụng cụ lao động văn hóa tiền Đông Sơn và Đông Sơn (thời sơ sử).
Ngoài ra, các chuyên gia còn phát hiện nhiều đồ đồng, kim khí, đồ gốm. Hiện vật thu được nhiều nhất là vỏ sò, trong đó có những loại giống đưa từ biển lên. Đặc biệt nhất là tìm thấy 12 ngôi mộ táng gần cửa hang, niên đại 10.000-12.000 năm.
Việc phát hiện hang Đồng Trương được xếp vào một trong 10 sự kiện văn hóa nổi bật năm 2004. Các chuyên gia khảo cổ đánh giá đây là di tích hiếm có ở Việt Nam và cả Đông Nam Á. Hang được xác định là nơi nhiều thế hệ người Việt cổ sinh sống, vì có cả đồ đá, kim khí, thủy tinh. Con người cư trú ở đây lâu nhất hơn 10.000 năm, gần nhất khoảng 2.000 năm.

Vỏ sò là hiện vật thu được nhiều nhất trong đợt khai quật năm 2004-2006, nay vương vãi giữa nền đất. Ảnh: Đức Hùng
Tháng 5/2017, di chỉ khảo cổ Đồng Trương được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận là di tích quốc gia. Dịp đón nhận bằng di tích vào tháng 2/2018, nhà chức trách huyện Anh Sơn đã làm triển lãm ảnh hiện vật ở trong hang.
Được kỳ vọng là địa điểm phát triển văn hóa, du lịch, thu hút du khách, chuyên gia đến tham quan, nghiên cứu giá trị lịch sử, văn hóa và khảo cổ, song đến nay hang Đồng Trương có nguy cơ trở thành phế tích.
Hiện di tích khảo cổ này là hang đá hoang vu. Trước cửa ra vào có hàng rào sắt và dây thép gai, song đã hoen rỉ. Bảng chỉ dẫn cũ kỹ được đặt một bên vách đá, bên trong rác thải vương vãi. Hàng chục cụm thạch nhũ bị vỡ, mặt đất nhiều chỗ bị đào xới, vỏ sò trồi lên khỏi mặt hang...
Đường dẫn vào di chỉ cây dại mọc cao gần 2 m, che khuất cả lối đi lẫn bảng dẫn tích đặt bên quốc lộ 7. Mặt hang gần như bị cây cối bao phủ, cách đó khoảng 30 m là cánh đồng cỏ rộng lớn, người dân thường lùa trâu bò ra chăn thả.
"Thấy di tích không ai trông coi, ngày càng xuống cấp, tôi rất tiếc. Mong chính quyền địa phương có kế hoạch cải tạo để di tích phát huy hết các giá trị văn hóa, khảo cổ", ông Nguyễn Văn Tiến, 75 tuổi, trú xã Hoa Sơn, nói.

Hang khảo cổ nguy cơ thành phế tích

Hiện trạng hang Đồng Trương, tháng 3/2024. Video: Đức Hùng

Ông Lê Đức Thọ, Chủ tịch xã Hội Sơn, cho biết hang Đồng Trương có nhiều lợi thế để phát triển du lịch, bởi cách đó vài chục mét có khe nước ngầm, mát lạnh quanh năm. Xã rất muốn đầu tư tôn tạo, nhưng không có vốn. Kinh phí bảo tồn ước tính hàng chục tỷ đồng. Huyện đang trình kế hoạch lên tỉnh xin nguồn. Ngoài ra, di tích thuộc khu đất quốc phòng, vừa rồi địa phương đã làm việc với phía quân đội để khảo sát thực địa, xin bàn giao đất.
"Xã và huyện đang làm đề án nâng cấp, duy tu bảo dưỡng di tích. Ngoài thúc đẩy du lịch, chính quyền muốn đây là nơi trải nghiệm, giới thiệu cho học sinh hiểu thêm về truyền thống lịch sử, văn hóa trong những giờ ngoại khóa", ông Thọ nói.
Theo ông Thọ, xã đang thuê một người bảo vệ, ngăn người dân, trâu bò xâm nhập di tích. Khi chưa được bàn giao đất, trước mắt địa phương muốn nâng cấp đường nối từ quốc lộ 7 vào cửa hang với kinh phí hàng trăm triệu đồng, nhưng vẫn chưa bố trí được vốn.

Khu vực trước cửa hang thường được người dân lùa trâu bò đến chăn thả. Ảnh: Đức Hùng
Bà Phan Thị Anh, Trưởng phòng Quản lý di sản, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Nghệ An, cho biết hiện nay chưa có kế hoạch tu bổ, tôn tạo hang Đồng Trương bởi Sở chưa nhận được đề xuất từ huyện quản lý di tích. Thời gian tới, khi tiếp nhận văn bản của huyện Anh Sơn, Phòng sẽ tham mưu trình lên tỉnh xem xét.
Theo bà Anh, việc tôn tạo hang Đồng Trương gặp nhiều khó khăn, bởi đây là di chỉ khảo cổ, nếu tu bổ mà không có chuyên gia góp ý thì rất dễ làm thay đổi hiện trạng, mất các tầng địa chất của di tích. Vì vậy cần thận trọng, các kế hoạch tôn tạo phải căn cứ theo đề xuất của huyện và quá trình khảo sát kỹ lưỡng.
"Địa bàn có nhiều di tích, công trình được yêu cầu tu sửa thường xuyên. Sở sẽ xem xét quy mô, ưu tiên những di tích có giá trị, đang xuống cấp để làm trước. Với khảo cổ thì sắp tới cần có quy hoạch chung cho tất cả di chỉ trên toàn tỉnh để có sự đầu tư đồng bộ", Trưởng phòng Quản lý di sản nói.
Nghệ An hiện có có 27 di tích khảo cổ học lưu dấu ấn của người Việt cổ thuộc các giai đoạn của thời đại đá mới. Nhiều địa điểm nay xuống cấp, chưa tu bổ.

Đức Hùng


Vì sao khó dùng vật liệu thay thế cát tự nhiên?
Nguồn cát tự nhiên ở đồng bằng sông Cửu Long thiếu hụt, việc sử dụng cát nhân tạo thay thế cũng không hiệu quả vì giá thành cao, thiếu mỏ nguyên liệu.
Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, đến nay trữ lượng cát tự nhiên (cát sông) dùng để san lấp của đồng bằng sông Cửu Long khoảng 37 triệu m3. Trong khi đó, riêng về hạ tầng giao thông, 6 tuyến cao tốc triển khai giai đoạn 2022-2025 ở khu vực này cần gần 50 triệu m3 cát. Ngoài ra, các dự án giao thông cấp tỉnh cần khoảng 36 triệu m3 cát trong các năm 2023-2024.
Tại nhiều dự án giao thông ở miền Bắc và Trung, nguồn cát tự nhiên đang bị đẩy giá cao do khan hiếm hơn so với 3 năm trước. Trong tương lai, cát tự nhiên sẽ ít dần do cát từ thượng nguồn đổ về ít, không đủ bù đắp lượng cát được khai thác. Nếu đào cát ồ ạt sẽ làm cho đáy sông ngày càng sâu thêm, nguy cơ sạt lở lớn.
Thay thế cát tự nhiên bằng cát nhân tạo hay cát biển đã được cơ quan quản lý, nhà thầu tính đến. Tuy nhiên, cả hai giải pháp đều gặp khó khăn.
Cát nhân tạo giá thành gấp 3-4 lần cát tự nhiên
Ông Nguyễn Văn Nguyên, Cục phó Địa chất (Bộ Tài nguyên và Môi trường), cho biết cát nhân tạo hay cát nghiền được sản xuất theo công nghệ va đập tốc độ cao làm cho đá bị vỡ. Quá trình sản xuất tạo ra hạt hình tròn, độ ma sát thấp, kích thước gần như cát tự nhiên.
Hiện nay thế giới thường sử dụng cát nhân tạo từ cát kết, đá granit, basalt, các tảng cuội thành phần chính là thạch anh. Ngoài ra, một số lớp đá cát kết tự nhiên mức độ gắn kết yếu, không cần nghiền mà chỉ dùng lực phun từ vòi nước làm tách hạt, sau đó sàng lọc, lựa hạt đạt kích thước như cát tự nhiên.
Loại cát nhân tạo này có ưu điểm hạt đồng đều hơn cát tự nhiên, dễ dàng điều chỉnh kích thước hạt, thành phần vật chất theo yêu cầu trong xây dựng.

Kiểm tra chất lượng đắp nền cao tốc Bắc Nam đoạn qua huyện Long Mỹ, Hậu Giang tháng 3/2024. Ảnh: Phương Linh
Theo ông Lê Việt Hùng, Phó giám đốc Trung tâm Xi măng và bêtông (Viện Vật liệu xây dựng), cát nghiền hiện được 73 doanh nghiệp sản xuất tại 25 tỉnh với tổng công suất 8,6 triệu m3 mỗi năm. Các tỉnh có nhiều nhà máy sản xuất cát nghiền là Lạng Sơn, Hà Nam, Thanh Hóa, Hòa Bình, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương... do có nguồn đá, gần thị trường tiêu thụ lớn là Hà Nội và TP HCM. Năm 2020, các địa phương tiêu thụ 4,1 triệu m3 cát nghiền.
Cát nghiền đảm bảo chất lượng để đắp nền đường, song giá thành 250.000-300.000 đồng/m3, trong khi đơn giá của nhà nước cho cát san lấp khoảng 80.000 đồng/m3. Giá cao nên cát nghiền chủ yếu dùng cho bêtông và vữa, không phù hợp để làm cát san lấp và đắp nền cho dự án giao thông.
Ngoài ra, đồng bằng sông Cửu Long không có nhiều mỏ đá để khai thác cát nghiền. "Nếu sử dụng cát nhân tạo thay thế cát san lấp cho công trình giao thông sẽ không hiệu quả, chi phí xây dựng cao, nhà thầu sẽ lỗ", ông Hùng nói.
Trả lời đại biểu Quốc hội Nguyễn Huy Thái (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bạc Liêu) đầu tháng 3, Thủ tướng cho biết nhu cầu sử dụng cát san lấp ở các công trình giao thông trọng điểm khu vực đồng bằng sông Cửu Long khoảng 50 triệu m3. Nếu dùng cát nhân tạo thay thế hoàn toàn cát tự nhiên thì cần khai thác các mỏ đá với khối lượng lớn, bố trí rất nhiều dây chuyền sản xuất mới đáp ứng đủ nhu cầu và giá thành cao hơn nhiều so với cát tự nhiên. Do đó việc sử dụng cát nhân tạo thay thế cát tự nhiên để đắp nền đường là không khả thi.
Cát biển mới được thí điểm ở quy mô nhỏ
Để thay thế nguồn cát tự nhiên bị thiếu hụt, các chuyên gia nhận định cát biển là vật liệu thay thế cát san lấp hiệu quả nhất. Ông Lê Việt Hùng cho biết vùng biển Việt Nam có tiềm năng lớn về khoáng sản vật liệu xây dựng. Bộ Tài nguyên và Môi trường đã xác định 30 vùng triển vọng với tổng tài nguyên dự báo gần 150 tỷ m3, trong đó vùng biển tỉnh Bình Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu, Sóc Trăng, Phú Quốc - Hà Tiên, Hải Phòng - Quảng Ninh... có thể quy hoạch thăm dò, khai thác.
Cát biển Sóc Trăng đáp ứng được tiêu chuẩn Việt Nam 2006 về nguyên liệu làm vật liệu xây dựng và san lấp. Hiện các tỉnh Trà Vinh, Kiên Giang đã cấp phép khai thác cát biển để san lấp nền dự án lớn sát biển như nhiệt điện hoặc khu dân cư lấn biển. Kiên Giang đã cấp phép khai thác cát biển với trữ lượng 15 triệu m3 và công suất khai thác gần 5 triệu m3/năm.
Để đảm bảo nguồn cát đắp cho các dự án giao thông vùng đồng bằng sông Cửu Long, theo chỉ đạo của Thủ tướng, năm 2023 Bộ Giao thông Vận tải đã triển khai dự án thí điểm sử dụng nguồn cát biển tại tỉnh Trà Vinh thay thế cát sông, tổ chức quan trắc, theo dõi, thành lập hội đồng cấp Bộ đánh giá kết quả thí điểm. Đoạn đường thí điểm sử dụng cát biển dài 320 m trên đường tỉnh 978.
Theo đại diện Bộ Giao thông Vận tải, cát biển dùng cho đoạn thí điểm có chỉ tiêu cơ lý đáp ứng yêu cầu vật liệu đắp nền đường theo TCVN 9436:2012. Báo cáo tổng kết công tác thi công, kiểm định cho thấy đủ cơ sở để sử dụng cát biển đắp nền đường ôtô trong điều kiện môi trường nhiễm mặn tương tự khu vực thử nghiệm của dự án thí điểm. Cát biển được xem xét sử dụng cho khu vực hạ âm, nền đắp, nền đường nằm dưới khu vực chịu tác động của hoạt tải.
Tuy nhiên, do dự án thí điểm mới thực hiện quy mô nhỏ, cấp thiết kế thấp hơn cao tốc, chất lượng cát biển mới được nghiên cứu cho một khu vực (mỏ cát biển tỉnh Trà Vinh), các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn về độ mặn với cây trồng vật nuôi chưa đầy đủ. Vì vậy, việc sử dụng đại trà cát biển để xây dựng đường ôtô cần được tiếp tục thí điểm mở rộng ở dự án với quy mô, cấp thiết kế cao hơn.
TS Thái Duy Sâm, Phó chủ tịch Hội Vật liệu xây dựng Việt Nam, cho rằng Bộ Giao thông Vận tải cần có đánh giá tác động môi trường xung quanh khi sử dụng cát biển trên diện rộng, bởi lo ngại khả năng cát biển gây nhiễm mặn, ảnh hưởng đến cây trồng. Các địa phương cần nhanh chóng khảo sát, quy hoạch khu vực có thể dùng cát biển để không ảnh hưởng môi trường, tránh nguy cơ sạt lở ven bờ biển như khi khai thác cát sông.

Đoàn Loan - Gia Chính


Hệ thống rửa tàu Nhổn - ga Hà Nội trong ba phút
Hà NộiRửa tàu tại khu depot là một trong những kịch bản quan trọng trong quá trình vận hành thử toàn tuyến Nhổn - ga Hà Nội trong 7 tuần trước khi khai thác thương mại vào tháng 6.

Công nghệ rửa tàu Nhổn - ga Hà Nội trong ba phút

Lộc Chung - Anh Phú


Đề xuất không cố định mức đóng bảo hiểm thất nghiệp 1%
Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đề xuất mức đóng bảo hiểm thất nghiệp linh hoạt, lao động và doanh nghiệp tối đa 1% thay vì cố định mỗi bên 1% như hiện nay.
Dự thảo tờ trình Luật Việc làm sửa đổi được lấy ý kiến trong hai tháng, bắt đầu từ 15/3. Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, cơ quan soạn thảo, đề xuất sửa đổi theo hướng lao động đóng tối đa 1% lương tháng, chủ sử dụng đóng tối đa 1% quỹ tiền lương tháng trên tổng số lao động đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Nhà nước hỗ trợ tối đa 1% từ ngân sách.
Luật hiện hành quy định lao động và chủ doanh nghiệp đóng cố định vào Quỹ mỗi tháng 1% tiền lương và tổng quỹ lương. Đây là chế độ bù đắp một phần thu nhập của lao động khi mất việc, hỗ trợ học nghề, duy trì hoặc tìm việc làm mới.
Cơ quan soạn thảo cho rằng quy định trên chưa được điều chỉnh linh hoạt lúc thiên tai, dịch bệnh, khủng hoảng kinh tế, trong khi nguồn kết dư lớn. Đơn cử gói hỗ trợ 38.000 tỷ đồng trích từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp ban hành năm 2021 trên thực tế chi trả cho gần 13 triệu lao động và hơn 346.000 doanh nghiệp.

Lao động làm hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại TP HCM, tháng 7/2023. Ảnh: Thanh Tùng
Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cũng đề xuất bỏ lương cơ sở làm căn cứ tính tối đa số tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp mà chỉ giữ lương tối thiểu vùng. Cụ thể, mức hưởng trợ cấp thấp nghiệp hàng tháng bằng 60% bình quân tiền lương tháng đóng BHTN của 6 tháng liền kề trước khi thôi việc, tối đa không quá 5 lần lương tối thiểu vùng.
Thời điểm lao động nhận trợ cấp thất nghiệp cũng được đề xuất sớm hơn, vào ngày thứ 11 kể từ khi nộp đủ hồ sơ hưởng trợ cấp thay vì ngày 16 như hiện hành.
Với tiền lương bình quân đóng BHTN đạt khoảng 5,56 triệu đồng giai đoạn 2022-2023, trợ cấp thất nghiệp người lao động nhận được khoảng 3,3 triệu đồng mỗi tháng.

Kiến nghị giảm mức đóng, tăng tiền hưởng BHTN được doanh nghiệp liên tục đề xuất trong thời gian qua. Khi góp ý cho dự án Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi, 13 hiệp hội doanh nghiệp đã xuất giảm mức đóng BHTN của chủ sử dụng lao động xuống 0,5% và lao động 0,5% thay vì cố định như hiện hành. Các cấp đồng thời nghiên cứu lộ trình giảm tiếp cho phù hợp thực tế.
Phía người lao động kiến nghị tăng tiền hưởng trợ cấp thất nghiệp vì cho rằng mức hưởng trên 60% bình quân tiền lương đóng BHTN của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ việc như hiện nay là quá thấp. Song Ban soạn thảo chưa tính tới điều chỉnh mức hưởng trợ cấp khi sửa luật lần này.
Chính sách bảo hiểm thất nghiệp thực hiện từ năm 2009, gồm các chế độ trợ cấp thất nghiệp, tư vấn giới thiệu việc làm, hỗ trợ học nghề và bảo hiểm y tế. Đây được coi là công cụ "chống sốc" cho nền kinh tế do tình trạng thất nghiệp gây ra.
Nguồn quỹ đến từ các khoản đóng góp của giới chủ và lao động, Nhà nước hỗ trợ, tiền sinh lời của hoạt động đầu tư quỹ và nguồn thu hợp pháp khác. Nhóm tham gia là lao động khu vực chính thức, có hợp đồng, chi trả theo nguyên tắc "có đóng - có hưởng".
Hồng Chiêu


'Đưa nước từ sông Sài Gòn về miền Tây khó khả thi'
Đưa nước sông Sài Gòn, sông Hậu giúp giảm khô hạn cho miền Tây khó thực hiện do chi phí cao, ảnh hưởng môi trường sinh thái những vùng khác, theo chuyên gia.
Những ngày giữa tháng 3, các tỉnh miền Tây đang phải gồng mình chống chọi với đợt cao điểm nắng nóng và hạn mặn khốc liệt. Mặn xâm nhập hệ thống sông rạch tại Bến Tre ảnh hưởng cuộc sống hàng chục nghìn hộ dân. Còn tại Cà Mau, tình trạng khô hạn được cho là nguyên nhân chính gây ra 340 vụ sụt lún, sạt lở đất tại các tuyến kênh. Trước tình hình đó, Bến Tre và Cà Mau đề xuất dẫn nước từ các sông Hậu, Sài Gòn, Đồng Nai về địa phương hạn chế khô hạn, sụt lún, thiếu nước trong mùa khô.

Hồ Kênh Lấp ở huyện Ba Tri, Bến Tre, trơ đáy, nứt nẻ trong đợt khô hạn năm 2020. Ảnh: Hoàng Nam
Là người đề xuất dẫn nước từ sông Sài Gòn, Đồng Nai về Bến Tre đối phó hạn mặn, Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre Trần Ngọc Tam nói thế giới từng có nhiều dự án dẫn nước ngọt dài hàng nghìn km. Đây cũng không phải lần đầu địa phương đề xuất dẫn nước ngọt từ nơi khác về chống hạn mặn. Trước đó, tỉnh tính phương án đưa nước thô từ thượng nguồn sông Tiền về các nhà máy xử lý, cung cấp cho người dân.
"Tuy nhiên, hạn mặn ngày càng diễn biến phức tạp, xâm nhập sâu, nên phương án lấy nguồn nước từ sông Tiền về lâu dài khó bền vững", ông Tam nói.
Theo lãnh đạo Bến Tre, nguồn nước sông Tiền cũng lệ thuộc và dòng chính Mekong đang bị chi phối bởi một số quốc gia thượng nguồn. Trong khi đó, hệ thống sông Sài Gòn, Đồng Nai ở trong nước, ít bị ảnh hưởng. Nguồn nước từ các sông này rất dồi dào, chất lượng, nằm ở địa hình cao hơn nên dễ dàng khơi một dòng kênh hoặc dùng hệ thống ống dẫn để nước chảy tự nhiên về miền Tây.
"Có thể dẫn nước từ sông Đồng Nai, Sài Gòn về Long An, sau đó qua Tiền Giang rồi về Bến Tre, nếu không đủ kinh phí có thể thi công hệ thống dẫn nước phục vụ sinh hoạt trước, sau đó mới tính đến nước cho sản xuất", ông Tam lý giải.
Tuy vậy theo PGS. TS Lê Anh Tuấn, cố vấn khoa học, Viện Nghiên cứu Biến đổi Khí hậu, Trường Đại học Cần Thơ, phương án nói trên rất khó khả thi vì vào mùa khô hạn, các sông đều ít nước chứ không riêng gì một số khu vực ở Đồng bằng sông Cửu Long. Chưa kể sông Sài Gòn, Đồng Nai đang bị ô nhiễm, nếu đưa về miền Tây cần tính toán vấn đề môi trường.

Kênh trơ đáy ở xã Khánh Hải, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, tháng 3/2024. Ảnh: An Minh
"Hạn hán đã có từ khi hình thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Dân số ngày càng đông, sản xuất lớn, cộng thêm biến đổi khí hậu nên khô hạn gay gắt hơn", ông Tuấn nói. Theo ông, gần đây nông dân đã biết cách thích ứng bằng cách dịch chuyển mùa vụ hoặc chuyển đổi sản xuất trong mùa khô, sử dụng nước tiết kiệm, trữ nước tại chỗ.
Ngoài ra ngành chuyên môn cần công bố và cập nhật thường xuyên bản đồ hạn, mặn qua các ứng dụng trực tuyến, mạng xã hội, phương tiện thông tin để người dân từng tiểu vùng kịp thời theo dõi, chủ động ứng phó trong sinh hoạt và sản xuất, giảm thấp nhất thiệt hại.
Nhìn nhận đề xuất dẫn nước từ sông Hậu về vùng khô hạn Cà Mau là phương án mang tính lâu dài, song ông Nguyễn Thanh Tùng, Chi cục trưởng Thủy lợi tỉnh Cà Mau, e ngại chi phí cao khi thực hiện. Cách đây 5-7 năm, địa phương khi có ý định đã tính toán việc dẫn một m3 nước từ sông Hậu phục vụ sinh hoạt tốn khoảng 50.000 đồng.
Vì vậy theo chuyên gia, dẫn nước từ các sông ở xa hàng trăm km về nơi khô hạn cần có sự vào cuộc của Bộ Xây dựng và các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu. Trước mắt Cà Mau đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đầu tư hoàn chỉnh âu thuyền Tắc Thủ và một số cống để điều tiết, lấy nước từ hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé và kênh Quản Lộ - Phụng Hiệp cấp cho vùng ngọt.
TS Trần Hữu Hiệp (chuyên gia kinh tế) cho rằng nước ở các tỉnh miền Tây không có ranh giới hành chính mà là vấn đề cả vùng, kể cả liên hệ tới hệ thống sông Mekong. Cho nên giải pháp chống khô hạn phải có được sự cân bằng tổng thể, trong đó cần tính toán để phân vùng cụ thể nhằm đưa ra mức độ ứng phó tương xứng. Ví dụ ở vùng mặn, địa phương phải ưu tiên nước sinh hoạt, có thể chuyển đổi sang kinh tế biển hay nước lợ cho phù hợp, chứ không nhất thiết áp dụng kinh tế sinh thái nước ngọt.

Công nhân lắp đặt hệ thống ống dẫn, chờ sà lan chở nước ngọt từ thượng nguồn về bơm vào nhà máy xử lý tại huyện Chợ Lách, Bến Tre. Ảnh: Hoàng Nam
"Đề xuất dẫn nước ngọt từ các địa phương khác về miền Tây chống hạn mặn phải đặt trong sự xem xét về quy hoạch, tình hình thực tiễn, bài toán tổng thể và ứng dụng công nghệ giúp hài hòa về lợi ích", ông Hiệp nói, cho rằng khi đầu tư công trình lớn, có tác động cần được nghiên cứu thấu đáo để đảm bảo sự cân bằng. Bởi kinh nghiệm từ các công trình thủy lợi lớn cho thấy cần phải thận trọng và cân nhắc rất kỹ lưỡng.
Đồng bằng sông Cửu Long gồm 13 tỉnh thành, diện tích khoảng 40.000 km2 (gần gấp đôi Đồng bằng sông Hồng), dân số hơn 17,4 triệu người. Nơi đây chiếm 50% sản lượng lúa gạo, 65% thuỷ sản, và đóng góp 17% GDP cả nước. Nông nghiệp chiếm vai trò chủ đạo của nền kinh tế nên các giải pháp chống hạn hán, xâm nhập mặn luôn được chính quyền địa phương, bộ ngành quan tâm.
Đợt hạn mặn lịch sử năm 2016 (100 năm mới lặp lại) khiến 160.000 ha đất bị nhiễm mặn, gây thiệt hại hơn 5.500 tỷ đồng. 10 trong số 13 tỉnh, thành ở Đồng bằng sông Cửu Long phải công bố thiên tai. Năm 2020, hạn mặn kéo dài hơn 6 tháng khiến 6 tỉnh miền Tây công bố tình huống hạn mặn khẩn cấp. Hạn mặn gây thiệt hại 43.000 ha lúa, 80.000 hộ dân thiếu nước sinh hoạt.

An Minh - Hoàng Nam


UNESCO khảo sát quần thể di tích liên tỉnh
Quảng NinhĐoàn chuyên gia của UNESCO sẽ khảo sát quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn để đánh giá hồ sơ đề cử di sản thế giới.
Trong thông báo gửi UBND các tỉnh Hải Dương, Quảng Ninh, Bắc Giang ngày 19/3, Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam đánh giá hồ sơ đề cử quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn là di sản thế giới đáp ứng yêu cầu thể thức. Tổ chức này đề nghị Việt Nam gửi ảnh mới nhất của di sản để tiếp tục đánh giá và sẽ cử đoàn chuyên gia thẩm định thực địa vào tháng 9.

Vườn tháp Huệ Quang ở Yên Tử thuộc quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn. Ảnh: Minh Cương
Hồ sơ quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn là hồ sơ đầu tiên nằm trên ba tỉnh với 6 khu di tích quốc gia đặc biệt và 32 điểm di tích được khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt theo Luật Di sản văn hóa. Nơi đây có nhiều công trình tín ngưỡng, tâm linh thờ thần linh, anh hùng dân tộc, đặc biệt là di tích văn hóa liên quan thiền phái Trúc Lâm và Phật hoàng Trần Nhân Tông.
Việc xây dựng hồ sơ công nhận di sản thế giới cho quần thể di tích được khởi động năm 2013 nhưng sau đó tạm dừng để bổ sung, chứng minh các tiêu chí theo yêu cầu của UNESCO, gồm: Giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn và xác thực.
Năm 2020, ba tỉnh Quảng Ninh, Bắc Giang, Hải Dương tổ chức 6 hội nghị, hội thảo quốc tế, khai quật khảo cổ tại 9 điểm di tích và triển khai hàng loạt đề tài nghiên cứu nhằm xác định giá trị, bổ sung hồ sơ di sản.
Đầu năm nay, hồ sơ của quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn được trình lên UNESCO để xét công nhận di sản thế giới. Nếu được công nhận, đây sẽ là di sản thế giới liên tỉnh thứ hai ở Việt Nam sau vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà (thuộc Quảng Ninh và Hải Phòng)

Lê Tân
Lê Tân


Vợ chồng mất tích khi đánh cá
Hà TĩnhAnh Dương Văn Toán cùng vợ Phạm Thị Lài mất tích ba hôm nay khi ra khơi đánh cá, để lại chiếc thuyền không người trôi dạt trên vùng biển thị xã Kỳ Anh.
Ngày 19/3, Ban chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng Vũng Áng - Sơn Dương cho biết đang cử 20 cán bộ, chiến sĩ, sử dụng canô chuyên dụng phối hợp nhà chức trách cùng người dân tìm kiếm vợ chồng anh Toán tại vùng biển xã Kỳ Lợi, thị xã Kỳ Anh. Tuy nhiên, thời tiết xấu, biển động, gió lớn nên công tác cứu hộ gặp nhiều khó khăn.

Vùng biển xã Kỳ Lợi, thị xã Kỳ Anh, nơi hai ngư dân mất tích. Ảnh: Đức Hùng
Ngày 17/3, anh Toán, 39 tuổi và chị Lài, 36 tuổi, trú xã Kỳ Thịnh, dùng thuyền gỗ công suất nhỏ đi đánh bắt cá tại khu vực đảo Hòn Mắt, thuộc xã Kỳ Lợi, cách bờ khoảng 5 hải lý. Hai người sau đó mất liên lạc với gia đình.
12h cùng ngày, một số ngư dân đi qua đảo Hòn Mắt phát hiện thuyền của anh Toán trôi tự do trên biển. Họ tiếp cận nhưng không thấy người, chỉ có vài ngư cụ.
Nhà chức trách nghi ngờ vợ chồng anh Toán gặp nạn trên biển và bị sóng cuốn mất tích. Lực lượng chức năng cùng thợ lặn đã mở rộng phạm vi tìm kiếm xung quanh khu vực các hòn đảo lớn, nhỏ ở thị xã Kỳ Anh nhưng chưa có kết quả.

Đức Hùng


Nhật Bản sẽ bỏ dần chương trình thực tập sinh kỹ năng
Chế độ thực tập sinh kỹ năng sẽ được Nhật Bản bãi bỏ dần, thay thế bằng chương trình mới tập trung đào tạo nguồn lực để giữ chân lao động nhập cư.
Thông tin được ông Nagata Yuki, Trưởng phòng Điều phối chính sách, Tổng cục Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản, chia sẻ chiều 19/3.
Chương trình thực tập sinh kỹ năng được Nhật triển khai từ năm 1992, đến nay đã bộc lộ nhiều bất cập. Thời gian làm việc từ 1 đến 5 năm coi như "học việc", lao động chỉ nhận lương tối thiểu, không thưởng, không phụ cấp như người bản địa. Thực tập sinh cũng không được chuyển nơi khác trong trường hợp công việc không phù hợp, chủ đối xử không tốt.
Chương trình bị chỉ trích là nhập khẩu lao động giá rẻ, coi thực tập sinh như công nhân làm việc chân tay do nước này thiếu nhân lực trầm trọng. Vì vậy Hội đồng gồm 15 chuyên gia, học giả và quan chức đứng đầu các tỉnh ở Nhật Bản hồi tháng 4/2023 đã đề xuất loại bỏ.
"Sau nhiều cuộc làm việc, căn cứ trên ý kiến của hội đồng chuyên gia, báo cáo về chương trình mới đã được gửi lên Chính phủ Nhật Bản vào đầu tháng 2, chờ trình Quốc hội cho ý kiến", ông Nagata Yuki cho hay.
Theo ông, chương trình mới sẽ tập trung ba điểm cốt lõi, là ưu tiên bảo vệ quyền lợi người nước ngoài đang làm việc tại Nhật Bản, tạo cơ hội cho họ thăng tiến; lao động được chuyển chỗ làm việc theo mong muốn và nâng dần trình độ tiếng Nhật cho người nước ngoài để thực hiện chế độ "xã hội cùng chung sống".
Việt Nam hiện dẫn đầu 15 nước phái cử thực tập sinh đi làm việc tại Nhật Bản với hơn 200.000 người. Hơn 30 năm triển khai chương trình, Nhật Bản tiếp nhận tổng cộng hơn 400.000 thực tập sinh Việt Nam.

Lớp đào tạo lao động đi làm việc tại Nhật Bản ở Hà Nội, tháng 5/2023. Ảnh: Ngọc Thành
Hiện lao động Việt Nam đi làm việc theo diện kỹ năng đặc định chiếm tỷ lệ lớn nhất trong số quốc gia phái cử, khoảng 110.600 người (53%) trên tổng số 208.000 lao động nước ngoài làm việc tại Nhật. Đây là chương trình tiếp nhận lao động đã có kỹ năng, tiếng Nhật và có thể làm việc ngay, không cần qua đào tạo.
Ông Ishii Chikahisa, Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, cho biết lao động kỹ năng đặc định người Việt làm việc trong 12 lĩnh vực, gồm: Điều dưỡng; vệ sinh tòa nhà; vật liệu, chế tạo điện, điện tử; xây dựng; công nghiệp đóng tàu; bảo dưỡng ôtô; hàng không; dịch vụ lưu trú; ngư nghiệp; sản xuất thực phẩm, đồ uống và phục vụ ăn uống.
Dẫn đầu là ngành sản xuất thực phẩm, đồ uống với hơn 41.800 người; tiếp đến là chế tạo máy công nghiệp, điện, điện tử với hơn 24.800 người; xây dựng hơn 16.500 người. Riêng ba ngành này chiếm tới 75% lao động kỹ năng đặc định Việt Nam tại Nhật Bản.

Trong tháng 3, hai bên đã tổ chức cho hơn 300 ứng viên các ngành nông nghiệp, chăm sóc điều dưỡng thi kỹ năng đặc định tại Hà Nội và dự kiến tháng sau sẽ bổ sung ngành bảo dưỡng ôtô, dịch vụ lưu trú. "Phía Nhật đang xem xét tiếp nhận lao động các lĩnh vực khác thi kỹ năng đặc định và sẽ có thông báo cụ thể nếu tổ chức", ông Ishii Chikahisa cho hay.
Việt Nam - Nhật Bản thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức từ năm 1973. Việt Nam bắt đầu đưa lao động sang làm việc tại Nhật Bản từ năm 1992, thời gian 3-5 năm với mức thu nhập bình quân hiện đạt 1.200-1.400 USD mỗi tháng. Hiện 500.000 người Việt đang sinh sống và làm việc tại Nhật, tăng 8 lần trong10 năm qua và là cộng đồng nước ngoài đông thứ hai tại nước này.
Hồng Chiêu


Đề xuất đầu tư gần 9.000 tỷ đồng trồng lúa chất lượng cao ở miền Tây
Hệ thống thủy lợi, giao thông liên vùng, logistic và cơ giới hóa tổng kinh phí 375 triệu USD (gần 9.000 tỷ đồng) được đề xuất đầu tư để trồng lúa phát thải thấp, chất lượng cao.
Dự án hỗ trợ hạ tầng kỹ thuật cho lúa carbon thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đề xuất được trình bày tại hội nghị góp ý ở Cần Thơ, ngày 19/3. Trong tổng vốn, có 360 triệu USD vay từ Ngân hàng Thế giới và 15 triệu USD vốn đối ứng của Việt Nam.
Ông Nguyễn Thế Hinh, Phó Ban quản lý các dự án nông nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, cho biết dự án nhằm phục vụ Đề án một triệu ha vùng chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp của Chính phủ.

Nông dân Hậu Giang chăm sóc lúa. Ảnh: An Bình
Dự án sẽ thực hiện trong giai đoạn 2026-2031 tại 12 tỉnh, thành miền Tây gồm: An Giang, Kiên Giang, Đồng Tháp, Long An, Sóc Trăng, Cần Thơ, Bạc Liêu, Trà Vinh, Hậu Giang, Cà Mau, Tiền Giang và Vĩnh Long.
"Mục tiêu của dự án nhằm thúc đẩy sản xuất gạo carbon thấp, chất lượng cao tại miền Tây", ông Hinh nói và cho biết kết quả sẽ đo được qua các chỉ số như: tăng năng suất, sản lượng lúa gạo, thu nhập của nông dân, giảm khí nhà kính và thanh toán tín chỉ carbon...
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Trần Thanh Nam nói đây là dự án trọng yếu cơ bản để triển khai Đề án một triệu ha lúa. Trong đó, dự án tập trung vào 4 vấn đề trọng tâm gồm: hệ thống thủy lợi, giao thông liên vùng, logistic và cơ giới hóa đồng bộ.
Đề án Phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, được Thủ tướng phê duyệt cuối năm 2023. Đề án nhằm phát triển bền vững ngành lúa gạo Việt Nam và thu nhập của nông dân, thích ứng biến đổi khí hậu, giảm phát thải nhà kính, góp phần thực hiện các cam kết quốc tế.
Đến năm 2025, 12 tỉnh thành trong vùng sẽ trồng 180.000 ha lúa phát thải thấp và thí điểm cấp tín chỉ carbon cho vùng đạt chuẩn. Năm 2030, vùng mở rộng thêm 820.000 ha lúa phát thải carbon thấp...
Hiện, mỗi năm miền Tây sản xuất 24-25 triệu tấn lúa, chiếm hơn 50% sản lượng lúa và trên 90% lượng gạo xuất khẩu của cả nước.

An Bình
Triển khai đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao tại Tây Nam Bộ


Quốc lộ 14 ùn tắc nhiều giờ sau tai nạn liên hoàn
Cú va chạm giữa hai ôtô tải và xe máy khiến một người bị thương, quốc lộ 14 qua huyện Bù Đăng kẹt xe hơn 5 giờ.
Chiều 19/3, xe tải chở gỗ chạy trên quốc lộ 14 theo hướng Đăk Nông về TP HCM. Khi đến đoạn xã Thọ Sơn, huyện Bù Đăng, xe va chạm, khiến ôtô tải nhỏ lật nghiêng đè trúng người chạy xe máy bên cạnh.

Người dân hỗ trợ đưa nạn nhân kẹt dưới xe tải ra ngoài. Ảnh: Văn Trăm
Sự cố khiến người trên xe máy bị thương. Hai ôtô tải hư hỏng nặng, gỗ tràn xuống chắn ngang quốc lộ 14 khiến đoạn đường kẹt xe nhiều km. Đến tối nay, CSGT cùng các cơ quan chức năng giải tỏa hiện trường, giao thông qua khu vực trở lại bình thường sau nhiều giờ ùn tắc.

Quốc lộ 14 kẹt xe nhiều km cả hai chiều tối 19/3. Ảnh: Văn Trăm
Quốc lộ 14 dài 980 km, điểm đầu ở cầu Đakrông, Quảng Trị, điểm cuối cắt quốc lộ 13 tại thị xã Chơn Thành, Bình Phước, là quốc lộ dài thứ 2 ở Việt Nam sau quốc lộ 1. Đây là tuyến huyết mạch nối các tỉnh Tây Nguyên với Bắc Trung Bộ, Đông Nam Bộ, xuyên qua nhiều địa hình.

Văn Trăm - Phước Tuấn


Cục CSGT: Phát hiện 132 bất hợp lý trong tổ chức giao thông cao tốc
Trong số 132 bất hợp lý về tổ chức giao thông trên cao tốc, có những mục chưa được khắc phục, dẫn đến các vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng, theo Cục CSGT.
Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng phòng Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông, Cục CSGT cho biết thông tin trên tại Hội thảo Công tác đảm bảo trật tự, an toàn giao thông trên các tuyến cao tốc, sáng 19/3.
Trong số 132 mục bất hợp lý được phát hiện năm 2023, ngành giao thông đã khắc phục xong 77 mục, 21 mục đang khắc phục và 34 mục chưa khắc phục.

Đại tá Nhật phát biểu tại hội thảo, sáng 19/3. Ảnh: Gia Chính
Sau một số vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng trên tuyến Cam Lộ - La Sơn, Cục CSGT đã rà soát toàn bộ các tuyến cao tốc, xác định 58 kiến nghị chưa được khắc phục và phát sinh mới 43 mục bất cập.
Bất cập chủ yếu là cao tốc không có giải phân cách cứng ở giữa, không có làn dừng khẩn cấp như tuyến Cam Lộ - La Sơn, Nội Bài - Lào Cai (đoạn Yên Bái - Lào Cai). Đại tá Nhật dẫn chứng cao tốc La Sơn - Cam Lộ có hai làn xe chạy ngược chiều nhưng không có giải phân cách giữa, khổ đường hẹp, nhiều đoạn đi qua các điểm giao cắt lối ra và vào đường cao tốc bị "thắt nút cổ chai".
"Đường đi qua nhiều khu vực đồi núi, không có hệ thống đèn chiếu sáng, không có làn dừng khẩn cấp. Do vậy khi xảy ra sự cố, lực lượng chức năng rất khó tiếp cận để xử lý sớm, dẫn tới nguy cơ cao gây tai nạn liên hoàn và ùn tắc kéo dài", ông Nhật nói, cho rằng tai nạn trên cao tốc thường xảy ra lúc 0-6h, thời điểm đường tối, thiếu ánh sáng.
Các cao tốc đều chưa hoàn thiện hệ thống đường gom, cầu, hầm dân sinh như tuyến Hà Nội - Thái Nguyên, Trung Lương - Mỹ Thuận, Hạ Long - Vân Đồn. Cùng với đó, các tuyến có nhiều điểm mở cho phương tiện đi thẳng vào cao tốc, hệ thống rào lưới thép chưa khép kín, thiếu chốt gác nên vẫn để người dân đi bộ, lái xe máy trên cao tốc. "Tuyến Hà Nội - Bắc Giang có 24 điểm mở đấu nối vào cao tốc, hệ thống đường gom chưa đảm bảo, không rào chắn, một số đoạn xe máy vẫn đi chung làn ôtô và không có làn dừng khẩn cấp", Cục CSGT thông tin.

Hiện trường vụ tông xe liên hoàn làm 3 người chết trên cao tốc Cam Lộ - La Sơn, sáng 18/2. Ảnh: Võ Thạnh
Nhiều tuyến cao tốc sau nhiều năm sử dụng chất lượng xuống cấp, mặt đường hằn lún. Đơn cử tuyến Hà Nội - Lào Cai sau 10 năm khai thác, mặc dù lưu lượng phương tiện cao, xảy ra nhiều tai nạn nhưng nhiều đoạn hai làn vẫn chưa được đầu tư mở rộng lên 4-6 làn xe theo thiết kế phê duyệt.
Thiếu tướng Nguyễn Văn Mừng, Phó cục trưởng CSGT cho rằng, nguyên nhân tai nạn giao thông trên các tuyến cao tốc gia tăng căn bản là ý thức của một bộ phận người tham gia giao thông chưa tốt. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng trên cao tốc vẫn còn nhiều hạn chế, cần nhanh chóng hoàn thiện các tuyến phân kỳ đầu tư để đạt chuẩn cao tốc, đảm bảo an toàn lưu thông.
Thống kê của Cục CSGT, trong hai tháng từ 15/12/2023 đến 14/2, trên các tuyến cao tốc xảy ra 267 vụ tai nạn làm 91 người chết, 172 người bị thương. So với thời gian trước liền kề tăng hai vụ, tăng 30 người chết, tăng 56 người bị thương.
Cả nước hiện có gần 1.900 km đường cao tốc, nhưng do phân kỳ đầu tư nên trong giai đoạn một, 5 dự án mới có hai làn xe, gồm: Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Túy Loan, Yên Bái - Lào Cai, Thái Nguyên - Chợ Mới, Hòa Lạc - Hòa Bình.
Theo chỉ đạo của Thủ tướng không đầu tư cao tốc hai làn xe, Bộ Giao thông Vận tải và các địa phương đang rà soát, huy động nguồn lực để khẩn trương đầu tư mở rộng 12 đoạn, tuyến cao tốc được phân kỳ đang khai thác.

Gia Chính


Thành lập hai thành phố thuộc tỉnh Bình Dương và Tiền Giang
Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết thông qua việc thành lập TP Bến Cát thuộc tỉnh Bình Dương, TP Gò Công thuộc tỉnh Tiền Giang, chiều 19/3.
TP Bến Cát được thành lập trên cơ sở thị xã Bến Cát, rộng 234,35 km2, dân số gần 364.600, gồm 7 phường: An Điền, An Tây, Chánh Phú Hòa, Hòa Lợi, Mỹ Phước, Tân Định, Thới Hòa và xã Phú An. Thành phố này giáp TP Tân Uyên, TP Thủ Dầu Một, các huyện Bàu Bàng, Bắc Tân Uyên, Dầu Tiếng và TP HCM.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng quyết định nâng xã An Điền và An Tây lên phường. Như vậy, tỉnh Bình Dương hiện có 4 huyện và 5 thành phố, là địa phương có nhiều thành phố nhất cả nước.

Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại phiên họp, chiều 19/3. Ảnh: Media Quốc hội
Trình bày tờ trình trước đó, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết Bến Cát là một trong 5 đô thị quan trọng của Bình Dương, động lực tăng trưởng phía bắc của vùng TP HCM. Khu vực này phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp sạch, trung tâm nghiên cứu và chuyển giao khoa học công nghệ, vùng bảo vệ cảnh quan dọc sông Sài Gòn, Đồng Nai và nông nghiệp ngoại vi.
Định hướng đến năm 2030, Bến Cát là đô thị công nghiệp - dịch vụ; đến 2040 là trung tâm đô thị có chức năng đô thị công nghiệp - dịch vụ - đầu mối giao thông; có hệ thống giao thông đường bộ phát triển mạnh, kết nối thông suốt với các tuyến đường trọng điểm, các khu công nghiệp, đô thị phía nam của tỉnh.
TP Bến Cát có 8 khu công nghiệp và một khu sản xuất tập trung, giải quyết việc làm cho khoảng 180.000 lao động. Tổng thu ngân sách năm 2022 của thị xã đạt hơn 2.500 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người 89,4 triệu đồng/năm; thu hút vốn đầu tư nước ngoài hơn 1,5 tỷ USD.
Thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Hoàng Thanh Tùng nói việc thành lập thành phố Bến Cát phù hợp với quy hoạch, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trên địa bàn, tạo điều kiện phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương. Tuy nhiên, TP Bến Cát có một số tiêu chuẩn về chất lượng đô thị còn thấp như đất xây dựng công trình dịch vụ - công cộng; số lượng cơ sở y tế trên 10.000 dân; tỷ lệ cấp điện sinh hoạt; diện tích đất cây xanh...
Vì vậy, Ủy ban Pháp luật đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cấp chính quyền của tỉnh Bình Dương bám sát các kế hoạch, lộ trình. UBND tỉnh Bình Dương ưu tiên đầu tư, xây dựng theo quy hoạch để bảo đảm mục tiêu phát triển đô thị, đến năm 2025 đưa các tiêu chuẩn nói trên đạt mức tối thiểu trở lên theo yêu cầu.
Thành lập TP Gò Công thuộc tỉnh Tiền Giang
Cũng trong chiều nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết nghị thành lập TP Gò Công trên cơ sở thị xã Gò Công, diện tích 101,69 km2, dân số 152.000. Thành phố giáp huyện Gò Công Đông, huyện Gò Công Tây và tỉnh Long An.
Một số đơn vị hành chính tại TP Gò Công cũng được sắp xếp lại, trong đó nhập toàn bộ diện tích, dân số của phường 4 vào phường 1; nhập phường 3 vào phường 2. 4 xã tại TP Gò Công được nâng lên phường gồm Long Chánh, Long Hòa, Long Hưng và Long Thuận.
Sau khi sắp xếp, TP Gò Công gồm 7 phường: 1, 2, 5, Long Chánh, Long Hòa, Long Hưng, Long Thuận và 3 xã Bình Đông, Bình Xuân, Tân Trung.

Cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận qua tỉnh Tiền Giang đang được thi công, tháng 1/2021. Ảnh: Quỳnh Trần
Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cho biết thị xã Gò Công nằm trên trục hành lang kinh tế phía Tây Nam, là trung tâm du lịch văn hóa lịch sử, thương mại - dịch vụ, kết nối vùng TP HCM với đồng bằng sông Cửu Long. Khu vực này ưu tiên phát triển kinh tế biển, các khu - cụm công nghiệp, cảng tổng hợp ven biển, vận chuyển biển; phát triển đánh bắt, nuôi trồng thủy, hải sản; phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch biển.
Năm 2022, tổng giá trị sản xuất của thị xã Gò Công đạt hơn 7.000 tỷ đồng, tỷ trọng các ngành thương mại - dịch vụ và công nghiệp - xây dựng đạt 81%; tốc độ tăng trưởng kinh tế 10,54%; tổng thu ngân sách 706 tỷ đồng; thu nhập bình quân đầu người đạt 66,34 triệu đồng.
Bà Trà cho rằng việc thành lập thành phố Gò Công trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị xã Gò Công là cần thiết, đáp ứng yêu cầu quản lý kinh tế, quy hoạch, đáp ứng nguyện vọng của nhân dân địa phương.

Sơn Hà


Cháy bãi xe tại trụ sở công an ở Khánh Hòa
Đám cháy bốc lên tại bãi giữ xe vi phạm của Công an huyện Khánh Vĩnh, thiêu rụi một ôtô và ba xe máy, sáng 19/3.
Khoảng 10h, lửa bùng lên dữ dội tại bãi giữ xe vi phạm, rộng hàng chục m2 nằm trong trụ sở công an huyện tại thị trấn Khánh Vĩnh.

Khói bốc nghi ngút tại bãi giữ xe vi phạm ở trụ sở Công an huyện Khánh Vĩnh. Ảnh: Trần Phượng
Khu vực cháy có nhiều ôtô, xe máy, ba gác chồng lên nhau, khi bắt lửa gây ra nhiều tiếng nổ, cột khói cao hàng chục mét. Một số người ở gần dùng phương tiện chữa cháy tại chỗ dập lửa nhưng không thành, đã hô hoán để người đi qua khu vực tránh xa.
Ông Văn Ngọc Hường, Chủ tịch UBND huyện Khánh Vĩnh, cho biết nhiều lực lượng công an, quân đội, dân quân được huy động tới hiện trường, dập lửa sau chừng 30 phút xảy ra sự cố.

Cháy bãi xe tại trụ sở công an ở Khánh Hòa

Xe cứu hỏa tới dập lửa. Video: Trần Phượng

Đại diện Cảnh sát PCCC Khánh Hòa cho hay hỏa hoạn ở một góc bãi giữ xe. Các phương tiện bị cháy nằm ở khu vực xe vi phạm, chờ thanh lý. Hiện, cơ quan chức năng thống kê cụ thể thiệt hại, làm rõ nguyên nhân.
Hôm 9/3, bãi giữ xe vi phạm của Công an huyện Tánh Linh (Bình Thuận) xảy ra cháy, thiêu rụi khoảng 200 xe máy. Sự cố sau đó được xác định do một lính nghĩa vụ quăng tàn thuốc bất cẩn.
Bùi Toàn


Đề xuất bỏ vạch liền làn dừng khẩn cấp ở cao tốc hai làn xe
Chuyên gia giao thông đề nghị thay vạch nét liền bằng nét đứt giữa làn xe chạy và làn dừng khẩn cấp để phương tiện được phép chạy sát mép đường, nhằm tối ưu khả năng lưu thông, đảm bảo an toàn.
Tại hội thảo Công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trên các tuyến cao tốc do Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an tổ chức sáng 19/3, TS Khương Kim Tạo, nguyên Phó văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, cho rằng cao tốc hai làn không thể gọi là cao tốc vì không đảm bảo yêu cầu giao thông liên tục, an toàn, rút ngắn thời gian hành trình như quy định.
"Tuy nhiên, trong điều kiện kinh tế hiện nay, đầu tư cao tốc hai làn theo phân kỳ là hợp lý. Bởi chất lượng không bằng cao tốc hoàn chỉnh nhưng những tuyến đường này chắc chắn an toàn hơn đường bộ thông thường do có hệ thống vạch kẻ, biển báo, mặt đường tốt theo tiêu chuẩn", ông Tạo nói.

Tiến sĩ Khương Kim Tạo phát biểu tại hội thảo, sáng 19/3. Ảnh: Gia Chính
Về tình trạng tai nạn giao thông trên các tuyến cao tốc hai làn, ông Tạo cho rằng cần tiếp cận theo ba nguyên nhân từ tài xế, phương tiện và chất lượng cao tốc để tìm cách hạn chế. Việc vận hành cao tốc hai làn với tốc độ tối đa 80 km/h như hiện tại là không hợp lý, cần phải vận hành như đường giao thông bình thường.
"Cần bỏ vạch làn dừng khẩn cấp để các phương tiện đi bám sát lề phải, các xe có nhu cầu vượt thì sẽ vượt bên trái. Điều này vừa đảm bảo giao thông thông thoáng, giảm ức chế cho tài xế khi phải đi sau những xe đi chậm và cũng tạo điều kiện cho những xe lớn như xe container quan sát dễ hơn qua gương chiếu hậu bên trái", ông Tạo nói, cho rằng quy tắc này áp dụng cho đoạn đường thoáng, đối với đoạn đường cong, khuất tầm nhìn thì cần lắp dải phân cách cứng và cắm biển cấm vượt.
Lý giải thêm về đề xuất này, ông Tạo cho biết theo đồ thị tính toán thì việc vận hành tốc độ 80 km/h chỉ đạt hiệu quả tốt nhất khi giao thông thông thoáng. Trong điều kiện hiện tại của một số tuyến cao tốc như Cam Lộ - La Sơn thì phương tiện thực tế chỉ đi được 50-60 km/h.

Biển hạn chế tốc độ tại cao tốc La Sơn - Túy Loan nối TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên Huế. Ảnh: Nguyễn Đông
Thượng tá Lê Quang Hòa, Trưởng phòng Hướng dẫn, điều khiển giao thông và dẫn đoàn, Cục Cảnh sát giao thông, cho biết hiện có 9 trong số 12 đoạn tuyến cao tốc đang khai thác không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật. Thậm chí chất lượng một số tuyến không bằng quốc lộ, đặc biệt với cao tốc phân kỳ hai làn xe, không có làn dừng khẩn cấp.
"Các tuyến cao tốc phân kỳ chưa đảm bảo an toàn thì không thể ép khai thác theo tiêu chuẩn cao tốc. Thay vào đó cần triển khai các biện pháp như hạn chế phương tiện, hạ tốc độ", thượng tá Hòa nói.
Không phủ nhận nhiều vụ tai nạn trên cao tốc có nguyên nhân tiêu chuẩn tuyến đường, song ông Khuất Việt Hùng, Phó chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, khẳng định chủ yếu là người tham gia giao thông thiếu kiến thức, kỹ năng và ý thức. "Trong hai vụ tai nạn trên cao tốc Cam Lộ - La Sơn vừa rồi, tài xế vượt ẩu, dừng xe không đặt biển cảnh báo. Với ý thức như thế, dù đường có đúng tiêu chuẩn 6 làn thì vẫn xảy ra tai nạn", ông Hùng nói.

Thượng tá Hòa phát biểu tại hội thảo, sáng 19/3. Ảnh: Gia Chính
Cả nước hiện có gần 1.900 km đường cao tốc, nhưng do phân kỳ đầu tư nên trong giai đoạn một, 5 dự án mới có hai làn xe, gồm: Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Túy Loan, Yên Bái - Lào Cai, Thái Nguyên - Chợ Mới, Hòa Lạc - Hòa Bình.
Sau hai vụ tai nạn khiến 5 người chết trong một tháng qua trên cao tốc Cam Lộ - La Sơn, nhiều chuyên gia giao thông cho rằng việc cấm vượt ở hầu hết tuyến đường hai làn xe khiến năng lực thông hành chỉ đạt 60%. Ngoài ra, cấm vượt trong đoạn đường dài gây ức chế cho người lái khi phải đi tốc độ thấp, nhất là đi sau xe tải tốc độ khoảng 50 km/h, không thể vượt trong khi làn đối diện vắng xe. Điều này dẫn đến khả năng lái xe bất chấp nguy hiểm hoặc phạm luật để vượt.
Tiếp thu ý kiến, đơn vị quản lý cao tốc sẽ điều chỉnh vạch sơn tim đường, cho phép vượt xe tại nhiều đoạn hai làn trên tuyến đường này. Cục Đường bộ Việt Nam cũng xem xét phương án cấm xe khách, xe tải nặng chạy tốc độ thấp đi vào cao tốc.

Gia Chính