haddas-tigrinya-corpus

Monolingual Tigrinya newspaper text segmented into article bodies. Suitable for continued pretraining or causal language modeling of Tigrinya LLMs.

Source

Derived from the Haddas Eritrea newspaper archive: 63 PDF issues processed by the haddas-eritrea pipeline (extract -> clean -> segment -> translate -> label).

• Generated: 2026-04-26 12:21 UTC
• Row count: 2653
• Schema: id, text, char_count, topic, issue_date, source_pdf, page_start, page_end

Schema

{
  "id": "81d98fce0a166f83f75b0539f89ddd07cac1d23dd8bd1da839d56e2ba5342891:00000",
  "text": "ምሉእብርሃን ሃብተገብርኤል ሰብ-ሰርሖ ብልሒ ብዕቱብን ብጥንቃቐን ዝተፈላለየ ዓቕሚ ዘለዎም መንእሰያት ተስፋኣለም የማነ ሙሴ ገ/እግዚኣብሄር ኣፍልጦኦም ኣብ ሰብ-ሰርሖ ብልሒ ክብ ብምባል ኣብ ስርሖምን ከባቢኦምን ቍ.ስ 201820 (250) እወታዊ ጽልዋ ምሕዳር ኣገዳሲ ፋክስ. 12749 - ቍ.ሳ.ጶ. 247 ስለዝዀነ፡ እቲ ሰሚናር ከምእተወደበ ለይ-ኣውት ገሊጹ። ፍርቱና ኤፍሬም ትንሱእ ፍስሃየ ኣብ መወዳእታ ሚኒስተር ሃብቲ ባሕሪ ሳምራዊት ሃብተ ሰሎሜ ኣፈወርቂ ኣቶ ተወልደ ቀላቲ፡ ዓለም ኣብ ምዕባለ ፋጥና ኣድም ሰብ-ሰርሖ ብልሒ በጺሓቶ ዘላ ደረጃ ዓቢ’ኳ እንተዀነ፡ ኵሉ ካብ ፍልጠት ምዝርጋሕ ጋዜጣ ስለዝብገስ፡ መንእሰያት ቀሲሞ ቍ.ስ.1395-0758045 ንዘለዉ ፍልጠት ብንባብን ሞያውነትን ምልክታ ብምድራዕ ኣብ ምዕባለ ሃገሮም ንቑሕ ቍ.ስ. 125013 - ቍ.ሳ.ጶ. 1284 ተራኦም ከዕዝዙ ተላብዩ። ሓዳስ ኤርትራ መበል 35 ዓመት ቁ.87 1 ታሕሳስ 2025 - ገጽ 3 ተስፊት ሓጐስ ቀዳማይ ክፋል ናይ ሓንቲ ሃገር ከምዝንኪ ዝገብር’ዩ። ተፈጥሮኣዊ ጸጋን ምዕባለን ምስ ምዕዛዝን ምንቁልቋልን ጠለብ ኣብ 1971 ተዓዋቲ ሽልማት ኖበል ዝኾነ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ተዛሚዱ ዝርአ ተሃዋሲ ስነቑጠበኛ ሳይሞን ኵዝነት ኢልዎ ተባሂሉ ዝኾነ ዋጋታትን ብእኡ ዝስዕብ ጽልዋን ብተደጋሚ ዝጥቀስ ብሂል ኣሎ። ንሱ እዩ። ብተፈጥሮኣዊ ጸጋ ሃብታማት ዝኾና ከኣ ኣብዛ ዓለምና ኣርባዕተ ዓይነት ሃገራት ሃገራት፡ ኣብ 1970ታት ብዝነበረ ልዑል ምህላወን እዩ። ንሳተን ድማ ምዕቡላት፡ ዋጋ ናይ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ተባቢዐን ገዚፍ ዘይማዕበላ፡ ጃፓን ከምኡ’ውን ኣርጀንቲና ዝመጠኑ ልቓሕ ዝተለቅሓ ብዙሓት እየን። ከምዝበሃላ’ዩ። ጃፓን ተፈጥሮኣዊ እቲ ዋጋታት፡ ኣብ 1980ታት ባይታ ምስ ጸጋታት ዝጎድላ፡ ኣብ ኲናት ዝተሳዕረት፡ ዘበጠ ግና ኣብ ዓዘቕቲ ናይ ዕዳ ከምዝሽመማ ዘይምዕብልቲ ክትከውን ዘኽእላ ኩሉ ኮይነን። እዚ ኩነት ካብ ዘጋጠመን ሃገራት ዓይነት ምኽንያት ዘለዋ ደሴታዊት ሃገር’ያ። ድማ ናይጀርያ፡ ኮት ዲቮርን ቨነዝዋላን ብኣንጻሩ፡ ኣርጀንቲና ብተፈጥሮኣዊ ይጥቀሳ። ጸጋታት ዝተመረቐት፡ ሰፊሕን ፍርያምን ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ደራኺ ቁጠባዊ ምዕባለ መሬት ዘለዋ፡ ዝተፈላለዩ ወሰንቲ ማዕድናት ክኸውን ኣይክእልን ዝብል ኣብ 1950ታት ትውን፡ ኣዕነውቲ ኲናት ዘየጋጠማ ሃገር’ያ። ዝቐረበ ግኑን መደምደምታ’ውን ኣሎ። ኣርጀንቲና፡ ብዕቑር ጸጋኣ ዓለምለኻዊ ናይዚ ጽልሙት ኣረኣእያ መንቀሊ ድማ ተጠማትነት ዘለዋ ሃገር’ያ። ኣርጀንቲና፡ ዕደና (ብቐንዱ ኣብ ዘይማዕበላ ሃገራት) ብደረጃ ዓለም ተፈሊጡ ካብ ዘሎ ዕቑር ቁጠባ ግኑን ዝኾነ ንተራ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ጸለውቲ ናይ ዝበሃላ ሃገራት ኣተኵሮ ስሒቡ ናይ ምባል ዝንባለ ተርኢ’ያ። ፖሊሲታ ምስቲ ዘቤታዊ ቁጠባ ዝኾነ ምትእስሳር ጸጋ ማዕድን ሊትዮም ኣስታት 10.4 ኣብ ምርግጋጽ ዕብየትን ምዕባለን ዝገልጽ ዘሎ ጉዳይ ምስ ንርኢ ኣብ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ድማ ንሰደድ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዘተባብዕ ዘይብሉን ንጹልን ኮይኑ ስለዝካየድ’ዩ። እቲ ሚእታዊት ትውን። ብመንጽር ሃገራት መረዳእታት ዝዛመድ’ዩ። እቲ ዓብላሊ ዘተኮረ’ዩ። ኣብዚ ኣብ ገለ ተክኖሎጅያዊ ንመስንዕን ካልእ ናይ ሰደድ ጽላትን ዝሃሲ ተነጽሎ ድማ እቲ ዘቤታዊ ቁጠባ ኪኖ’ቲ ዘፍርይኦ መጠን ሊትዮም ክትርአ እንከላ መደምደምታ፡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ምዕባለታት ዓቢ ምስግጋር ዝግበረሉ ስለዝኸውን እዚ ጽላታት ኣብ ነዊሕ እዋን ቀጥታዊ እቶት ካልእ ረብሓ ንኣብነት ድማ ኣብ ራብዓይ ደረጃ ትስራዕ። ብዘለዋ ምርግጋጽ ምዕባለ ወሳኒ ከምዘይኮነ’ዩ። ኣብ ዘሎ እዋን ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ሕመረት ተሃሳዪ ይኸውን። እቲ ኣብ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዕዳጋ ኣብ ምፍጣር ከምኡ’ውን ኣብ ዕቑር ጸጋ ነሓስ ብደረጃ ዓለም ኣብ ራብዓይ ክሊ ናይቲ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ መርገምዶ ጂኦፖለቲካዊ ዝምድናታትን ቁርቁስን ተፈጢሩ ዝነበረ ዕሙር ጠለብ ምስ ሃጠመ ምስግጋር ተክኖሎጅን ሜላታት ምሕደራን ተርታ ትስራዕ። ብመጠን ተፍርዮ ወርቂ ምርቓ ዝብል ምጉት ዝቐርብ መረዳእታ’ውን ይኸውን ኣሎ። ምዕዛዝ ተሓዳሲ ጸዓት ድማ እቶት ናይታ ሃገር ስለዝንኪ ቁጠባዊ ኣበርክቶ ንኸይገብር ዝድርት’ዩ። እዚ ኣብ ደቡብ ኣመሪካ ራብዓይ ደረጃ ንተፈጥሮኣዊ ጸጋ ከም መርገም ንኽግለጽ ኣብ ጉዳይ ዓለማዊ ዋዕን ኩነታት ኣየርን ኩነታ ይህሰ። እቲ ካልእ ጽላታት ነቲ ብኸብድን-ሕቖን ክግለጽ ዝኽእል ዝምድና ትሕዝ። ኣዝዩ ልዑል ዕቑር ጸጋ ናይ ብሩር መገዲ ዘጣጥሕን መርገም ተባሂሉ ንኽግለጽ ከም ኣገዳሲ ኣማራጺ ኣብ ዝረኣየሉ ዘሎ ቁጠባዊ ኩነታት ኣብ ምሕያሽ ኣበርክቶ ድማ ዝምድና ወይ ምድርራኽ ከይህሉ ከምዘለዋ’ውን ይፍለጥ። እዚ ኮይኑ ከብቅዕ ዘብቅዐን እዩ። እቲ ሓቅን ክዉንነትን ግን መድረኽ ድማ ኣብ ምፍራይ ጸሓያውን ከይገብር ድማ ንነዊሕ እዋን ተጎስዩ ዝዓግት’ዩ። ግና ጃፓን ምዕብልቲ ክትከውን እንከላ ከምኡ ድዩ? ንፋሳውን ጸዓት ዘድሊ ማዕድናት ንምብሓት ስለዝጸንሕ ኣድማዕን ተወዳርን ዓቕሚ ኣርጀንቲና ግና ንኣስታት ሓምሽተ ዕቑድ ሓንቲ ሃገር ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ስለዘለዋ ነዚ ንምግንዛብ ምንጪ ናይዚ ኣበሃህላ ወይ ዝግበር ዘሎ ክርፍስ ቀሊል ኣይኮነን። ኣይህልዎን። ካብ ምዕባል ተዓኒዳ ትርከብ። ምዕብልቲ’ያ ክትበሃል ኣይትከኣልን መግለጺ ምፍላጥ ኣገዳሲ’ዩ። እቲ ምኽንያት ብኤለክትሪክ ንዝሰርሓ ተሽከርከርትን ኣሉታዊ ጽልዋ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ትኸውን። ማዕረ ማዕረኡ ድማ ተፈጥሮኣዊ ካልእ ተመሳሊ ኩነትን መግለጽን’ውን ሓደ ፖለቲካዊ ክኸውን እንከሎ እቲ ካልእ ጸዓት ናይ ምኽዛን ልዑል ብቕዓት ዘለዎ ቁጠባዊ ዕብየትን ልምዓትን ምስ መጠን ጸጋ ስለዘለዋ ክትምዕብል ከምዘጸግም ኣሎ። ናይ 2024 ተዓወቲ ሽልማት ኖበል ድማ ቁጠባዊ’ዩ። እቲ ፖለቲካዊ ረቛሒ ባትርን ንምፍራይ ዘድሊ ማዕድናት ሸርፊ ተዛሚዱ’ውን ይግለጽ’ዩ። ኣብዚ ክውሰድ ኣይግባእን። ምህላው ተፈጥሮኣዊ ብዓውዲ ስነቑጠባ ዝኾኑ ዳረን ኣስመጉሉን ምስ ጂኦፖለቲካ፡ ውሽጣውን ግዳማውን ንምውሓስ ዘሎ ላዕልን ታሕትን’ውን ከምኡ መዳይ ግኑን ዝኾነ ኣብነት “ሕማም ጸጋ ንናይ ምዕባለ ተኽእሎኣ ዓቢ ጸጋን ጄምስ ሮቢንሰን፡ “ስለምንታይ ሃገራት ግጭት ዝተሓዝ’ዩ። ካብ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ቀሊል ኣይኮነን። ናይ ዝኾነ ኤለክትሮኒካዊ ሆላንድ” (ዳች ዲዚዝ) ተባሂሉ ዝፍለጥ ድርኺትን ዝፈጥር’ዩ። ኣብዚ እዋን ምዕቡላት ይወድቃ” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ 2012 ዝርከብ እቶት መን ይወንኖ ወይ ይብሓቶ ፍርያት (እንተላይ ወተሃደራዊ ኣጽዋርን ክልሰሓሳብ’ዩ። እዚ ኣብ 1982 ዝማዕበለ ካብ ዝበሃላ ሃገራት ሓያለይ ንተፈጥሮኣዊ ኣብ ዘሕተምዋ መጽሓፍ ዝተሰነደ። ነቲ ከምኡ’ውን ኣብ ምንታይ መዓላ ይውዓል መሳርሒታትን) ኣገዳሲ ኣካል ብምዃኑ ክልሰሓሳብ፡ ኣብ ተርእዮ ምውሳኽ ሓቀኛ ጸጋአን ተጠቒመን ነዚ ደረጃ ከምዝበጽሕኦ ዝተወሳሰበ ታሪኽ ኣብ ምዕባል ናይ ብዝብል ጉዳይ ኣብ ሓያለይ ሃገራት ብፍላይ ጸሊም-ነዳዲ ናይ 21 ክፍለዘመን ተባሂሉ መጠን ሸርፊ ናይ ሃገራዊ ባጤራ ዘተኩር’ዩ። ይፍለጥ። ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ዝርከባ ሃገራት ድማ በቲ ታሪኻዊ ኣብነት ድማ ኣብ ኣፍሪቃ ምንጪ ግጭት ምዃኑ ንዝግለጽ ዘሎ ‘ሰሚኮንዳክተር’ ንምፍራይ ቀንዲ መንቀሊ ናይቲ ምውሳኽ ድማ ፊንላንድ፡ ኖርወይ፡ ሽወደን፡ ካናዳን ናይ ዲሞክራሲያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ (ኮንጎ) ይግለጽ። ፖለቲከኛታትን ኣመሓደርትን ዘድሊ ማዕድናት ምውሓስ’ውን ከምኡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዝፈጥሮ ዘይተሓስበ ሽሻይ ኣውስትራልያን ብውሕዱ ክጥቀሳ ዝኽእላ ኣቢሎም ገሊጾሞ ኣለዉ። እታ ኣብ ሓደ ናይቲ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዝርከበሉ ከባቢ ቀዳምነት ናይዘን ሃገራት ኮይኑ ዝስርሓሉ ኣብ እቶት ሃገራት’ዩ። እቲ ተፈጥሮኣዊ እየን። ምዕባለ ናይዘን ሃገራት ግና ብኣብነት እዋን በልጅማዊት ኮንጎ ተባሂላ ትፍለጥ ዝበዝሐ ክፋል ናይቲ እቶት ኣብ ልምዓት ዘሎ’ዩ። ብጉዳይ ሩስያን ዩክረይን ኣብ ጸጋ ዝፈጠሮ ሽሻይ፡ ንጠለብ ሃገራዊ ባጤራ ተራእዩ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ምዕባለ ወሳኒ ዝነበረት ብግብሪ ግና ናይ ውልቂ ሕዛእቲ ናይቲ ከባቢ ክውዕል ኣለዎ ክብሉ እንከለዉ ነዳድን ስርናይን ንዝተራእየ ናህሪ ዋጋን ናይታ ብዓልቲ-ጸጋ ዝኾነት ሃገር ከምዝዓቢ ተራ ከምዘለዎ ዘመልክት መደምደምታ ንጉስ በልጅዩም ሊዮፖልድ ካልኣይ ዝነበረት ማእከላይ መንግስቲ ድማ እቲ እቶት ብእኡ ዝሰዓበ ቁጠባዊ ምዝንባልን (ምዕቡላት ስለዝገብሮ ኣብ መጠን ሓቀኛ ሸርፋ ወሰኽ ብሕልፊ ከኣ በቲ ዓብላልነት ዘለዎ ቁጠባዊ ሃገር ሕሱም መግዛእታዊ ሕልፈትን ክምእከልን ብደረጃ ሃገር ክመቓራሕ ኣብ ዝበሃላ ሃገራት ከይተረፈ) ምስ ኣገዳስነት ይኽሰት። እቲ ምውሳኽ ድማ ኣፍራዪ ኣረኣእያ ኣይቀርብን። እኳ ደኣ ብኣንጻሩ ተመክሮን ዝረኣየት’ያ። ናጽነታ ካብ ከምዘለዎን ይኣምን። ዜጋታት፡ መንግስቲ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ተዛሚዱ ዝርአ ጉዳይ እዩ። ጸጋታት ናይታ ሃገር ተነገድቲ (ትሬደብል) እተን ብኣብነት ዝጥቀሳ እተን ብተፈጥሮኣዊ ትእውጅ ንደሓር’ውን እንተኾነ ብቐጥታዊ ነቲ እቶት ኣብ ምሕያሽ መነባብሮኦም እዚ ዝተንከፈ ኣብነታት ድማ ኣገዳስነት ዝኾኑ ፍርያት፡ ንኣብነት ናይ መስንዕ ፍርያት ጸጋ ዘይተዓደላ ግን ከኣ ቁጠባዊ ዕብየት ምትእትታው ናይ ግዳም ሓይልታትን ከውዕሎ ክጽበዩ እንከለዉ ገለ ብልሹዋት ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ኣብ ቁጠባዊ መዳይ ጥራይ ኣብ ምፍራይ ክንዲ ዝውዕል ተነገድቲ ዘርኣያ ከም ጃፓን፡ ደቡብ ኮርያ መሰልተን ተበለጽቲ መራሕትን ካብ ምሕማስን ሰበስልጣን መንግስቲ ግና ነቲ እቶት ናብ ዘይኮነ ኣብ ወተሃደራውን ድሕነታውን ዘይኮኑ ፍርያት ኣብ ምፍራይ ይውዕል። እየን። እዚ መራጎዲ ናይቲ በዚ ደንበ ምዝመዛን ገና ከምዘየዕረፈት ብዙሕ ውልቃዊ ሕሳባቶም ከምዝቐንዕ ይገብሩዎ። መዳይ’ውን ልዑል ምዃኑ ዘመልክት’ዩ። እዚ ምስግጋር ጸጋታት ማእቶት ከኣ ኣብቲ ዝቐርብ ምጉት’ዩ። እዘን ሃገራት ተፈጥሮኣዊ ይግለጽ’ዩ። በዚ ከኣ ግጭትን ዕግርግርን ብቐሊሉ ናይ መስንዕ ጽላት ጸቕጢ ዝፈጥርን ብእኡ ጸጋ የብለን ማለት ድማ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ይለዓል። እቲ ቁጠባዊ ረቛሒ ጽልዋኡ ከምቲ ኣቢሉ ኢንዱስትርያዊ ምዕባለ ናይቲ ቁጠባ ከይተጠቕማ እየን ማዕቢለን ማለት ኣይኮነን። ኮንጎ፡ ኣብዚ እዋን’ውን እንተኾነ ‘ናይ ፖለቲካዊ ረቛሒ ቀጥታዊ ኣይኮነን። ወሰንቲ ማዕድናት ሓዳስ ስዑድ ዓረብ’ ንጂኦፖለቲካዊ ጽልዋ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ሓንቲ ሃገር ዝበዝሐ ምንጪ እቶታ ካብ ከምዘንቆልቁል ዝገብርን’ዩ። ብተወሳኺ፡ ደቡብ ኮርያ ንኣብነት ኣብ ምዕባለኣ ወሳኒ ብዝብል መግለጺ ብዙሕ ዝረበላ ዘሎ ሃገር ንምርኣይ ድማ ግድን ንድሕሪት ምላስ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ክኸውን እንከሎ ነቲ ካልእ መጽናዕትታት ከምዘመልክትዎ ህላወ ተራ ንዝተጻወተ ናይ ሓጺን ፋብሪካኣ ዘድሊ ኮይና ኣላ። ከም ኮባልት፡ ነሓስ ከምኡ’ውን ኣየድልን። ኣብዚ እዋን ዓለማዊ ወይ’ውን ጽላት ናይ ቁጠባ ንኣብነት ንመስንዕ ሸለል ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ሓፈሻዊ ቁጠባዊ ፍርያት ጥረ-ነገር ካብ ኣውስትራልያ እያ ተእትዎ ነይራ። ኣብዚ ዳሕረዋይ እዋን’ውን ንዘለወን ሊትዩም ናይ ዝኣመሰሉ ወሰንቲ ማዕድን ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ተጠቒመን መሰረት ቁጠባዊ ዕቑር ጸጋ ዝርከባ ሃገር’ያ። 70 ሚእታዊት ንጥፈታተን ብምስፋሕ ውሑስ ቁጠባዊ ካብ ዓለማዊ ዕቑር ጸጋ ኮባልት ከምኡ’ውን ኣብ ምህናጽ ዝተዓወታ ሃገራት ኣለዋ። 60 ሚእታዊት ናይ ሊትዩም ኣብ ኮንጎ ብተወሳኺ፡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዘለወን ሃገራት ይርከብ። ብተወሳኺ፡ ናይ ኒከልን ዩራንዮምን ትሑት ቁጠባዊ ገስጋስ ንኸርእያ ምኽንያት ልዑል ዕቑር ጸጋ ከምዘለዋ ይፍለጥ። እዚ ዝኾኑ ካልእ ረቛሕቲ ከም ምስግጋር ማዕድናት ኣብ ምንጫው ጸዓትን ኣብ ዋንነት ናብ ብሕቲ፡ ናጻ (ሊበራላዊ) ንግድ፡ ባተሪ ብኤለክትሪክ ናይ ዝሰርሓ ተሽከርከርትን ድሩት ዝርግሐ ዘለዎ ቁጠባዊ ንጥፈታት ዘገልግል’ዩ። እዚ ካዕበት ጸጋ ግና ህይወት ከምኡ’ውን ኣብ ማዕድናት ዘተኩር ዘየድምዕ ዜጋታት ናይታ ካብ ዝደኸያ ሃገራት ዓለም ኢንዱስትርያዊ ፖሊሲ ዝኣመሰሉ ምህላዎም ሓንቲ ዝኾነት ኮንጎ ኣየማሓየሾን። እኳ ደኣ ናይ ሕቡራት ሃገራት ቁጠባዊ ኮምሽን ብወሰንቲ ማዕድናት ናይ ዝስዕብ ዘይስገርን ንኣፍሪቃ ኣብ 2016 ዘውጸኦ ጽሑፍ ዝተወሳሰበን ብድሆ መርኣያ ኮይና ትርከብ። የመልክት። ስለዚ፡ እቲ ዝቐርብ ኣብነታትን ዛንታ ናይተን ብተፈጥሮኣዊ ጸጋ ዝሃብተማ ዝወሃብ መደምደምታን ናይ ምርጫ ጉዳይ ከም ኣንጎላን፡ ዛምብያን ታንዛንያን’ውን ከምዘለዎ ምርዳእ የድሊ። ነቲ ናይ ውድቀት ዝተፈልየ ኣይኮነን። ዛንታ ጥራይ ተሓርዩ ቅቡል መደምደምታ ዝኾነሉ ቁንቁኛኡ ምፍላጡ ከኣ ኣገዳሲ’ዩ።",
  "char_count": 6784,
  "topic": null,
  "issue_date": null,
  "source_pdf": "haddas_eritra_11122025.pdf",
  "page_start": 2,
  "page_end": 3
}

License

Eritrean newspaper text is reproduced for research/educational use; downstream users must comply with the original publisher's terms. Pipeline-produced metadata is licensed CC BY-SA 4.0.

Citation

If you use this dataset, please cite the Haddas Eritrea archive project.